Startup châu Á ưu tiên IPO tại Mỹ thông qua SPAC để đón đầu làn sóng đầu tư

22:56 23/11/2022

Các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ đã nhận được nhiều sự chú ý từ các nhà đầu tư hơn nhờ khối lượng lớn hoạt động SPAC được tạo ra trong vài năm qua, thu hút sự chú ý của các doanh nghiệp ở châu Á muốn đón đầu làn sóng.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa.

Các công ty khởi nghiệp Singapore và Hong Kong đang bỏ qua các sàn giao dịch chứng khoán ở quê nhà để hợp nhất với các SPAC (công ty mua lại có mục đích đặc biệt) tại Mỹ. 

SPAC (Special Purpose Acquisition Companies) được dịch là công ty mua lại với mục đích đặc biệt. Đây là các công ty đã niêm yết nhưng chỉ trên danh nghĩa, không có hoạt động kinh doanh thực chất. Các SPAC được sử dụng để huy động vốn mua lại từ công ty có hoạt động thật - những bên sẽ mua lại SPAC và chính thức IPO trên sàn.

Sự bùng nổ của SPAC chủ yếu tập trung ở thị trường Mỹ. Năm 2019, 59 doanh nghiệp SPAC được thành lập và huy động 13,6 tỷ USD. Năm sau, số liệu tăng lên thành 226 SPAC và 83,3 tỷ USD. Trong ba tháng đầu năm 2021, các SPAC mới ra đời đã hút được hơn 87 tỷ USD, nhiều hơn cả năm 2020. Số thương vụ sáp nhập SPAC đang vượt xa các cuộc IPO truyền thống.

Không chỉ Đông Nam Á, nhiều công ty tại Mỹ cũng đã chọn SPAC làm tấm vé đưa họ lên sàn chứng khoán. Có thể kể đến công ty du hành vũ trụ của tỷ phú Richard Branson - Virgin Galactic, nền tảng cá cược thể thao DraftKings, công ty bất động sản trực tuyến Opendoor hay hãng xe điện Nikola Motor...

Thông tin từ nhà cung cấp dữ liệu tài chính Refinitiv cho thấy ít nhất 9 startup Singapore và Hong Kong trong năm nay đã công bố kế hoạch niêm yết cổ phiếu thông qua SPAC tại Mỹ. SPAC cung cấp cho các startup một cách thay thế cách niêm yết truyền thống.

Các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ đã nhận được nhiều sự chú ý từ các nhà đầu tư hơn nhờ khối lượng lớn hoạt động SPAC được tạo ra trong vài năm qua, thu hút sự chú ý của các doanh nghiệp ở châu Á muốn đón đầu làn sóng.

Dữ liệu của Refinitiv cho thấy trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ít nhất 28 giao dịch SPAC đã được công bố trong 9 tháng đầu năm nay với tổng trị giá 23,4 tỷ USD. Tuy nhiên, không công ty nào trong số này liên quan đến SPAC từ các sàn giao dịch tại Singapore hoặc Hong Kong.

Michael Wu, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu đầu tư Morningstar cho biết: “Với SPAC ở Singapore và Hong Kong, tôi nghĩ rằng họ đã hơi chậm chân so với làn sóng chung. Nói cách khác, việc IPO trên thị trường sơ cấp vốn đã khá khó khăn trong năm qua và có thể sẽ tiếp diễn."

SPAC bùng nổ trong thời kỳ đại dịch Covid-19, giúp nhiều start-up công nghệ thu về định giá kỷ lục. Các nhà tài trợ của SPAC - phần lớn là quỹ đầu tư mạo hiểm - thường thu hút nhà đầu tư bằng chính danh tiếng của mình vì người ủng hộ không biết cuối cùng SPAC sẽ hợp nhất với công ty nào. 

Bằng cách hỗ trợ SPAC, các nhà đầu tư có cơ hội mua cổ phần trong các start-up có tiềm năng sinh lợi cao. Một ví dụ nổi bật là Grab lên sàn vào tháng 12 năm ngoái khi hợp nhất với SPAC Altimeter Development (đã niêm yết sàn Nasdaq). 

