Quảng Trị: Thanh tra, rà soát thủ tục đầu tư điện gió, khơi thông nguồn lực phát triển

Quảng Trị đang đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho các dự án điện gió thông qua hoạt động thanh tra, rà soát trình tự lựa chọn nhà đầu tư nhằm kịp thời chấn chỉnh những tồn tại trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư, đồng thời khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng và kinh tế - xã hội của địa phương.

Qua thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong thực hiện trình tự, thủ tục mời quan tâm và chấp thuận nhà đầu tư đối với 14 dự án điện gió trên địa bàn tỉnh Quảng Trị (cũ), Thanh tra tỉnh đã chỉ ra nhiều hạn chế, thiếu sót trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà đầu tư của các cơ quan liên quan.

Nhiều dự án điện gió đã và đang triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, thể hiện rõ hiệu quả thu hút đầu tư của địa phương trong lĩnh vực năng lượng điện gió.

Nội dung thanh tra tập trung vào việc kiểm tra tính phù hợp của các dự án với Quy hoạch điện VIII, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; đồng thời rà soát tính đầy đủ, đúng quy định của quy trình lập hồ sơ mời quan tâm, đánh giá hồ sơ và chấp thuận nhà đầu tư theo các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm thực hiện.

Theo kết luận thanh tra, trong quá trình tham mưu xây dựng quy trình lựa chọn nhà đầu tư, các cơ quan chuyên môn gồm Sở Tài chính (trước đây là Sở Kế hoạch và Đầu tư) và Sở Công thương chưa kịp thời rà soát, cập nhật đầy đủ một số nội dung quan trọng như danh mục công trình, dự án phải thu hồi đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt và quy hoạch chi tiết hoặc quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 theo quy định.

Đây là các căn cứ pháp lý quan trọng phục vụ việc phê duyệt hồ sơ mời quan tâm, đồng thời là điều kiện bắt buộc đối với dự án đầu tư có sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đầu tư và đất đai. Việc chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện này dẫn đến quá trình phê duyệt hồ sơ mời quan tâm tại một số dự án chưa phù hợp quy định pháp luật.

Thanh tra tỉnh cũng xác định Sở Công thương đã xây dựng hồ sơ mời quan tâm với tiêu chí đánh giá sơ bộ về kinh nghiệm nhà đầu tư chưa phù hợp quy định tại Nghị định số 225/2025/NĐ-CP của Chính phủ đối với 10 dự án điện gió triển khai sau thời điểm nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/8/2025.

Bên cạnh đó, việc tham mưu UBND tỉnh phê duyệt hồ sơ mời quan tâm khi chưa đầy đủ các điều kiện pháp lý liên quan đến danh mục thu hồi đất và quy hoạch chi tiết được xác định chưa phù hợp khoản 1 Điều 39 Nghị định số 115/2024/NĐ-CP của Chính phủ về lập và phê duyệt hồ sơ mời quan tâm dự án đầu tư có sử dụng đất.

Đối với dự án Nhà máy điện gió Thái Dương 1, Sở Tài chính được xác định đã tham mưu đưa tiêu chí đánh giá kinh nghiệm nhà đầu tư vào hồ sơ mời quan tâm chưa đúng quy định.

Qua kiểm tra nội dung đánh giá hồ sơ mời quan tâm và trình phê duyệt chấp thuận nhà đầu tư, Thanh tra tỉnh còn phát hiện Tổ chuyên gia đấu thầu được thành lập theo Quyết định số 90/QĐ-SCT ngày 11/9/2025 của Sở Công thương chưa thực hiện đầy đủ việc đánh giá tiêu chí kinh nghiệm nhà đầu tư tại nhiều dự án điện gió theo đúng hồ sơ mời quan tâm đã phát hành.

Ngoài ra, tại một dự án điện gió, việc mở thầu được thực hiện chậm hơn 2 giờ so với thời điểm đóng thầu nhưng không báo cáo người có thẩm quyền để xử lý tình huống theo quy định.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Thanh tra tỉnh, dù còn tồn tại về trình tự, thủ tục, các dự án được thanh tra cơ bản đáp ứng các điều kiện quan trọng về quy hoạch và định hướng phát triển năng lượng. Cả 14 dự án đều phù hợp với Quy hoạch điện VIII, quy hoạch vùng và Quy hoạch tỉnh Quảng Trị điều chỉnh đã được phê duyệt.

Đồng thời, toàn bộ 14 dự án đã được HĐND tỉnh ban hành nghị quyết thông qua danh mục khu đất thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, làm cơ sở để UBND tỉnh xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định.

Đáng chú ý, có 11/14 dự án nằm trên địa bàn huyện Hướng Hóa (cũ), khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội có hiệu lực từ ngày 15/1/2026 về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, các dự án năng lượng tại địa bàn đặc biệt khó khăn được xác định thuộc trường hợp không phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất.

Cùng với đó, Chính phủ hiện đang xây dựng dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 115/2024/NĐ-CP và Nghị định số 225/2025/NĐ-CP. Theo dự thảo, quy định về “danh mục công trình, dự án phải thu hồi đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt” sẽ không còn là căn cứ bắt buộc để phê duyệt hồ sơ mời quan tâm đối với dự án đầu tư có sử dụng đất. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để tháo gỡ một số vướng mắc phát sinh trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư.

Đối với các tiêu chí kinh nghiệm chưa phù hợp tại 10 dự án điện gió, Thanh tra tỉnh cho biết qua kiểm tra chưa phát hiện hành vi vi phạm các điều cấm của Luật Đấu thầu năm 2023 đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 90/2025/QH15; đồng thời chưa có căn cứ pháp lý để đình chỉ cuộc thầu hoặc hủy kết quả lựa chọn nhà đầu tư theo quy định hiện hành.

Kết quả thanh tra cũng cho thấy các nhà đầu tư được lựa chọn đều cơ bản đáp ứng năng lực triển khai dự án.

Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục pháp lý, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, tránh lãng phí nguồn lực và bỏ lỡ cơ hội phát triển của địa phương.

Đồng thời, các cơ quan chức năng được yêu cầu chủ động nghiên cứu, cập nhật các quy định pháp luật mới, vận dụng phù hợp cơ chế, chính sách để vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật, vừa tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Về phía các nhà đầu tư, cần tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý để triển khai dự án đúng tiến độ và đúng quy định pháp luật.