TP. Hồ Chí Minh triển khai hai dự án metro đi Bình Dương cũ theo cơ chế mới

Theo Luật Đường sắt 2025 (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/7, hai dự án này sẽ không phải thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư mà được phép lập ngay dự án đầu tư, giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai. Đây được coi là bước đột phá trong cách làm metro, mở ra hướng đi mới cho các địa phương có nhu cầu và đủ năng lực đầu tư hạ tầng giao thông công cộng.

Lập kế hoạch chi tiết, đẩy nhanh tiến độ

UBND TP. Hồ Chí Minh yêu cầu Ban Quản lý Đường sắt đô thị khẩn trương lập báo cáo nghiên cứu khả thi, trình thẩm định, phê duyệt và triển khai các bước tiếp theo theo đúng quy định. Đồng thời, đơn vị này phải xây dựng kế hoạch chi tiết theo tháng, quý, năm để báo cáo UBND thành phố và các cơ quan liên quan; đảm bảo việc thực hiện dự án đúng mục tiêu, chất lượng, hiệu quả đầu tư và tiến độ đề ra.

Sở Xây dựng được giao rà soát, tham mưu điều chỉnh các quy hoạch có liên quan, bao gồm cả quy hoạch khu vực phát triển định hướng TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Song song đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ rà soát quỹ đất, kế hoạch sử dụng đất tại các khu vực TOD, tham mưu UBND thành phố phương án khai thác hợp lý.

TP. Hồ Chí Minh triển khai hai dự án metro đi Bình Dương cũ theo cơ chế mới

Hưởng lợi từ cơ chế phân cấp mới

Luật Đường sắt 2025 quy định đối với các dự án đường sắt địa phương, trong đó có đường sắt đô thị theo mô hình TOD, UBND cấp tỉnh có thẩm quyền lập, thẩm định, quyết định đầu tư và điều chỉnh dự án theo trình tự, thủ tục tương tự như dự án nhóm A. Cơ chế này nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền với phương châm “địa phương quyết – địa phương làm – địa phương chịu trách nhiệm”.

Trước đó, từ nghị quyết 188 của Quốc hội, TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng kế hoạch đầu tư đồng loạt 355km metro, hướng đến hoàn thành vào năm 2035. Danh mục đầu tư bao gồm các tuyến từ metro số 1 (nối dài) đến metro số 7.

Quy mô hai dự án metro đi Bình Dương cũ

Dự án metro số 1 có chiều dài hơn 29km, toàn bộ đi trên cao, với tổng mức đầu tư dự kiến 46.725 tỉ đồng. Tuyến gồm 17 nhà ga, sử dụng chung depot Long Bình với metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên). Trước khi Luật Đường sắt 2025 có hiệu lực, dự án này đã hoàn tất thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và trình Chính phủ.

Dự án metro số 2 (Thủ Dầu Một - Hiệp Bình Phước) có chiều dài 21,8km, đi trên cao với 13 ga, sử dụng chung depot với tuyến metro số 3 tại Hiệp Bình Phước (nay là phường Hiệp Bình, TP. Thủ Đức). Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 50.425 tỉ đồng và đã được hội đồng thẩm định nội bộ của địa phương đánh giá.

Theo quy hoạch Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mạng lưới metro TP. Hồ Chí Minh có tổng chiều dài khoảng 1.012km. Trước khi sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh có 12 tuyến metro dài 582km, Bình Dương có 12 tuyến với tổng chiều dài 305km, còn Bà Rịa - Vũng Tàu có 3 tuyến dài 125km.

Hiện, TP. Hồ Chí Minh đang tiến hành rà soát, điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn 2060, trong đó có việc rà soát lại toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị theo định hướng và tầm nhìn mới, phù hợp với sự mở rộng địa giới hành chính.