TP Hồ Chí Minh sẽ có hơn 445 km metro để mở rộng không gian phát triển

Tổng Bí thư Tô Lâm trải nghiệm tàu Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên và trò chuyện với người dân. Nguồn ảnh: TTXVN

Ngày 20/3, Tập đoàn Vingroup đã có văn bản gửi lãnh đạo TP HCM về phương án đầu tư tuyến đường sắt đô thị tốc độ cao kết nối trung tâm TP với huyện Cần Giờ. Theo tính toán sơ bộ của tư vấn cho thấy dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 102.370 tỉ đồng (4,09 tỉ USD).

Cùng ngày, Văn phòng Chính phủ Văn phòng có thông báo kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu TP HCM khẩn trương nghiên cứu triển khai các dự án đường sắt đô thị đi Cần Giờ, TP HCM đi sân bay Long Thành và các thủ tục đầu tư và yêu cầu Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ nội dung này trong tháng 3/2025, trình Quốc hội tháng 4/2025, không để chậm trễ hơn.

TP HCM đang bắt đầu tăng tốc đầu tư cơ sở hạ tầng một cách đột phá, mà trọng tâm là phát triển hệ thống đường sắt đô thị tốc độ cao (metro).

Đột phá về hạ tầng đô thị

Tại buổi làm việc với Thành ủy TP HCM ngày 17/8/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm kỳ vọng TP HCM cần được định hình tương lai là TP toàn cầu, phát triển thông minh, hiện đại, năng động, hội nhập; tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững; xã hội gắn kết, rộng mở, văn minh, kết tinh các giá trị tiên tiến của châu Á và thế giới.

Tổng Bí thư yêu cầu TP cần khai thác tốt nhất tiềm năng, lợi thế, phát triển kinh tế nhanh, bền vững, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại, nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư để thu hút đầu tư trong và ngoài nước; tập trung xây dựng, tạo bước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị. Tổng Bí thư yêu cầu TP phải tập trung xây dựng, tạo bước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị.

Nghị quyết 24 về định hướng phát triển Đông Nam Bộ và Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển TP HCM đã xác định “TP HCM là cửa ngõ giao tiếp với các khu vực trên thế giới, đầu tàu, trung tâm có năng lực cạnh tranh với các khu vực trên thế giới”.

Định hướng này đặt cho TP HCM một vị trí rất quan trọng không chỉ của vùng Đông Nam Bộ, vùng TP HCM mà còn của cả nước. Nhưng để TP HCM phát triển phải mở rộng không gian, bằng cách phải đầu tư đột phá về kết cấu hạ tầng đô thị, mở rộng không gian để phát triển.

TP HCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để phát triển đường sắt đô thị. Nguồn ảnh TNO

Về điều kiện khách quan, TP HCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để phát triển đường sắt đô thị (metro). Tháng 2/2025, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 188 với các nhóm cơ chế rất đặc biệt để TP Hà Nội và TP HCM đầu tư, phát triển đột phá hệ thống metro, là cơ hội lịch sử để TP HCM sẽ đầu tư đồng loạt và hoàn thiện 7 tuyến bao gồm cả metro số 2 với tổng chiều dài 355km trong 10 năm, từ nay đến năm 2035. Đó chỉ là hệ thống metro trong nội thành.

Quyết liệt nói và làm, UBND TP HCM vừa có tờ trình gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP xem xét, thông qua trình Thành ủy ban hành quyết định về việc thành lập Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM.

Táo bạo hơn, quyết liệt hơn, ngày 4/1, tại TP HCM, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ công bố quy hoạch TP HCM thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, Thủ tướng đã đề nghị Tập đoàn Vingruop tham gia xây dựng tuyến metro Sài Gòn - Cần Giờ, nơi có đô thị lấn biển Cần Gờ, có siêu cảng Cần Giờ. Nếu tuyến metro này hình thành, không gian TP HCM sẽ thực sự rộng mở về hướng biển.

Năm 2028 sẽ có tuyến metro TP HCM - Cần Giờ

Thủ tướng kêu gọi, Vingroup sẵn sàng. Ngày 20/3, Tập đoàn Vingroup đã có văn bản gửi lãnh đạo TP HCM về phương án đầu tư tuyến đường sắt đô thị tốc độ cao kết nối trung tâm TP với huyện Cần Giờ.

Theo tính toán sơ bộ của tư vấn cho thấy dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 102.370 tỉ đồng (4,09 tỉ USD). Trong đó, chi phí giải tỏa mặt bằng khoảng 8.664,7 tỉ đồng, chi phí xây lắp 37.537 tỉ, chi phí thiết bị 25.777 tỉ đồng; thuế, dự phòng 10%, chi phí quản lý dự án, tư vấn... Theo đề xuất, dự án có quy mô đường đôi, khổ 1.435mm/đường, đi trên cao với chiều dài 48,5km, hạ tầng thiết kế với tốc độ 250km/h. Về năng lực chuyên chở hành khách, tàu có thể chở 30.000 - 40.000 người hướng/giờ.

