Tôm hùm đất hay tôm hùm nước ngọt có tên khoa học là Procambarus clarki, không nằm trong danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam. Thế nhưng trên thị trường hoạt động kinh doanh, buôn bán loài tôm này diễn ra khá sôi động. Dù đã bị cấm nhập khẩu nhưng thời gian gần đây tôm hùm đất lại được rao bán công khai với giá đến nửa triệu đồng/kg.
Xét thấy đây là loài ngoại lai nguy hiểm, các cơ quan chức năng đã cấm nuôi tôm hùm đất tại nước ta. Tháng 6-2019, sau khi nhiều cơ quan báo chí phản ánh việc tôm hùm đất xuất hiện, được bày bán, kinh doanh trên thị trường nội địa với số lượng lớn, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình, Trưởng Ban chỉ đạo 389 quốc gia về chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, yêu cầu kiểm tra, làm rõ; xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Tôm hùm đất cấp đông nguyên con size lớn sẽ có giá 340.000 đồng/kg, size nhỏ có giá 320.000 đồng/kg. Loại gia vị tẩm ướp để tăng hương vị cho món ăn sẽ có giá 250.000 đồng/hộp 700g.
Còn tôm hùm đất “bao sống tận tay” nhập từ Trung Quốc qua cửa khẩu Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh với cỡ 30-40 con/kg, giá 490.000-550.000 đồng/kg tùy từng nơi. Nếu mua từ 5 kg trở lên, giá là 450.000-460.000 đồng/kg. Hàng tươi sống được đóng sẵn vào túi lưới, cho vào thùng xốp có đá lạnh.
Không chỉ kinh doanh tôm hùm sống, một số chuỗi nhà hàng hải sản hiện nay cũng kinh doanh các món ăn được chế biến từ tôm hùm đất như tôm hùm sốt cajun, tôm hùm đất sốt bơ tỏi.... với giá từ 150.000 đồng/món tùy số lượng người ăn.
Theo Bộ NN&PTNT, từ 2013, tôm hùm đất đã được đưa vào danh mục sinh vật ngoại lai cấm nhập khẩu. Cùng với đó, pháp luật về kiểm soát động vật ngoại lai nguy hại cũng rất chặt chẽ. Ngay cả nhà hàng, quán ăn, doanh nghiệp thực phẩm nhập nguyên liệu về cũng phải kiểm soát theo danh mục cấm, theo yêu cầu của đơn vị liên quan.
Chính vì thế, việc kinh doanh, tiêu thụ loài này là vi phạm quy định pháp luật về đa dạng sinh học và thủy sản.
Ngọc Phi (TH)
