Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore Jasmin Lau cho biết chính phủ có thể can thiệp nếu các công ty liên tục nhận trợ cấp công để phát triển AI nhưng lại đối xử không công bằng với người lao động, trong bối cảnh Singapore thúc đẩy tham vọng trở thành trung tâm AI toàn cầu.
Theo bà, chính phủ Singapore đang giám sát để bảo đảm lợi ích từ AI được chia sẻ với người lao động, nhất là khi quá trình này dùng tiền thuế của người dân.
Bà Lau, kiêm chức đồng chủ tịch Ủy ban Đánh giá Chiến lược Kinh tế (ESR) về công nghệ và đổi mới, cho biết khi dùng nguồn lực công để hỗ trợ doanh nghiệp, chính phủ muốn giám sát chặt hơn cách các công ty hành xử. Nếu một doanh nghiệp liên tục nhận trợ cấp nhưng sa thải hoặc đối xử bất công với người lao động, nhà nước phải can thiệp vì đó là tiền công.
Phát biểu với Channel NewsAsia ngày 27/5, bà Lau cho biết các đề xuất được xây dựng sau chín tháng tham vấn hơn 7.700 bên liên quan, gồm doanh nghiệp, công đoàn và người lao động trên toàn Singapore. Tổng cộng 32 khuyến nghị nhằm thúc đẩy tăng trưởng dài hạn và tạo việc làm tốt trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh.
Báo cáo khuyến nghị Singapore trở thành điểm đến để cùng phát triển các giải pháp AI sáng tạo, đồng thời trang bị kiến thức AI và hỗ trợ người lao động chuyển đổi nghề nghiệp.
Theo bà Lau, doanh nghiệp vẫn sẽ có các quyết định thương mại, kể cả cắt giảm chi phí, nhưng không nên chạy theo tư duy ngắn hạn. Khi AI tái định hình ngành nghề và tự động hóa công việc thường ngày, giới trẻ Singapore nên bớt theo đuổi các nghề được xem là ổn định và tập trung hơn vào những năng lực mà công nghệ khó thay thế.
Tại Singapore, nhà tuyển dụng ngày càng đòi hỏi sinh viên mới tốt nghiệp có kiến thức AI cơ bản. Hiệp hội Nghiên cứu Singapore cũng kêu gọi chiến lược nhân lực AI quốc gia, tập trung vào kỹ năng AI, học tập suốt đời và hỗ trợ chuyển dịch lao động sang các ngành tăng trưởng.
Trước lo ngại AI sẽ xóa bỏ các nhiệm vụ “học việc” ở cấp nhân viên mới, Bộ trưởng Jasmin Lau cho rằng lao động trẻ không nhất thiết phải lặp lại các quy trình như thế hệ trước để tích lũy chuyên môn. Theo bà, việc giảm bớt công việc nhàm chán có thể giúp họ sớm nâng cao năng lực ra quyết định. Bà cũng nhấn mạnh người lao động cần được hưởng phần xứng đáng từ năng suất do AI mang lại, thông qua công việc ý nghĩa hơn và đãi ngộ công bằng, nhất là khi doanh nghiệp tăng trưởng và tạo lợi nhuận lớn.
Theo Bộ trưởng Jasmin Lau, trong tương lai, sinh viên tốt nghiệp sẽ linh hoạt hơn giữa các lĩnh vực và hiểu rõ, trình bày đầy đủ hơn về kinh nghiệm cũng như vai trò của mình, thay vì chỉ đảm nhiệm một phần việc nhỏ như hiện nay.
Singapore đang đẩy mạnh phát triển AI qua các sáng kiến như Chiến lược AI quốc gia và Hội đồng AI quốc gia mới thành lập, cơ quan phụ trách thúc đẩy tham vọng AI của đất nước.
Bà Lau cho biết Singapore đang trong giai đoạn chuyển đổi dài hạn, khi nhiều tác động lâu dài của AI vẫn chưa rõ. Vì vậy, bà khuyến khích người dân thử nghiệm AI thay vì e ngại, đồng thời nhấn mạnh không phải ai cũng cần trở thành chuyên gia AI. Theo bà, những công việc đòi hỏi sự đồng cảm, tin cậy và tương tác giữa người với người sẽ ngày càng có giá trị.
Bà Lau cũng cho hay, nhiều công việc chăm sóc và tương tác con người lâu nay chưa được đánh giá đúng mức nhưng không thể bị AI thay thế. Vì vậy, trong tương lai, những công việc này có thể được coi trọng và định giá cao hơn.
