Lâm Đồng rót 728 tỷ đồng, thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản

Theo Kế hoạch số 17475/KH-UBND ngày 13/10/2026, tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu phát triển khoảng 4.748 ha vùng nguyên liệu tập trung, ưu tiên các nhóm nông sản có lợi thế cạnh tranh và tiềm năng xuất khẩu.

Tổng kinh phí thực hiện dự kiến 728 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước từ nguồn Trung ương và địa phương khoảng 257 tỷ đồng, chiếm 35,3%; nguồn vốn xã hội hóa từ doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và người dân dự kiến đạt 471 tỷ đồng, tương đương 64,7%. Ảnh: Phúc Khánh

Nguồn lực được định hướng đầu tư phát triển hạ tầng giao thông nội vùng, kho bãi, cơ sở sơ chế, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất. Qua đó, tỉnh kỳ vọng tăng cường liên kết giữa người trồng trọt, HTX và doanh nghiệp, từng bước hình thành chuỗi cung ứng nông sản ổn định.

Theo kế hoạch, cà phê chất lượng cao là nhóm ngành hàng trọng tâm với quy mô dự kiến 2.000–2.200 ha. Tỉnh định hướng áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất bền vững như 4C, Rainforest Alliance, đồng thời tăng cường truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Giai đoạn 2026–2028, mô hình vùng nguyên liệu cà phê quy mô 500 ha tại Di Linh và Phúc Thọ được xác định là một trong những nội dung ưu tiên.

Đối với nhóm cây ăn quả, tỉnh dự kiến phát triển 1.000–1.200 ha sầu riêng, bơ và các loại cây trồng có lợi thế. Trọng tâm là quản lý chất lượng, xây dựng mã số vùng trồng và áp dụng các tiêu chuẩn phù hợp như VietGAP, GlobalGAP để phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu chính ngạch.

Vùng chè búp được định hướng phát triển khoảng 400–500 ha, tập trung nâng cao chất lượng nguyên liệu và mở rộng thị trường, trong đó có Đài Loan và Nhật Bản. Với rau an toàn, kế hoạch đặt mục tiêu hình thành 450–500 ha, đẩy mạnh ứng dụng nhà kính và hệ thống tưới thông minh.

Các nhóm sản phẩm khác gồm hồ tiêu sinh học, chanh dây, mắc ca và khoai lang xuất khẩu cũng được đưa vào định hướng phát triển. Việc tổ chức sản xuất theo vùng tập trung nhằm tạo nguồn cung ổn định cho doanh nghiệp chế biến, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng nông sản.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cấp hạ tầng giao thông phục vụ sản xuất, với mục tiêu kiên cố hóa tối thiểu 20 km đường nội vùng. Kế hoạch đồng thời đặt ra các chỉ tiêu giảm ít nhất 10% chi phí vận chuyển, rút ngắn 10–15% thời gian thu gom và đưa tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch xuống dưới 15%.

Đáng chú ý, tỉnh định hướng hoàn thành bản đồ số GIS đối với 100% diện tích vùng nguyên liệu, xác định tọa độ và ranh giới từng lô đất. Tối thiểu 70% diện tích được đặt mục tiêu áp dụng phần mềm nhật ký sản xuất điện tử.

Việc số hóa dữ liệu được kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản lý vùng trồng, kiểm soát quy trình canh tác và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các mặt hàng nông sản, đặc biệt là cà phê, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.

Đối với Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), dữ liệu địa lý và hồ sơ nguồn gốc có vai trò quan trọng trong quá trình chứng minh tính hợp pháp, minh bạch của chuỗi cung ứng. Vì vậy, việc xây dựng bản đồ vùng trồng cần đi cùng cập nhật dữ liệu thường xuyên và nâng cao năng lực thực hiện của HTX, hộ nông dân.

Để hạn chế đầu tư dàn trải, kế hoạch đặt ra yêu cầu thẩm định đối với các dự án vùng nguyên liệu. Theo nội dung được nêu, hồ sơ phải đạt tối thiểu 70/100 điểm, có hợp đồng bao tiêu của doanh nghiệp từ 3 năm trở lên, HTX đủ năng lực làm đầu mối và bảo đảm điều kiện mặt bằng triển khai.

Việc gắn đầu tư với hợp đồng tiêu thụ được kỳ vọng hạn chế rủi ro đầu ra, tăng tính ổn định trong sản xuất và nâng cao trách nhiệm của các bên tham gia chuỗi liên kết. Doanh nghiệp, HTX và người dân cần thực hiện đúng cam kết, tuân thủ quy trình sản xuất và bảo đảm tính minh bạch của dữ liệu truy xuất nguồn gốc.

Với tổng kinh phí dự kiến 728 tỷ đồng, kế hoạch phát triển gần 4.750 ha vùng nguyên liệu được kỳ vọng góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp Lâm Đồng theo hướng sản xuất hàng hóa, tăng cường liên kết chuỗi và mở rộng thị trường xuất khẩu. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào tiến độ bố trí vốn, mức độ tham gia của doanh nghiệp và năng lực tổ chức sản xuất của các HTX, người dân.