 |
| Quyền Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày tham luận |
Chiều 21/1, tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bí thư Đảng ủy, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, trong nhiệm kỳ 2021-2025, kinh tế đất nước đã vững vàng vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đạt được những thành quả quan trọng và toàn diện.
Trong bức tranh chung đó, ngành Công Thương tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột chiến lược của nền kinh tế, trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Công nghiệp phục hồi, chế biến – chế tạo giữ vai trò dẫn dắt
Theo ông Lê Mạnh Hùng, giai đoạn 2021-2025 ghi nhận sự phục hồi rõ nét của sản xuất công nghiệp, với tốc độ tăng trưởng bình quân 6,1%/năm. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trưởng bình quân 6,9%/năm, tiếp tục là động lực chủ lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Tỷ lệ nội địa hóa từng bước được cải thiện; một số ngành công nghiệp mũi nhọn đã tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, khẳng định vị thế của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất quốc tế.
Năng lượng, xuất nhập khẩu và thị trường trong nước là bệ đỡ
Lĩnh vực năng lượng có bước phát triển mạnh mẽ, Việt Nam vươn lên đứng đầu khu vực Đông Nam Á về quy mô hệ thống điện. An ninh năng lượng quốc gia cơ bản được bảo đảm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và đời sống nhân dân.
Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng, với tốc độ tăng trưởng bình quân 10,9%/năm; thặng dư thương mại duy trì ở mức cao, góp phần củng cố dự trữ ngoại hối và ổn định kinh tế vĩ mô.
Cùng với đó, thị trường trong nước tăng trưởng bình quân 7,7%/năm, trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp nền kinh tế đứng vững và phục hồi nhanh trước các cú sốc từ bên ngoài. Thương mại điện tử tăng trưởng trên 20%/năm, đóng vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế số và chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Hội nhập sâu rộng nhưng năng lực tự chủ còn hạn chế
Theo ông Lê Mạnh Hùng, việc triển khai 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại.
Tuy nhiên, ngành Công Thương vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tự chủ công nghệ, giá trị gia tăng và năng suất lao động trong công nghiệp chưa cao; các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ nguồn phát triển còn chậm; quá trình chuyển sang sản xuất xanh, thông minh chưa theo kịp yêu cầu mới.
Hạ tầng năng lượng chưa đồng bộ với tốc độ phát triển năng lượng tái tạo; cơ cấu nguồn điện giữa các vùng miền chưa cân đối. Hoạt động xuất khẩu còn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI và nguyên liệu nhập khẩu; giá trị gia tăng thấp. Trong khi đó, hạ tầng thương mại – logistics chưa hoàn chỉnh, chi phí logistics còn cao, làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Đặt mục tiêu nâng tỷ trọng chế biến, chế tạo lên 30%
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, Đại hội XIV mở ra kỷ nguyên của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Để góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, ngành Công Thương xác định nhiệm vụ trọng tâm là nâng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo lên khoảng 28-30%, qua đó củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Trọng tâm trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế – xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ngành sẽ thúc đẩy “chuyển đổi kép”, gắn chuyển đổi xanh với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và chuyển đổi số, tạo môi trường đầu tư – kinh doanh thuận lợi, tháo gỡ điểm nghẽn và huy động hiệu quả nguồn lực.
Phát triển chuỗi cung ứng tự chủ, nâng tầm doanh nghiệp nội địa
Bộ Công Thương sẽ tập trung cơ cấu lại công nghiệp và thương mại gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Đồng thời, phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, ngành công nghiệp mới nổi; hình thành một số doanh nghiệp lớn trong nước có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực trọng yếu.
Ngành cũng đặt mục tiêu phát triển chuỗi cung ứng tự chủ, tăng cường kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, nâng tỷ lệ nội địa hóa; triển khai cơ chế đặt hàng doanh nghiệp nội địa tham gia các dự án trọng điểm quốc gia.
Song song đó là đẩy mạnh hội nhập quốc tế hiệu quả, nâng cao năng lực phòng vệ thương mại, tận dụng tốt các FTA, đa dạng hóa thị trường và mặt hàng xuất khẩu; phát triển mạnh thương mại điện tử và kinh tế số.
Khẳng định quyết tâm của toàn ngành, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, Công Thương sẽ chuyển mạnh tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo”, tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động khơi thông nguồn lực.
“Ngành Công Thương sẽ biến thách thức từ xu hướng xanh hóa, số hóa và hội nhập sâu rộng thành cơ hội bứt phá, đóng góp vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới”, ông Lê Mạnh Hùng khẳng định.
