Quảng Ninh quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới nghề cá hiện đại và bền vững

Ông Phan Thanh Nghị, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh cung cấp thông tin tại hội nghị thông tin báo chí thường kỳ.

Cung cấp tại hội nghị thông tin báo chí tháng 1/2026, Ông Phan Thanh Nghị, PGĐ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh cho biết: Tính đến ngày 131/01/2026, những kết quả đạt được không chỉ phản ánh nỗ lực của cả hệ thống chính trị, mà còn cho thấy quyết tâm chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế biển của tỉnh từ “khai thác” sang “bảo tồn – nuôi trồng – dịch vụ”, đặt con người và hệ sinh thái biển ở vị trí trung tâm

Quản lý đội tàu chặt chẽ, kiểm soát IUU đạt nhiều chỉ số dẫn đầu

Trên cơ sở các chỉ đạo lớn của Trung ương như Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư, Nghị quyết số 52/NQ-CP ngày 22/4/2024 của Chính phủ và các kế hoạch cụ thể của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh đã tham mưu, ban hành hơn 40 văn bản chỉ đạo, điều hành trong năm 2025, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp và thực tiễn quản lý nghề cá tại địa phương.

Một dấu mốc quan trọng là việc UBND Ttỉnh kiện toàn Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU, sửa đổi, bổ sung Quy chế quản lý tàu cá, ban hành Kế hoạch chống khai thác IUU năm 2025, đồng thời bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, rõ trách nhiệm, rõ đầu mối trong tổ chức thực hiện.

Nhờ đó, công tác quản lý đội tàu cá và kiểm soát giám sát hành trình (VMS) đạt nhiều kết quả nổi bật. Đến ngày 13/01/2026, Quảng Ninh đã hoàn thành 100% việc đăng ký, cấp giấy phép khai thác thủy sản cho 4.123/4.123 tàu cá đủ điều kiện, trở thành 1 trong 4 địa phương trên cả nước hoàn thành chỉ tiêu này, với tỷ lệ tăng 25,9% so với cùng kỳ.

Song song với đó, 100% dữ liệu tàu cá và chủ tàu được làm sạch, cập nhật đầy đủ trên hệ thống Vnfishbase và đồng bộ với VNeID. Đặc biệt, tỉnh duy trì liên tục từ năm 2023 đến nay tỷ lệ 100% tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên lắp đặt và kết nối VMS – một trong những tiêu chí then chốt trong chống khai thác IUU.

Công tác xác minh, xử lý vi phạm VMS cũng đạt kết quả rõ nét: 230/230 trường hợp được xác minh, xử lý, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ; tỷ lệ xử phạt đạt 53,5%, đứng thứ 3 toàn quốc. Nhiều năm liền, Quảng Ninh không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; riêng năm 2025, tỉnh đã phối hợp phát hiện, xử lý nghiêm hành vi gửi thiết bị giám sát hành trình trái phép, khởi tố 3 bị can theo quy định của Bộ luật Hình sự, thể hiện sự kiên quyết “không có vùng cấm” trong thực thi pháp luật.

Ảnh toàn cảnh họp báo

Cùng với quản lý, công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng, bài bản. Trong năm 2025, lực lượng kiểm ngư và các đơn vị liên quan đã tổ chức 48 chuyến biển tuyên truyền, tiếp cận gần 5.000 lượt ngư dân, phát hành hàng chục nghìn tài liệu, tờ rơi, sổ tay, bản tin phát thanh, đồng thời đăng tải 74 tin, bài chuyên đề trên cổng thông tin điện tử, góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi khai thác của ngư dân.

Bảo vệ nguồn lợi, chuyển đổi sinh kế – nền tảng cho nghề cá bền vững

Song hành với chống khai thác IUU, Quảng Ninh đặc biệt coi trọng công tác bảo vệ và phục hồi nguồn lợi thủy sản. Đến nay, toàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 610 vụ vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, với tổng số tiền xử phạt trên 8,2 tỷ đồng; đồng thời rà soát, xử phạt bổ sung các vi phạm VMS tồn đọng từ năm 2024, bảo đảm tính nghiêm minh và thống nhất trong thực thi pháp luật.

Một điểm nhấn quan trọng trong năm 2025 là việc tỉnh ban hành Quyết định thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô – Đảo Trần, hướng tới bảo tồn các hệ sinh thái biển tiêu biểu, các loài thủy sinh có giá trị, gắn bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển sinh kế bền vững và kinh tế biển xanh.

Công tác thả giống tái tạo nguồn lợi tiếp tục được duy trì hiệu quả. Trong năm 2025, toàn tỉnh tổ chức 2 đợt thả giống với gần 7,4 triệu con giống thủy sản bản địa, trong đó nguồn xã hội hóa chiếm tỷ trọng lớn, cho thấy sự đồng hành ngày càng rõ nét của doanh nghiệp và cộng đồng.

Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi nghề cho ngư dân, coi đây là giải pháp căn cơ, lâu dài. Đến nay, Quảng Ninh đã quy hoạch trên 90.000 ha cho phát triển nuôi trồng thủy sản; từ năm 2018 đến nay, đã chuyển đổi 766 tàu cá với khoảng 2.240 lao động sang nuôi trồng và các nghề khác, đồng thời giao biển cho khoảng 80% cá nhân có nhu cầu nuôi trồng, ưu tiên các trường hợp chuyển đổi từ khai thác.

Tuy vậy, tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, nhất là tỷ lệ tàu cá thực hiện nhật ký khai thác điện tử (eCDT) mới đạt 52,6%, cùng với việc chưa có cảng cá được công bố chính thức, gây khó khăn trong kiểm soát và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đây được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần tập trung giải quyết trong thời gian tới.

Hướng về giai đoạn 2026–2030, Quảng Ninh xác định chống khai thác IUU không phải là mục tiêu riêng lẻ, mà là một phần của quá trình tái cơ cấu nghề cá toàn diện. Tỉnh sẽ tiếp tục ban hành các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá, hỗ trợ duy trì thiết bị VMS; phân cấp quản lý tàu cá; đẩy nhanh đầu tư hạ tầng cảng cá, khu neo đậu; hoàn thiện mạng lưới khu bảo tồn biển; và duy trì thường xuyên công tác thả giống tái tạo nguồn lợi.

Với cách làm quyết liệt, đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, Quảng Ninh đang từng bước xây dựng một nền nghề cá hiện đại, có trách nhiệm, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường biển – nền tảng vững chắc để sẵn sàng làm việc với Đoàn thanh tra EC và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển trong tương lai.