Thứ bảy 21/11/2026 03:31
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Thời điểm nhạy cảm của kinh tế toàn cầu và 2 điểm tích cực trong cách hành xử của Việt Nam

12/10/2020 00:00
"So với 10 năm trước, Việt Nam đã bình tĩnh và kinh nghiệm hơn trong việc ứng phó với các bất định", ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng Ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) nói với Trí Thức Trẻ và nhấn mạnh "nhờ đó giữ

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa qua đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008, ở mức 3,3%.

"Đây là thời điểm nhạy cảm" của nền kinh tế toàn cầu, chuyên gia kinh tế trưởng Gita Gopinath của IMF nhận định tại cuộc họp báo ở Wahshington. Triển vọng của năm 2020 cũng khá bấp bênh, theo dự báo của IMF.

Đối mặt với triển vọng kinh tế thế giới có nhiều gam màu xám, một nước đang phát triển có độ mở thương mại lớn - khoảng 200% GDP - như Việt Nam khó có thể tránh được quan ngại.

"Không phải đến bây giờ mà kể từ năm 2018, Việt Nam đã đề ra và thường xuyên cập nhật nhiều kịch bản khác nhau, bám sát tình hình kinh tế toàn cầu và đánh giá tác động có thể có đối với kinh tế trong nước để đề ra các phương án chính sách ứng phó", ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng Ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết.

Nhờ vậy, Việt Nam ít nhiều ứng biến được trước những diễn biến bất lợi toàn cầu gần đây, trong đó có những động thái leo thang chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

"Các tác động bất lợi của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc từ nửa sau năm 2018 đối với thị trường ngoại hối, dòng vốn đầu tư nước ngoài, cán cân thương mại, v.v. đã được xử lý khá linh hoạt, kịp thời và hữu hiệu. Một trong những nguyên nhân chính là kịch bản, hành động của chúng ta khá sát và kịp thời", ông Dương nói.

Dù vậy, bức tranh kinh tế năm 2019 rất khác. Tình hình kinh tế thế giới biến đổi hết sức nhanh chóng.

Thời điểm nhạy cảm của kinh tế toàn cầu và 2 điểm tích cực trong cách hành xử của Việt Nam - Ảnh 1.

Đồ hoạ: Hương Xuân

Ví dụ, hồi đầu năm, không ít nghiên cứu, dự báo còn đề cập đến khả năng Mỹ tăng lãi suất và nhiều nền kinh tế lớn sẽ thắt lưng buộc bụng về tài chính.

Bản thân IMF khi khuyến nghị về 4 "đám mây đen" phủ bóng lên kinh tế toàn cầu cũng nhắc đến lo ngại về tình hình thắt chặt tài chính ở Mỹ hay châu Âu.

Nhưng đến giữa tháng 3, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã quyết định giữ nguyên lãi suất và chính thức phát đi tín hiệu sẽ không nâng lãi suất trong năm 2019. Điều này được xem là bước ngoặt chính sách của FED so với những "đồn đoán" trước đó, và ít nhiều cũng phản ánh triển vọng kinh tế Mỹ không thực sự thuận lợi.

"Các nghiên cứu, khảo sát thị trường tại Mỹ đã đề cập nhiều hơn đến khả năng nền kinh tế lớn nhất thế giới đối mặt với rủi ro suy thoái, có thể xảy ra ngay trong nửa cuối năm 2019", ông Dương nói.

Do vậy, Mỹ cũng phải tính nhiều hơn đến xử lý rủi ro suy thoái kinh tế, chứ không chỉ là "bình thường hóa" chính sách tiền tệ như trước đây. Bên cạnh đó, diễn biến của Brexit, căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn, v.v. còn phức tạp, qua đó càng làm triển vọng kinh tế khó lường hơn.

"Các báo cáo đầu năm của Việt Nam hầu như chưa nói đến rủi ro về suy thoái kinh tế ở Mỹ. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, rủi ro này đã được đề cập nhiều hơn. Việt Nam cũng thận trọng hơn trong đánh giá triển vọng kinh tế toàn cầu để hoạch định các chính sách ứng phó", chuyên gia của CIEM nhấn mạnh.

Theo ông, nền kinh tế hơn 94 triệu dân cũng đòi hỏi nhiều hơn về các kịch bản ứng phó. Nghĩa là trước đó, Việt Nam đã có nhiều kịch bản để ứng xử với bất ổn kinh tế toàn cầu, nhưng vẫn cần bổ sung thêm các kịch bản mới và tiếp tục cập nhật các kịch bản đã có.

"Các kịch bản trước có thể chỉ tập trung về rủi ro bất ổn kinh tế vĩ mô và/hoặc chiến tranh thương mại, giờ đây phải tính thêm cả khả năng suy thoái kinh tế Mỹ kéo theo suy thoái kinh tế toàn cầu. Chúng ta phải cân nhắc nhiều kịch bản hơn", ông Dương cho biết.

