 |
| Lễ hội Oóc Om Bóc là một di sản văn hóa phi vật thể của người Khmer |
Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tín ngưỡng đặc trưng của đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn TP.Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Cũng như quảng bá tiềm năng, thế mạnh du lịch của thành phố, góp phần thu hút, huy động các nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng du lịch và xã hội hóa thể thao. Đồng thời đáp ứng tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu sinh hoạt đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào các dân tộc, là biểu tượng của tinh thần đoàn kết dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm xây dựng thành phố phát triển nhanh, bền vững và hiện đại. Lễ Hội Oóc Om Bóc do Sở Văn Hóa - Thể thao và Du lịch Cần Thơ tổ chức từ ngày 28/10 -5/11.
Bản sắc Khmer trong nhịp sống hiện đại
Oóc Om Bóc – hay còn gọi là Lễ Cúng Trăng – là một trong những lễ hội cổ truyền lâu đời nhất của đồng bào Khmer Nam Bộ, gắn với tín ngưỡng nông nghiệp và tri ân thần Mặt Trăng đã phù hộ cho mùa màng no đủ. Cùng với lễ “Đút cốm dẹp”, đây là dịp cộng đồng phum sóc sum vầy, chia sẻ niềm vui lao động, gửi gắm khát vọng về tương lai ấm no, hạnh phúc.
Từ lễ nghi tín ngưỡng dân gian, qua thời gian, Oóc Om Bóc đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là biểu tượng của đời sống tinh thần phong phú và tinh thần cố kết cộng đồng của người Khmer. Hôm nay, giữa nhịp sống đô thị hóa, Lễ hội Oóc Om Bóc – Đua ghe Ngo tại Cần Thơ không chỉ giữ nguyên giá trị truyền thống mà còn được nâng tầm, trở thành một không gian hội tụ văn hóa – thể thao – du lịch đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh “Tây Đô rực rỡ – miền sông nước nghĩa tình”.
 |
| Năm nào các cuộc thi đua ghe Ngo cũng thu hút rất đông người tham gia |
Lễ hội năm nay diễn ra tại phường Phú Lợi và phường Sóc Trăng (TP. Cần Thơ), với 5 hoạt động chính được chuẩn bị công phu.
Mở đầu là Lễ khai mạc tối 3/11 tại Quảng trường Bạch Đằng, chủ đề “Rực rỡ sông trăng – Bừng sáng di sản”. Chương trình nghệ thuật được dàn dựng hiện đại, kết hợp hài hòa giữa sân khấu truyền thống và công nghệ trình chiếu LED, tái hiện không gian văn hóa giao thoa của ba dân tộc Kinh – Khmer – Hoa.
Tiếp đó, Lễ Cúng Trăng và trình diễn thả đèn nước (Lôiprotip) trên dòng sông Maspéro mang lại cho du khách trải nghiệm huyền ảo – nơi ánh trăng, ánh đèn và nhịp chèo hòa quyện tạo nên bức tranh lung linh, đậm đà chất hồn dân tộc.
Đặc biệt, Giải Đua ghe Ngo – linh hồn của lễ hội – sẽ khởi tranh trong hai ngày 4 và 5/11 với 61 đội ghe Ngo (53 đội nam, 8 đội nữ) đến từ nhiều địa phương trong và ngoài thành phố. Những mái chèo rẽ nước, những tiếng hò đồng lòng là hình ảnh tượng trưng cho ý chí, nghị lực và khát vọng vươn lên của người Khmer, cũng là thông điệp sâu sắc về sức mạnh đoàn kết dân tộc.
Trên khắp các dòng kênh và ngôi chùa Khmer như Pôthisatharam, Kh’leang, Tưk Prăy, Tum Núp…, từ nhiều tuần qua, không khí luyện tập đã rộn ràng. Những tiếng trống, tiếng hô, tiếng nước vỗ bờ không chỉ là âm thanh chuẩn bị cho ngày hội, mà còn là nhịp đập của niềm tin, của sức sống văn hóa đang hồi sinh mạnh mẽ.
 |
| Chuẩn bị cho ngày thi đấu chính thức (4/11) các đội đang ra sức luyện tập |
Anh Sơn Minh Khải, đến từ VĐV đội nam đang tích cực luyện tập cho biết: “Tôi tham gia đội đã 7 năm nay. Dù bận việc đồng áng, cắt cỏ cho bò ăn, nhưng chiều nào tôi cũng tranh thủ về đúng giờ tập. Mỗi buổi tập là niềm vui, là cách rèn sức khỏe vừa góp phần giữ gìn môn thể thao truyền thống của dân tộc Khmer”.
