Nhà ở xã hội - "miếng bánh" không dễ xơi. Bài XII: Nhà ở xã hội là giải pháp quan trọng của thị trường bất động sản

Thiếu phân khúc nhà ở xã hội

Ngày 28/9, tại Diễn đàn Bất động sản Mùa Thu lần 1, ông Hoàng Hải - Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng nhấn mạnh, đề án xây dựng 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp là cần thiết vì thị trường bất động sản thiếu phân khúc này. Đồng thời, nhà ở xã hội là giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn cung phù hợp cũng như điều tiết thị trường.

Cục trưởng Hải cho biết, kết quả của đề án bao gồm: 41 dự án đã hoàn thành với quy mô 9.416 căn, 294 dự án đang tiếp tục triển khai, quy mô 288.499 căn. Bên cạnh đó, về gói giải ngân 120 ngàn tỷ, UBND tỉnh đang xem xét công bố 40 dự án, tổng nhu cầu vay 18 ngàn tỷ. Hiện nay, Sở Xây dựng đã xem xét xong 24 dự án với nhu cầu 12 nghìn tỷ. Việc có được vay hay không sẽ qua Ngân hàng Nhà nước xem xét thêm.

Theo ông Hải, để các chính sách, giải pháp, biện pháp của Chính phủ, Thủ tướng, Bộ Xây dựng cùng các ban ngành đề ra đạt được kết quả như mong đợi cần có thời gian và cần có sự vào cuộc phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp ban ngành, sự ủng hộ, đồng tình của người dân và coi đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng, thuộc thẩm quyền cơ quan nào thì cơ quan đó phải có trách nhiệm giải quyết.

Ông Hải cho rằng, lĩnh vực bất động sản là một trong những lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, liên quan mật thiết đến nhiều ngành, nghề khác. Theo thống kê, đóng góp trực tiếp và gián tiếp của ngành bất động sản đối với kinh tế là khoảng 14%.

“Tôi xin tổng kết những đặc điểm của thị trường hiện nay: Một là hệ thống pháp luật liên quan đến bất động sản còn những điều chưa đồng bộ; Hai là các địa phương tháo gỡ đã được khoảng 70%; Ba là nguồn cung giảm nhưng giá chưa hợp lý, thiếu nhà ở cho công nhân, người thu nhập thấp; Bốn là sức mua kém; Năm là khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn”, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản nói.

Ông Hải chia sẻ: “Trước đây, thị trường, doanh nghiệp chờ đợi Chính phủ tháo gỡ nhưng hiện nay doanh nghiệp và Chính phủ cùng tháo gỡ, đồng hành”.

Cơ chế chính sách, vốn và thực thi là những vấn đề chính của lĩnh vực bất động sản

Ông Hải nêu ra 3 vấn đề chính của thị trường bất động sản cần phải quan tâm là cơ chế chính sách, vốn và việc thực thi. Đây là 3 vấn đề ảnh hưởng đến sự lên - xuống của thị trường.

Ông Hải cho hay, qua làm việc với tổ công tác của Chính phủ, chúng tôi nhận thấy, còn nhiều khó khăn, vướng mắc.

Thứ nhất, các vướng mắc pháp lý, đặc biệt là liên quan đến khó khăn về quỹ đất, giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, đấu giá đất. Ngoài ra, các vướng mắc pháp luật về quy hoạch bao gồm: quy hoạch chi tiết không phù hợp với quy hoạch cấp trên; không cho phép lựa chọn chủ đầu tư khi dự án nhà ở không dính đất ở; chưa có những ưu đãi trong việc lựa chọn chủ đầu tư đối với các dự án nhà ở xã hội; điều kiện mua nhà ở xã hội như cư trú, thu nhập… vẫn còn nhiều rắc rối.

Thứ hai, liên quan đến khó khăn về nguồn vốn, về trái phiếu hiện có hàng chục, hàng trăm nghìn tỷ đồng trái phiếu đã phát hành và cần trả nợ cuối năm nay. Về quản lý tổ chức của các địa phương cũng còn nhiều thiếu sót, bệnh sợ trách nhiệm.

Một số thông tin không chính xác về tài chính, tín dụng, trái phiếu, cổ phiếu tràn lan dẫn đến tâm lý người dân e ngại, chuyển sang kênh đầu tư khác, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Vì vậy, sau khi nhận diện được các vấn đề, Chính phủ đã có Nghị quyết 33 như “cẩm nang cầm tay chỉ việc” cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý để tháo gỡ khó khăn, phát triển thị trường lành mạnh an toàn.

Về kết quả thực hiện, Chính phủ đã dự thảo trình Quốc hội Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản. Chính phủ đã có Nghị định 08 về chào bán trái phiếu, Nghị định 10 về sổ hồng cho condotel. Trong thẩm quyền các bộ, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 03, Ngân hàng Nhà nước cũng ban hành loạt văn bản, đã giảm lãi suất 4 lần, giảm từ 1,5 - 2%, Bộ Tài nguyên Môi trường cũng ra Thông tư 02 liên quan đến chứng nhận quyền sử dụng đất.

Về nguồn vốn, kiểm soát lạm phát, dư nợ kinh doanh bất động sản 6 tháng đầu năm tăng, dư nợ tiêu dùng giảm cho thấy những giải pháp đã bắt đầu phát huy tác dụng nhưng nhu cầu mua lại giảm.

Thứ ba, về hoạt động của tổ công tác, trong số 130 văn bản báo cáo (đã nhận) về những khó khăn liên quan đến 180 dự án trên cả nước đã xử lý 119 văn bản và Bộ Xây dựng đã có 35 văn bản hướng dẫn.

Kết quả là hiện nay, TP.HCM đã giải quyết được 180 dự án vướng mắc liên quan đến 30 nội dung gửi về tổ công tác và Sở Xây dựng, giải quyết được 67 dự án. Hà Nội giải quyết được 419 dự án, tương đương 58,8% so với 712 dự án ban đầu, đang chỉ đạo giải quyết cho 293 dự án. Các tỉnh như: Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bình Thuận cũng đang tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho các dự án.

Nghệ Nhân