Theo Cục Điện lực, cơ chế giá điện 2 thành phần gồm: giá công suất (phần chi phí cố định theo công suất đăng ký sử dụng) và giá điện năng (theo sản lượng điện thực tế tiêu thụ). Đây là điểm khác biệt cơ bản so với cách tính hiện nay vốn chỉ dựa trên điện năng tiêu thụ.
Việc áp dụng cơ chế mới nhằm phản ánh đúng bản chất chi phí cung cấp điện, bao gồm cả chi phí đầu tư – duy trì hạ tầng nguồn và lưới điện, thay vì chỉ tính theo sản lượng tiêu thụ. Qua đó, giá điện sẽ minh bạch và công bằng hơn giữa các nhóm khách hàng, đồng thời khuyến khích sử dụng điện hiệu quả.
 |
| Sẽ áp giá điện 2 thành phần cho khách hàng tiêu thụ lớn từ năm 2026 |
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết trước mắt, cơ chế này chỉ áp dụng với khách hàng sản xuất lớn, tiêu thụ từ 200.000 kWh/tháng trở lên và đấu nối từ cấp điện áp 22 kV. Đây là nhóm khách hàng đã có đủ điều kiện kỹ thuật và cũng nằm trong diện triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA).
EVN nhấn mạnh, giá điện 2 thành phần chưa áp dụng cho khách hàng sinh hoạt do cần đầu tư thay thế toàn bộ hệ thống công tơ đo đếm.
Từ nay đến hết ngày 31/12/2025, khách hàng lớn sẽ nhận hai hóa đơn song song: một theo cơ chế hiện hành để thanh toán, một theo cơ chế giá 2 thành phần để tham khảo và điều chỉnh hành vi sử dụng điện. Đây được xem là giai đoạn “chạy thử” nhằm hạn chế tác động bất ngờ khi chính thức áp dụng.
Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng giao 5 nhiệm vụ cụ thể:
Cục Điện lực phối hợp EVN hoàn thiện Đề án giá điện 2 thành phần, có đánh giá tác động, trình trước 15/10/2025.
Rà soát, đề xuất sửa đổi Quyết định 14/2025/QĐ-TTg và Thông tư 16 để phù hợp với cơ chế mới.
Xây dựng phần mềm quản lý, vận hành minh bạch, hoàn thành trước 20/10/2025.
Tiếp tục tham mưu Chính phủ xác định nhóm đối tượng áp dụng và lộ trình mở rộng.
Triển khai kế hoạch truyền thông từ 15/9/2025, cung cấp thông tin đầy đủ tới khách hàng, đồng thời so sánh với cơ chế giá điện trong khu vực và quốc tế.
Việc chuyển đổi sang giá điện 2 thành phần được đánh giá là bước đi tất yếu, phù hợp thông lệ quốc tế, bảo đảm ngành điện “thu đúng, thu đủ” chi phí. Đồng thời, cơ chế này cũng tạo động lực cho doanh nghiệp tiết kiệm, tối ưu hóa công suất đăng ký, giảm tải cho hệ thống điện trong giờ cao điểm.
Tuy nhiên, đây là phương pháp hoàn toàn mới tại Việt Nam, có thể tác động lớn tới cấu trúc chi phí của các doanh nghiệp sản xuất. Vì vậy, cơ quan quản lý nhấn mạnh cần triển khai thận trọng, có đánh giá tác động chi tiết và truyền thông đầy đủ để doanh nghiệp nắm bắt, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất – kinh doanh.