Dự án dự kiến được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) - loại hợp đồng BOO (xây dựng - sở hữu - kinh doanh). Tập đoàn Vingroup sẽ thực hiện việc đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn của mình và nguồn vốn huy động theo quy định của pháp luật, sở hữu và khai thác, vận hành dự án sau khi hoàn thành.

Dự kiến công trình sẽ khởi công xây dựng từ năm 2026, vận hành thử, bàn giao dự án vào năm 2028.

Nếu năm 2028, tuyến metro TP HCM - Cần Giờ hình thành, không gian phát triển TP HCM khác hẳn với những tiềm năng to lớn lộ ra.

Xây dựng mạng lưới metro hoàn chỉnh

Cũng tại buổi công bố quy hoạch nêu trên, lãnh đạo TP HCM cho biết, sẽ đầu tư đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành (kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với sân bay Long Thành), TP HCM - Cần Thơ, 7 tuyến đường sắt đô thị, tuyến đường sắt hiện đại bắt đầu từ Quận 12 đến các ga Trảng Bàng, Mộc Bài và Xa Mát (Tây Ninh), với tổng chiều dài 139km.

TP HCM mới đưa vào vận hành tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đã có hiệu ứng rất tốt về giao thông. Trước mắt TP sẽ triển khai tuyến metro số 2, đoạn Bến Thành - Tham Lương dài hơn 11 km ngay trong năm nay bằng ngân sách thay vì vốn ODA như kế hoạch.

Liên kết vùng để cùng nhau phát triển, để vùng trọng điểm kinh tế Đông Nam bộ phát huy hết tiềm năng, UBND tỉnh Bình Dương cũng vừa thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án tuyến đường sắt đô thị số 1, nối Metro số 1 TP HCM ở ga Suối Tiên đến TP Thủ Dầu Một.

Dự án khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ quy mô 2.870ha, tổng vốn đầu tư 282.000 tỷ đồng. Ảnh phối cảnh

Ngày 20/3, Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu TP HCM khẩn trương nghiên cứu triển khai các dự án đường sắt đô thị đi Cần Giờ, TP HCM đi sân bay Long Thành và các thủ tục đầu tư và yêu cầu Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ nội dung này trong tháng 3/2025, trình Quốc hội tháng 4/2025, không để chậm trễ hơn.

Cùng đó, Bộ Xây dựng đã đề xuất Thủ tướng thống nhất chủ trương giao UBND TP HCM là cơ quan chủ quản đầu tư dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, để sớm hoàn thiện phương án kết nối giữa hai sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Như vậy, có thể thấy đề xuất của Vingroup được Chính phủ ủng hộ hoàn toàn, cùng với đó là khởi động tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Trước đó, Bộ Giao thông vận tải đã lập hội đồng thẩm định báo cáo tiền khả thi dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, được nghiên cứu với tốc độ 120km/h, chi phí đầu tư hơn 3,4 tỉ USD.

Theo đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được nghiên cứu với điểm đầu tại ga Thủ Thiêm (phường An Phú, TP Thủ Đức, TP HCM), điểm cuối tại sân bay Long Thành (huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai). Đây là tuyến đường sắt kết nối trung tâm TP HCM với sân bay Long Thành với tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435mm, tải trọng trục 16 tấn/trục, điện khí hóa. Tốc độ thiết kế trên chính tuyến là 120km/h, trong hầm là 90km/h. Tốc độ khai thác tối đa trên chính tuyến là 110km/h, trong hầm là 80km/h. Năng lực chuyên chở từ 30.000 - 40.000 người/hướng/giờ. Chiều dài chính tuyến là 41,83km, chiều dài đường dẫn depot là 4,4km, bao gồm: 40,67km đi trên cao (cầu cạn, cầu vượt sông), 15,13km đi ngầm, 0,43km đi trên nền đất.

Nếu đúng kế hoạch, đến năm 2035, nếu tính cả 7 tuyến metro nội thành và cả tuyến TP HCM - Cần Giờ, Thủ Thiêm - Long Thành, TP HCM sẽ có hơn 445km metro, kết nối hoàn hảo cả không gian phát triển cho TP HCM.

TP HCM sẽ như một đại công trình trong những năm tới, để trở thành TP đầu tàu vững chãi của cả nước, hướng đến TP toàn cầu, để cùng cả nước, dẫn dắt cả nước bước kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.