Lâm Đồng thành lập Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu quy mô 8.408 ha

Theo dự thảo quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, việc thành lập Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Đồng thời, khu dự trữ hướng đến bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng, nguồn gen sinh vật rừng, cảnh quan thiên nhiên và các giá trị dịch vụ môi trường rừng.

Chùa Linh Sơn Trường Thọ trên đỉnh núi Tà Kóu. Ảnh: Ngọc Lân

Phương án cũng đặt mục tiêu xác lập thống nhất tên gọi, vị trí, ranh giới, diện tích, phân khu chức năng và tổ chức quản lý khu rừng đặc dụng theo quy định. Qua đó, góp phần giải quyết những tồn tại trong quản lý, sử dụng đất và tổ chức không gian lâm nghiệp tại địa phương.

Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu có tổng diện tích 8.408 ha, trong đó đất có rừng tự nhiên chiếm 7.342,31 ha, đất có rừng trồng là 281,87 ha và đất lâm nghiệp chưa có rừng là 783,82 ha.

Về nguồn gốc, diện tích đề xuất thành lập gồm 7.915,41 ha từ rừng đặc dụng hiện có, 460,68 ha từ rừng sản xuất và 31,91 ha từ đất có rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp.

Khu dự trữ được phân thành ba khu chức năng, gồm phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 2.994,34 ha; phân khu phục hồi sinh thái 3.953,91 ha và phân khu dịch vụ – hành chính 1.459,75 ha.

Vùng đệm có tổng diện tích 9.289,70 ha, gồm 12 thôn thuộc hai xã Hàm Thuận Nam và Tân Thành. Việc tổ chức vùng đệm nhằm gắn công tác bảo vệ rừng với hỗ trợ sinh kế, cải thiện đời sống người dân và giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm duy trì diện tích, chất lượng rừng tự nhiên; bảo tồn các loài nguy cấp, quý, hiếm và sinh cảnh đặc trưng; phục hồi những khu vực rừng suy thoái, nâng cao chức năng sinh thái và giá trị cảnh quan.

Theo phương án, tổng nhu cầu vốn thực hiện giai đoạn 2026–2030 dự kiến là 75.860,8 triệu đồng, tương đương khoảng 75,86 tỷ đồng.

Trong đó, ngân sách đầu tư phát triển dự kiến 16,265 tỷ đồng, chiếm 21,44%; ngân sách chi thường xuyên 53,45 tỷ đồng, chiếm 70,46%; nguồn vốn khác khoảng 6,14 tỷ đồng, chiếm 8,1%. Các nguồn vốn khác bao gồm dịch vụ môi trường rừng, ODA, tài trợ, viện trợ và những nguồn hợp pháp khác.

Việc triển khai phụ thuộc vào khả năng cân đối ngân sách, huy động nguồn lực hợp pháp và lộ trình đầu tư theo kế hoạch trung hạn.

Nguồn lực dự kiến phục vụ các chương trình bảo vệ, phục hồi và phát triển rừng; phòng cháy, chữa cháy rừng; bảo tồn đa dạng sinh học; nghiên cứu khoa học và đầu tư hạ tầng quản lý. Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm rà soát, cắm mốc ranh giới ngoài thực địa, nâng cấp đường tuần tra, trang bị phương tiện giám sát và xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học.

Phương án cũng đề cập việc hợp tác với các viện, trường và cơ quan nghiên cứu để đào tạo nhân lực, triển khai nghiên cứu bảo tồn cây dược liệu, làm giàu rừng rụng lá và phát triển mô hình du lịch sinh thái cộng đồng.

Đối với khu vực vùng đệm, phương án đề xuất triển khai chính sách hỗ trợ sinh kế, cải thiện đời sống người dân, lồng ghép chương trình giảm nghèo, phát triển sản xuất và đầu tư hạ tầng thiết yếu. Cộng đồng dân cư cũng được huy động tham gia bảo vệ rừng, giám sát tài nguyên và giảm tác động đến khu rừng đặc dụng.

Về tổ chức thực hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì tham mưu kiện toàn Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu trên cơ sở điều chỉnh tên gọi ban quản lý hiện có. Ban quản lý chịu trách nhiệm triển khai phương án, tổ chức quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý vùng đệm.

Các sở, ban, ngành liên quan cùng chính quyền hai xã Hàm Thuận Nam và Tân Thành có trách nhiệm phối hợp thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, phát triển sinh kế và bảo tồn thiên nhiên. Việc thành lập khu dự trữ được kỳ vọng tạo cơ sở quản lý thống nhất tài nguyên rừng, bảo vệ đa dạng sinh học và kết hợp bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế xanh tại Lâm Đồng.