Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành hàng quế – một trong những sản phẩm lâm nghiệp chủ lực của vùng trung du và miền núi phía Bắc – đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị xuất khẩu. Tại Lào Cai, sự ra đời và hoạt động của Hội Quế, Hồi tỉnh được xem là một bước đi thể chế quan trọng, góp phần định hình vai trò của doanh nghiệp trong phát triển ngành hàng quế theo hướng bền vững và hội nhập.
Được thành lập theo các quyết định của UBND tỉnh Lào Cai năm 2022, Hội Quế, Hồi tỉnh Lào Cai là tổ chức xã hội – nghề nghiệp tập hợp các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, chế biến, kinh doanh và xuất khẩu các sản phẩm từ cây quế, hồi. Với hơn 540 hội viên, trong đó có doanh nghiệp, hợp tác xã và lực lượng sản xuất trực tiếp, Hội phản ánh tương đối đầy đủ cấu trúc của chuỗi giá trị ngành hàng, từ vùng nguyên liệu đến thị trường tiêu thụ.
 |
| Vũng nguyên liệu Quế, Hồi tại Lào Cai |
Điểm đáng chú ý trong hoạt động của Hội là việc từng bước chuyển trọng tâm từ hỗ trợ sản xuất đơn lẻ sang thúc đẩy liên kết doanh nghiệp – thị trường. Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững, doanh nghiệp được xác định là “đầu kéo” của chuỗi giá trị. Thông qua vai trò kết nối, Hội đã góp phần hình thành các chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu với hợp tác xã và hộ trồng quế, qua đó tạo nền tảng cho sản xuất quy mô lớn, ổn định và đáp ứng yêu cầu hội nhập.
Việc mở rộng hơn 4.000 ha quế hữu cơ và xây dựng vùng quế đạt chứng nhận quốc tế như UEBT không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn thể hiện định hướng chiến lược của ngành hàng quế Lào Cai trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là điều kiện tiên quyết để sản phẩm quế không chỉ xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô, mà từng bước chuyển sang các dòng sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao như tinh dầu, gia vị, bột quế.
 |
| Ban Chấp hành Hội Quế, Hồi tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2022 - 2027. |
Ở góc độ chính sách, Hội Quế, Hồi tỉnh Lào Cai đóng vai trò là kênh trung gian quan trọng giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Thông qua việc tham gia góp ý xây dựng chỉ dẫn địa lý, đề xuất các tiểu dự án phát triển ngành hàng quế bền vững và kiến nghị tháo gỡ rào cản trong xuất khẩu tinh dầu quế, Hội đã góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Những hoạt động này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của các tổ chức hội nghề nghiệp trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập.
Bên cạnh đó, công tác nâng cao năng lực cho các chủ thể trong chuỗi giá trị cũng được Hội chú trọng. Các chương trình tập huấn về sản xuất hữu cơ, kiểm soát sâu bệnh sinh học, sơ chế và bảo quản theo tiêu chuẩn quốc tế giúp doanh nghiệp và người sản xuất từng bước thích ứng với yêu cầu của các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản – những thị trường mà Việt Nam đã ký kết các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
 |
| Niềm vui của người nông dân khi thu hoạch quế |
Thực tiễn từ hoạt động của Hội Quế, Hồi tỉnh Lào Cai cho thấy, để ngành hàng quế phát triển bền vững và hội nhập hiệu quả, cần một cơ chế liên kết đủ mạnh, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, còn tổ chức hội nghề nghiệp là “bệ đỡ” về kết nối, thông tin và chính sách. Đây cũng là gợi mở quan trọng cho việc nhân rộng mô hình tổ chức hội ngành hàng trong phát triển nông nghiệp hàng hóa và thúc đẩy xuất khẩu nông sản của Việt Nam trong giai đoạn tới.
