Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmão tới Hà Nội, thúc đẩy hợp tác song phương và hội nhập ASEAN

Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmão tới Hà Nội, thúc đẩy hợp tác song phương và hội nhập ASEAN. Ảnh TTXVN

Chiều 7/6, Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão cùng đoàn đại biểu cấp cao đã đến Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba từ ngày 7 - 10/6/2026 theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.

Đón đoàn tại Sân bay quốc tế Nội Bài có Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Đại biện Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm. Phía Timor-Leste có Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Timor-Leste tại Việt Nam João Pereira.

Tham gia đoàn cấp cao Timor-Leste có Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Kinh tế kiêm Bộ trưởng Du lịch và Môi trường Francisco Kalbuady Lay; Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Xã hội kiêm Bộ trưởng Phát triển Nông thôn và Nhà ở Cộng đồng Mariano Asanami Sabino; Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác Bendito dos Santos Freitas; Bộ trưởng Giáo dục Dulce de Jesus Soares; Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Philip Nino Pereira cùng nhiều quan chức cấp cao khác.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Timor-Leste tiếp tục phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, thương mại, đầu tư đến giáo dục, nông nghiệp và giao lưu nhân dân.

Theo Đại biện Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm, chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão có ý nghĩa quan trọng đối với cả quan hệ song phương lẫn tiến trình hội nhập khu vực của Timor-Leste, đặc biệt sau khi quốc gia này chính thức trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN.

Những năm gần đây, lãnh đạo cấp cao Timor-Leste thường xuyên thăm Việt Nam và tham dự các sự kiện quốc tế lớn do Việt Nam đăng cai tổ chức, thể hiện sự coi trọng đối với quan hệ giữa hai nước cũng như vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong khu vực.

Đại biện Phạm Bình Đàm cho rằng việc Việt Nam đón Thủ tướng Timor-Leste thăm chính thức lần này thể hiện quyết tâm thúc đẩy quan hệ song phương phát triển thực chất, hiệu quả và toàn diện hơn, phù hợp với lợi ích của hai quốc gia, đồng thời góp phần xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, bao trùm và tự cường.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên dự kiến trao đổi các định hướng hợp tác chiến lược và ký kết một số văn kiện quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác kinh tế, đầu tư, thương mại và giao lưu nhân dân trong thời gian tới.

Trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Timor-Leste tại Việt Nam João Pereira đánh giá cao sự hỗ trợ của Việt Nam đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Timor-Leste, trong đó hợp tác viễn thông được xem là một trong những biểu tượng thành công nổi bật nhất giữa hai nước.

Đại sứ João Pereira bày tỏ kỳ vọng Việt Nam và Timor-Leste sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực có nhiều tiềm năng như nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, khai khoáng, dầu khí và phát triển hạ tầng.

Đáng chú ý, Timor-Leste mong muốn nghiên cứu, vận dụng kinh nghiệm thành công của mô hình Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) để xây dựng Khu công nghiệp Việt Nam - Timor-Leste (V-TIP) tại thủ đô Dili, qua đó thu hút đầu tư, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển công nghiệp của quốc gia trẻ nhất Đông Nam Á.

Sinh năm 1946 tại Manatuto, Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão là một trong những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn trong lịch sử hiện đại của Timor-Leste. Ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Tổng thống Timor-Leste giai đoạn 2002 - 2007, Thủ tướng các nhiệm kỳ 2007 - 2012, 2012 - 2014 và từ năm 2023 đến nay. Ông cũng giữ nhiều trọng trách trong lĩnh vực quốc phòng, đầu tư chiến lược, đàm phán biên giới và phát triển kinh tế xanh của Timor-Leste.

Chuyến thăm Việt Nam lần này của Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác giữa hai nước, đồng thời góp phần tăng cường sự gắn kết và hợp tác trong khuôn khổ ASEAN thời gian tới.