Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam tới năm 2030 dự báo cần khoảng 15.000 kỹ sư thiết kế vi mạch. Hiện nước ta chỉ có khoảng 5.000 kỹ sư ở tất cả các khâu trong mảng thiết kế chip. Việt Nam có một khoảng trống lớn về nguồn nhân lực thiết kế chip cần được bổ sung, lấp đầy trong 5 năm tới.
Chia sẻ tại tọa đàm "Thiết kế chip bán dẫn: Cơ hội mới - Tương lai" diễn ra mới đây, ông Harsh Bharwani - CEO Tập đoàn Jetking (hơn 75 năm hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo công nghệ) cho biết, hiện nay giá trị ngành chip trên toàn cầu là 500 tỉ USD, nhưng trong thời gian tới dự kiến sẽ tăng lên gần gấp 4 lần là 1.800 tỉ USD. Chính điều này sẽ kéo theo nhu cầu rất lớn về việc làm để đáp ứng cho sự phát triển.
Ông kỳ vọng việc đào tạo học sinh, sinh viên tại Việt Nam để phục vụ ngành công nghiệp tỉ đô này sẽ có tiềm năng lớn trong khoảng 10 năm tiếp theo.
"Việt Nam có nhiều thế mạnh trong thiết kế chip với quy mô dân số trẻ và phát triển mạnh. Giới trẻ có trình độ hiểu biết và sử dụng công nghệ nhanh. Để đáp ứng yêu cầu từ những nhà sản xuất lớn, các bạn sẽ cần cải thiện về ngoại ngữ (tiếng Anh), tầm nhìn về kinh tế toàn cầu, những công nghệ mới về thiết kế chip, trí tuệ nhân tạo… Đồng thời, khi học bất kỳ công nghệ nào cũng cần làm tốt cả ở lý thuyết và thực hành" - ông Harsh Bharwani nói.
Một trong những yếu tố hấp dẫn của kỹ sư thiết kế chip bán dẫn chính là mức lương. Ông Nguyễn Thanh Yên - Tổng Giám đốc CoAsia SEMI Việt Nam cho hay, mức lương trung bình hàng năm của kỹ sư thiết kế chip tại Mỹ khoảng 100.000 đến 300.000 USD.
Tại Việt Nam, thu nhập của người làm thiết kế chip dao động trong khoảng 10.000 đến 100.000 USD mỗi năm. Trong đó, lương kỹ sư 1-3 năm kinh nghiệm từ 10.000 - 15.000 USD/năm. Nếu có 4-6 năm kinh nghiệm, người trong ngành này có thể thu nhập 16.000 - 25.000 USD/năm. Mức thu nhập có thể tăng lên 46.000 - 80.000 USD, thậm chí cao hơn, với những người có trên 11 năm kinh nghiệm. Sinh viên mới ra trường thường đã có mức lương khởi điểm khoảng 10.000 USD/năm, chưa kể thưởng.
Mức lương của kỹ sư thiết kế chip bán dẫn tại Việt Nam có cao hơn những ngành khác nhưng vẫn thấp hơn so với các nước phát triển như Mỹ. Theo ông Yên, với chi phí nhân công kỹ sư thiết kế chip bán dẫn thấp cùng các nền tảng tốt, nhiều doanh nghiệp trên thế giới đang và sẽ có nhu cầu tuyển dụng nhân sự từ Việt Nam.
Bởi vì, nhân sự ngành này đang thiếu hụt trên toàn thế giới. Việc Việt Nam đào tạo được nguồn nhân lực tốt, trở thành nơi cung cấp nhân lực sẽ trở thành “mỏ neo” giữ các công ty đầu tư ở lại Việt Nam. Nguồn nhân lực càng nhiều và chất lượng thì “mỏ neo” càng lớn và càng chắc chắn để giữ dòng tiền đầu tư vào Việt Nam.
Tiềm năng lớn nhưng cũng đặt ra thách thức cho những người trẻ muốn theo đuổi ngành thiết kế chip bán dẫn. Họ cần là người đam mê, kiên trì, kiên nhẫn bởi “phải sau cỡ 10 năm mới bắt đầu thu quả ngọt”.
Chia sẻ về cách trở thành một kỹ sư thiết kế chip, theo ông Hoàng Nam Tiến - Phó Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH FPT, bên cạnh các khóa học dài hạn ở các trường đại học, những người quan tâm tới cơ hội việc làm ngành bán dẫn có thể tiếp cận các khóa dạy nghề. Các khóa học thiết kế chip của FPT Jetking đang cung cấp cơ hội tham gia vào ngành bán dẫn theo hướng đó.
Đánh giá về mức thu nhập người làm thiết kế chip, các chuyên gia đều cho rằng, vẫn còn khoảng cách khá xa giữa Việt Nam và Mỹ. Tuy vậy, thiết kế chip đang là ngành có thu nhập cao tại Việt Nam nếu so với mặt bằng chung.
Theo ông Võ Xuân Hoài – Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, việc mức lương người làm chip ở Việt Nam thấp hơn tại Mỹ có thể xem là một cơ hội để các doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn bán dẫn nước ngoài đến Việt Nam thuê nhân công, đặt văn phòng đại diện, nhà máy.
Việt Nam có mối quan hệ tốt với những nhà sản xuất chip hàng đầu hiện nay như Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Trong đó, Đài Loan đang có nhu cầu chuyển dịch, đa dạng hóa chuỗi cung ứng bán dẫn. Vị trí địa lý cùng tiềm năng về nguồn lực trí tuệ của người Việt cũng mang đến những cơ hội cho Việt Nam.
“Trên thực tế, đã có nhiều doanh nghiệp bán dẫn thông qua Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia để tìm kiếm cơ hội đầu tư”, ông Võ Xuân Hoài cho hay.
Hiện nay, Việt Nam có khoảng 40 doanh nghiệp trong ngành công nghiệp bán dẫn, chủ yếu hoạt động trong mảng thiết kế vi mạch. Tổng số nhân sự làm việc trong ngành này vào khoảng 5.000 người.
Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo được 50.000 kỹ sư phục vụ ngành trong tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị. Đồng thời, đến năm 2045, Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu với đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đủ khả năng đáp ứng được yêu cầu phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam cả về chất lượng và số lượng.
Mai Anh (T/h)
