IMF cảnh báo rủi ro AI có thể lấn át cơ hội

Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva ngày 16/10 cảnh báo rủi ro từ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể lấn át cơ hội nếu thiếu các biện pháp bảo vệ và khuôn khổ đạo đức phù hợp. Bà ủng hộ kết hợp cơ chế tự quản của ngành với sự tham gia của chính phủ các nước đóng vai trò chủ chốt.

AI là một trong những chủ đề nổi bật tại các cuộc họp thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới diễn ra tuần này ở Bangkok. Hôm thứ Ba (13/10), IMF cảnh báo tăng trưởng và ổn định tài chính toàn cầu đối mặt với những rủi ro đáng kể, từ nguy cơ làn sóng đầu tư AI hạ nhiệt, mức nợ cao đến cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông.

Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rủi ro từ trí tuệ nhân tạo.

Tại phiên thảo luận có sự tham gia của đồng sáng lập Anthropic Jack Clark, bà Georgieva nhận định AI đang hỗ trợ kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, công nghệ này cũng có thể gây ra những cú sốc bất lợi nếu mức cải thiện năng suất không đủ lớn hoặc đến chậm hơn kỳ vọng.

Theo người đứng đầu IMF, thiếu các biện pháp bảo vệ có thể khiến rủi ro vượt quá cơ hội, trong khi nền tảng đạo đức là yêu cầu cốt lõi mà bà chưa chắc xã hội đã đáp ứng. Để người dân trên toàn thế giới hưởng lợi từ AI, bà cho rằng cần bảo đảm khả năng tiếp cận hạ tầng số, điện năng và một khuôn khổ quản lý phù hợp.

Bà Georgieva cho rằng thách thức lớn hơn là xây dựng hàng rào bảo vệ cho một công nghệ phát triển quá nhanh. Bà ví tốc độ tiến triển của AI với những chiếc xe đua Công thức 1 lao đi trong khi chưa có rào chắn bảo vệ khán giả.

Theo bà, cơ chế tự quản của ngành là phù hợp bởi các chính phủ khó theo kịp để điều tiết và giám sát một lĩnh vực liên tục thay đổi. Dù vậy, cơ chế này vẫn cần sự tham gia của xã hội. Bà đề xuất các nước có ngành AI lớn nhất, gồm Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ, cùng những quốc gia trong chuỗi cung ứng AI tham gia xây dựng khuôn khổ quản lý.

Bà Georgieva cũng cho rằng các tổ chức như IMF cần đóng góp trong phạm vi chuyên môn, bao gồm tăng trưởng năng suất, thị trường lao động và rủi ro đối với ổn định tài chính.

Tiếp nối phép so sánh của bà Georgieva, ông Clark ví AI với cuộc đua Công thức 1 diễn ra ban đêm, khi những chiếc xe có thể còn không có phanh. Tuy nhiên, ông cho rằng việc thiết lập tiêu chuẩn là khả thi và đã bắt đầu thông qua các khuôn khổ chính sách ban đầu tại Liên minh châu Âu cùng những cam kết tự nguyện ở Mỹ.

Ông Clark cho biết Anthropic thường xuyên thử nghiệm các hệ thống, công bố chi tiết kết quả và chia sẻ thông tin. Dù vậy, ông cho rằng những hoạt động này không nên hoàn toàn dựa trên tinh thần tự nguyện.

Trả lời câu hỏi về vai trò quản lý của các quốc gia phát triển AI, ông Clark bày tỏ sự ủng hộ. Theo ông, các tiêu chuẩn hợp lý, dựa trên những nguyên tắc thông thường, là cần thiết để tạo niềm tin vào công nghệ và phát triển nền kinh tế.

Ông cho biết thêm Anthropic đã đưa các đơn vị đánh giá độc lập bên thứ ba vào hoạt động của công ty và cho phép họ tiếp cận dữ liệu để kiểm tra.

Theo ông Clark, nhiều doanh nghiệp khác cũng cần áp dụng cách làm này. Ông đồng thời hoan nghênh tuyên bố của Elon Musk rằng SpaceX có thể thực hiện một cơ chế tương tự.

Trong một cuộc họp báo riêng, Thứ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Erin Browne cho rằng IMF đang quá tập trung vào rủi ro của kinh tế toàn cầu. Bà đề nghị Quỹ chú trọng hơn đến khả năng xuất hiện những cú sốc tích cực, chẳng hạn từ AI — công nghệ mà chính phủ Mỹ hiện gọi là siêu trí tuệ.

Ngày 15/10, bà Browne cho Reuters biết Washington đang đàm phán với các cổ đông khác của IMF về việc sử dụng tên gọi mới trong tuyên bố chung do ủy ban điều hành của Quỹ soạn thảo.

Tại một cuộc họp của Viện Tài chính Quốc tế, Thống đốc Ngân hàng Anh Andrew Bailey cho biết ông lạc quan hơn so với một tháng trước về khả năng các quốc gia đạt đồng thuận đối với tiêu chuẩn thử nghiệm AI.

Đề cập đến việc thay đổi tên gọi, ông Bailey đặt vấn đề liệu AI còn là thuật ngữ nên dùng hay không. Ông cho biết vài ngày trước đã ví công nghệ này với một nghệ sĩ từng được biết đến dưới tên AI.

Trong một cuộc thảo luận riêng với bà Georgieva, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh cũng đề cập đến sự thay đổi này. Ông cho biết trong khi bà vẫn dùng cách gọi AI, phía Mỹ hiện chuyển sang SI, viết tắt của siêu trí tuệ.