Với anh Khải, đua ghe Ngo không chỉ là môn thể thao, mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, là niềm tự hào của người con Khmer quê hương An Ninh. Anh kể, dù trời nắng hay mưa, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, nhưng tinh thần các VĐV chưa bao giờ giảm sút. “Chúng tôi cùng nhau cố gắng, không chỉ để đạt thành tích cao, mà còn để mang lại niềm vui cho bà con, cho phật tử chùa Tum Núp” anh nói thêm.
Theo Đại đức Lâm Hiệp, Trụ trì chùa Tum Núp, nhà chùa đã thành lập ban huấn luyện, tổ hậu cần và nhận được sự hỗ trợ tích cực từ chính quyền, các nhà hảo tâm. Điều đáng mừng là tinh thần của các VĐV rất cao, đoàn kết, quyết tâm đạt thành tích tốt nhất tại Lễ hội Óoc-Om-Bóc - Đua ghe Ngo TP Cần Thơ sắp tới.
Từ lễ hội đến động lực phát triển cộng đồng
Lễ hội Oóc Om Bóc – Đua ghe Ngo không chỉ là dịp sinh hoạt văn hóa tinh thần, mà còn là đòn bẩy phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Cùng thời gian với lễ hội, Hội chợ xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền 2025 đã được khai mạc từ ngày 28/10, tổ chức tại Khu đô thị 5A, phường Phú Lợi, quy mô hơn 320 gian hàng, thu hút hàng trăm doanh nghiệp, hợp tác xã trong và ngoài thành phố tham gia.
Sự kết hợp giữa bảo tồn di sản văn hóa và xúc tiến thương mại – du lịch cho thấy tầm nhìn của chính quyền TP. Cần Thơ trong việc đưa văn hóa trở thành “nguồn lực mềm” cho phát triển kinh tế – xã hội. Lễ hội không chỉ giữ gìn giá trị tinh thần của đồng bào Khmer mà còn góp phần quảng bá hình ảnh một Cần Thơ thân thiện, năng động, cởi mở với du khách và nhà đầu tư.
Ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, khẳng định:“Lễ hội năm nay hướng đến việc vừa bảo tồn và tôn vinh giá trị văn hóa của đồng bào Khmer, vừa quảng bá hình ảnh du lịch Cần Thơ đến bạn bè trong và ngoài nước. Cùng với đua ghe ngo, các hoạt động trưng bày sản phẩm OCOP, giới thiệu văn hóa, ẩm thực Khmer sẽ giúp du khách hiểu hơn về vùng đất Cần Thơ đa sắc màu - biểu tượng của tinh thần đoàn kết dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp”.
Khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong thời kỳ hội nhập
Trong dòng chảy hội nhập và toàn cầu hóa, việc duy trì và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống như Lễ hội Oóc Om Bóc có ý nghĩa đặc biệt. Bởi đó không chỉ là hoạt động lễ nghi, mà là hành trình nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc, gìn giữ ký ức cộng đồng và khẳng định bản lĩnh văn hóa Việt Nam trong thời đại mới.
 |
| Cứ mỗi mùa lễ hội về là các đội đua ghe Ngo nam , nữ tất bật luyện tập để giành giải cao trong cuộc thi. |
Lễ hội Oóc Om Bóc – Đua ghe Ngo Cần Thơ 2025, do vậy, không chỉ là ngày hội của riêng đồng bào Khmer, mà còn là biểu tượng của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc – nơi người Kinh, Khmer, Hoa cùng chung tay dựng xây một thành phố văn minh, nghĩa tình và phát triển bền vững.
Khi ánh trăng tháng 9 âm lịch (theo lịch Khmer – Pinh bôr-khe-kađak) soi xuống mặt nước Maspéro, hàng nghìn ngọn đèn nước lấp lánh, hàng trăm mái chèo đồng loạt rẽ sóng – đó là hình ảnh của Cần Thơ – Tây Đô – thành phố của hòa bình, văn hóa và khát vọng.
Từ lễ hội của cộng đồng Khmer, Cần Thơ đã làm nên một sự kiện văn hóa – du lịch của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau, nơi di sản truyền thống được thắp sáng bằng tinh thần đổi mới, hội nhập. Và hơn hết, đó là minh chứng cho chân lý giản dị mà bền bỉ: giữ gìn văn hóa chính là giữ gìn cội nguồn sức mạnh dân tộc.
