Tỷ phú Bill Gates muốn gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, thúc đẩy quản trị rủi ro AI toàn cầu

Tỷ phú Bill Gates được cho là đang tìm cách thu xếp cuộc gặp với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối năm nay, nhằm thúc đẩy thảo luận về các nỗ lực toàn cầu nhằm giảm thiểu những rủi ro ngày càng gia tăng từ trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong cuộc trả lời phỏng vấn Reuters, nhà đồng sáng lập Microsoft cho rằng Trung Quốc có thể chấp thuận hạn chế việc phát hành các mô hình AI tiềm ẩn nguy cơ cao, nếu Mỹ chủ động đi trước trong vấn đề này.

Ông Gates nhận định cộng đồng quốc tế nhiều khả năng sẽ đạt đồng thuận nếu có một khuôn khổ phù hợp. Ba năm trước, ông từng gặp ông Tập Cận Bình và là một trong những doanh nhân nước ngoài đầu tiên được nhà lãnh đạo Trung Quốc tiếp đón sau đại dịch Covid-19.

Tỷ phú Bill Gates có cuộc gặp gần đây nhất với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào năm 2023, thời điểm đại dịch Covid-19 mới chấm dứt

Theo ông Gates, một nội dung đáng chú ý khác là các quốc gia cần giám sát năng lực của AI trong việc tạo ra phân tử và tiến hành các cuộc tấn công sinh học, đồng thời nhấn mạnh biện pháp này không nhất thiết cản trở sự phát triển của bất kỳ ngành công nghệ nào.

Người phát ngôn của ông Gates cho biết nhóm cộng sự của ông đang làm việc để hoàn tất kế hoạch gặp ông Tập Cận Bình trong chuyến thăm Trung Quốc tiếp theo, dự kiến diễn ra vào tháng 11.

Ông Gates cho rằng nhà lãnh đạo Trung Quốc có thể sẽ bất ngờ trước mức độ quyết liệt trong cách tiếp cận của ông. Theo tỷ phú Mỹ, Trung Quốc đã có động thái nhằm bảo vệ trẻ em trước nguy cơ lệ thuộc vào các “bạn đồng hành” AI, song trên phạm vi toàn cầu, không nhiều nhà lãnh đạo đang hành động đủ nhanh để ứng phó với loạt tác hại tiềm tàng từ công nghệ này.

Ông nhấn mạnh rằng AI đặt ra một thách thức khác biệt so với các làn sóng công nghệ trước đây, gần như một cột mốc mang tính tiến hóa, đòi hỏi toàn xã hội phải có năng lực quản trị chính sách ở mức cao.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa phản hồi yêu cầu bình luận liên quan đến thông tin trên.

Hồi tháng 1, ông Gates vẫn thể hiện cái nhìn lạc quan hơn về AI. Tuy nhiên, kể từ đó, ông bày tỏ lo ngại công nghệ này có thể bị sử dụng để tiến hành tấn công, đồng thời thay thế việc làm và gây lệ thuộc tâm lý cho người dùng.

Gần đây, công nghệ của OpenAI, Anthropic và Meta Platforms đã được ghi nhận tham gia các thử nghiệm an ninh mạng riêng rẽ, trong đó có các hoạt động tấn công vào những trang web thực tế phục vụ mục đích đánh giá.

Theo ông Gates, những sự cố an ninh như vậy là tín hiệu đáng chú ý và cần được các bên liên quan nhìn nhận một cách nghiêm túc.

Trong bài đăng trên blog ngày 26/8, ông Gates kêu gọi thành lập một tổ chức quốc tế mới nhằm quản lý AI, tham khảo một số yếu tố từ cơ chế kiểm tra hạt nhân, quy định hàng không quốc tế và các thỏa thuận bảo vệ tầng ozone.

Đến nay, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp dụng một số biện pháp kiểm soát đối với việc phân phối các mô hình AI mạnh, như Fable 5 của Anthropic, song hoạt động điều chỉnh chủ yếu vẫn diễn ra ở cấp tiểu bang.

Trong khi nhiều lãnh đạo công nghệ, trong đó có Tổng giám đốc Meta Mark Zuckerberg, nhấn mạnh lợi ích của AI, không ít ý kiến cũng cảnh báo về những nguy cơ đi kèm. Ông Demis Hassabis, Giám đốc điều hành Google DeepMind, từng đề xuất một cơ quan tương tự Cơ quan Quản lý Ngành Tài chính Mỹ (FINRA) để xây dựng và tiến hành các thử nghiệm AI liên quan đến an ninh quốc gia.

Ông Gates đồng tình với quan điểm Mỹ cần giữ vai trò dẫn dắt, đồng thời cho rằng Washington phải thiết lập các tiêu chí rõ ràng để xác định thời điểm và cách thức hành động.

Theo ông, việc tranh luận mô hình quản trị nào được sử dụng không quan trọng bằng việc các bên sớm thống nhất được vấn đề cốt lõi cần giải quyết và những tiêu chuẩn hành động cụ thể.

Trong bài viết của mình, ông Gates cho rằng xây dựng một tương lai AI không làm gia tăng bất bình đẳng và không gây tổn hại cho nhóm dễ bị tổn thương là một trong những ưu tiên hàng đầu của thế giới, thậm chí cần được đặt trước cả các thách thức như biến đổi khí hậu và khủng hoảng y tế.

Bên cạnh các hoạt động vận động chính sách, ông Gates cho biết dự kiến gặp Thủ tướng Anh Andy Burnham vào mùa thu năm nay.

Quỹ Bill & Melinda Gates đặt mục tiêu chi 200 tỷ USD vào năm 2045, với trọng tâm ngày càng lớn dành cho AI. Theo ông Gates, quỹ đang hợp tác với Anthropic trong lĩnh vực kiểm tra sức khỏe thai sản bằng AI và với OpenAI nhằm hỗ trợ nhân viên y tế tại Rwanda. Ông cũng dự kiến trao đổi với nhân viên của Anthropic và OpenAI, hai công ty được cho là đang chuẩn bị cho các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đáng chú ý, về hoạt động quyên góp tạo tác động tích cực.

Về những bất ổn xã hội có thể phát sinh, ông Gates đang cân nhắc nhiều ý tưởng, trong đó có khả năng đánh thuế doanh thu từ các doanh nghiệp sử dụng “token” hoặc sản phẩm đầu ra của AI để thay thế lao động, qua đó tạo nguồn lực cho mạng lưới an sinh xã hội.

Ông cũng cho rằng xã hội nên duy trì một tỷ lệ đáng kể, có thể lên tới 40%, số việc làm hiện nay dành cho con người. Trong bài đăng trên blog, ông nhắc tới sự chăm sóc mà cha mình nhận được khi mắc bệnh Alzheimer như một ví dụ về những giá trị “không thể thay thế”.

Ông Gates nhận định các cuộc phản đối của cộng đồng nhằm vào các trung tâm dữ liệu mới chỉ phản ánh một phần vấn đề, trong khi tác động sâu rộng hơn của AI đối với thị trường lao động mới là thách thức cần được theo dõi sát sao.