Thời điểm nhạy cảm của kinh tế toàn cầu và 2 điểm tích cực trong cách hành xử của Việt Nam - Ảnh 2.

Đơn cử như chiến tranh thương mại, dù Trung Quốc và Mỹ đưa ra những tín hiệu có thể kết thúc đàm phán trong thời gian tới, nhưng những điểm nóng căng thẳng thương mại trên thế giới vẫn tiếp diễn. Bản thân Mỹ chưa có động thái dừng xung đột thương mại với các đối tác lớn khác.

"Do vậy, kịch bản của Việt Nam thay vì thu hẹp thì lại phải mở rộng hơn", ông Dương nói.

Từ góc độ này, ông Dương đánh giá cao các cơ quan Việt Nam đã nhận diện được tình hình và cân nhắc nhiều kịch bản ứng phó.

Thời điểm nhạy cảm của kinh tế toàn cầu và 2 điểm tích cực trong cách hành xử của Việt Nam - Ảnh 3.

Mặt khác, so với 10 năm trước, chuyên gia của CIEM nhận xét các cơ quan điều hành chính sách trong nước hiện bình tĩnh và có kinh nghiệm hơn trong việc ứng phó với các bất định từ bên ngoài.

"Vội vàng hành xử, vội vàng ra quyết định thì có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh, thậm chí đảo ngược chính sách khi tình hình kinh tế thế giới diễn tiến khác so với kịch bản. Trong bối cảnh ấy, dư địa chính sách bị mất đi mà có thể không mang lại hiệu ứng kinh tế như kỳ vọng khi ra quyết định. Chính ở đây, việc lựa chọn thời điểm can thiệp chính sách đòi hỏi phải có sự bình tĩnh, kinh nghiệm và cân nhắc thấu đáo hơn".

Ông Dương nhìn nhận Việt Nam đang chủ động cân nhắc và có thể ứng phó hiệu quả với những diễn biến bất lợi của kinh tế thế giới, dù không muốn những cảnh báo mới đây của IMF trở thành hiện thực.

Trong năm 2019, theo cập nhật dự báo mới nhất của CIEM, nhiều khả năng các chỉ tiêu kinh tế như tăng trưởng GDP, lạm phát, tăng trưởng xuất khẩu, thặng dư thương mại sẽ hoàn thành theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ.

Bài: Phương Ánh - Đồ hoạ: Hương Xuân

Tin bài khác
Bộ Công Thương rà soát toàn bộ hạ tầng dự trữ xăng dầu, khí đốt

Bộ Công Thương rà soát toàn bộ hạ tầng dự trữ xăng dầu, khí đốt

Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia sẽ được rà soát tổng thể, từ nhu cầu tiêu thụ, nguồn cung đến vị trí, quy mô và công suất các công trình. Việc điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời tạo cơ sở định hướng đầu tư cho doanh nghiệp trong giai đoạn tới.
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong 9 tháng năm 2026, cứ một doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường hoặc quay trở lại hoạt động. Khoảng cách dương cho thấy dòng doanh nghiệp mới vẫn được duy trì, nhưng sức ép chi phí, vốn và thị trường tiếp tục thử thách khả năng tồn tại của doanh nghiệp nhỏ.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.
Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 được xác định cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bài toán lớn không chỉ là tìm đủ vốn mà còn là phân bổ đúng chỗ, nâng hiệu quả đầu tư và giữ ổn định vĩ mô.
Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu này có thể đóng góp thêm 1,7% vào tăng trưởng kinh tế.
Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng gắn với kết quả cụ thể, tăng liên kết với doanh nghiệp FDI và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Với vị trí kết nối Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang đứng trước cơ hội nâng tầm kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu 9 tỷ USD vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, mà còn nằm ở khả năng hiện đại hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí vận tải và hình thành hệ sinh thái logistics đủ sức phục vụ doanh nghiệp.
Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình một trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển phía Bắc - phía Nam và ba vùng kinh tế, Lào Cai đang định hình chiến lược phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Cùng mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%/năm, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng liên vùng, tạo nền tảng để trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng theo hợp đồng. Toàn tuyến đang tăng tốc để cơ bản hoàn thành trước 31/12/2026, trong đó Dự án thành phần 1 tại Khánh Hòa cam kết hoàn tất quyết toán khối lượng trong quý 1/2027.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch quy định loại trừ vốn đầu tư vào casino, trò chơi có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản khi xét tiêu chí hưởng ưu đãi. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, mục tiêu là thu hút những dự án du lịch quy mô lớn, có giá trị thực chất và sức lan tỏa quốc tế.
Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Lần đầu tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, xếp thứ 3 tại Đông Nam Á. Đáng chú ý, ở một số lĩnh vực thành phần, Việt Nam đạt thứ hạng cao hơn đáng kể so với vị trí tổng thể.