Nếu không có thay đổi vào phút chót, khoản trợ cấp tiền lương khổng lồ áp dụng trong 18 tháng qua sẽ đóng lại đối với các doanh nghiệp gặp khó khăn. Bộ trưởng tài chính Rishi Sunak, người đã công bố chiến dịch trợ cấp vào tháng 3 năm 2020 cho rằng, khoản tiền đã được chi tiêu đúng mục đích và hiệu quả nhưng nền kinh tế hiện tại đã đủ để đối phó mà không cần chính phủ hỗ trợ tiền lương.
Hầu hết các nhà kinh tế đều đồng ý với đánh giá của Thủ tướng trong nửa đầu năm, cho rằng khoản tiền này mang lại giá trị tốt do tác động tiêu cực đối với các công ty của đại dịch Covid-19. Trong đợt cao điểm nhất vào tháng 5 năm 2020, chương trình này đang hỗ trợ 9 triệu việc làm, bao gồm 80% tiền lương, khoảng 2.500 bảng Anh hàng tháng. Ông Sunak chỉ ra nếu không có hỗ trợ, thiệt hại kinh tế sẽ rất lớn và vượt ngoài sức chịu đựng. Hàng loạt công ty phá sản, các ngành nghề thụt lùi và tình trạng thất nghiệp diện rộng không sớm thì muộn cũng sẽ đến. Do đó, Thủ tướng Anh tin rằng thị trường lao động hiện cần nhiều hỗ trợ tùy chỉnh hơn để đáp ứng nhu cầu của những người lao động vẫn đang tiếp tục làm việc với hơn 1 triệu vị trí tuyển dụng.
Tuy nhiên, trước động thái mới, nhiều công ty và cơ quan chức năng bày tỏ lo ngại. TUC, doanh nghiệp hỗ trợ phát triển chương trình đào tạo lao động cho biết, chính phủ có nguy cơ dừng mọi nỗ lực hiện có và kêu gọi sử dụng phương pháp này làm cơ sở cho một chương trình làm việc ngắn hạn tương tự như Đức. Ngân hàng Trung ương Anh cũng đang ngày càng lo lắng về tương lai sẽ xảy ra với hơn 1 triệu nhân công. Tại cuộc họp tháng 9, Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) cho biết, số lượng công việc toàn thời gian và bán thời gian được tuyển dụng đã tiếp tục giảm so với ước tính trong bản cập nhật ba tháng về nền kinh tế vào tháng 8.
Ngân hàng chỉ ra tốc độ tuyển dụng chậm hơn cùng với tỷ lệ nghỉ việc kỷ lục có nghĩa là thị trường lao động đang bất ổn: “Các câu hỏi chính bao gồm nền kinh tế sẽ ra sao nếu đóng cửa chương trình trợ cấp vào cuối tháng 9; mức độ, tác động thời gian của bất kỳ thay đổi nào đối với tỷ lệ thất nghiệp”. Samuel Tombs, nhà kinh tế học người Anh tại Pantheon Macroeconomics, cho hay, ông nghi ngờ liệu nền kinh tế có tăng trưởng đủ nhanh trong tháng tới để các doanh nghiệp sử dụng lại toàn bộ 1,6 triệu nhân viên vẫn còn thiếu vào cuối tháng 7 hay không. Ông nói: “Trong khi tỷ lệ thất nghiệp có thể sẽ chỉ tăng lên khoảng 5% trong quý 4 năm 2021, từ 4,5% trong quý 3, chúng tôi dự đoán tình trạng thiếu việc làm sẽ tăng mạnh. Như vào đầu những năm 2010, sự trì trệ của thị trường lao động ‘tiềm ẩn’ này sẽ gây ra áp lực giảm đáng kể đối với tiền lương”.
TL