Giới startup công nghệ bỏ rơi Singapore và Hong Kong, vẫn ưu tiên IPO tại Mỹ thông qua SPAC
Giới startup công nghệ vẫn ưu tiên IPO tại Mỹ thông qua SPAC.

Tuy nhiên, như một số nhà đầu tư phát hiện ra, đặt cược vào SPAC không phải lúc nào cũng thành công. Chẳng hạn, sau khi Grab niêm yết tại Mỹ thông qua SPAC, giá ​​​​cổ phiếu công ty đã giảm gần 21% vào cuối ngày ngay trong phiên giao dịch đầu tiên.

Giá trị vốn hóa thị trường của công ty là khoảng 34,6 tỷ USD khi giao dịch đóng cửa, thấp hơn mức 40 tỷ USD mà Altimeter dự kiến. Điều này đã nhấn mạnh những rủi ro mà các nhà đầu tư gặp phải khi đặt cược vào những tên tuổi công nghệ lớn niêm yết thông qua SPAC.

Căng thẳng địa chính trị trên toàn cầu cũng là một tin xấu với SPAC khi các nhà đầu tư ưu tiên các thương vụ ít rủi ro. Tổng giá trị giao dịch SPAC trong 3 quý đầu năm ở Châu Á - Thái Bình Dương đã giảm 47,6% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Anish Ailawadi, một quản lý tại công ty phân tích Acuity Knowledge Partners, nhận định "thời kỳ vàng" cho các thương vụ IPO và sáp nhập SPAC đã qua. Ailawadi cũng lưu ý rằng vốn hóa thị trường tối thiểu ở Mỹ đối với SPAC thấp hơn ở Hong Kong và Singapore, nơi đã đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn.

Yêu cầu về giá trị vốn hóa thị trường tối thiểu là 127 triệu USD đối với SPAC tại Hong Kong và 106 triệu USD đối với SPAC tại Singapore. Trong khi đó, con số này chỉ là 50 triệu USD đối với sàn Nasdaq và 100 triệu USD đối với sàn NYSE ở Mỹ.

"Định giá ở Mỹ thường cao hơn ở các thị trường châu Á. Hầu hết các công ty tư nhân thích các SPAC có trụ sở tại Mỹ hơn là SPAC đến từ khu vực khác. Tương tự như vậy, các công ty niêm yết tại Mỹ thu hút sự quan tâm từ nhiều nhà phân tích và tổ chức đầu tư hơn," Ailawadi nói với Nikkei Asia.

Hypebeast, công ty thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số Hong Kong, đã công bố kế hoạch lên sàn Nasdaq vào tháng 4 bằng cách hợp nhất với SPAC Iron Spark I với số tiền 221,8 triệu USD. Đây là công ty duy nhất ở Hong Kong niêm yết qua SPAC trong năm nay. 

Dữ liệu cho thấy Singapore có 8 đối tác công bố các kế hoạch SPAC tương tự, với 7 trên Nasdaq và một trên NYSE. Chẳng hạn, vào tháng 8, nền tảng công nghệ tài chính Seamless Group đã công bố một thỏa thuận trị giá 400 triệu USD với một SPAC được niêm yết trên NYSE có tên là InFinT Acquisition.

Các trung tâm tài chính quan trọng của châu Á chưa thể thu hút giới công nghệ khi Mỹ tiếp tục cho thấy sức hút lớn của mình, mặc dù sự nhiệt tình dành cho SPAC đã giảm dần. Tại Singapore, sau đợt IPO đầu tiên của ba SPAC vào tháng 1, sàn giao dịch chứng khoán Singapore đã không còn thương vụ nào như vậy tính tới thời điểm hiện tại của năm 2022.

Tại Hong Kong, Aquila Acquisition và Vision Deal HK Acquisition là những công ty séc trắng đã niêm yết, cùng với hơn 10 công ty khác.

Dù năm 2022 sắp kết thúc, vẫn chưa rõ liệu các SPAC này có mua lại được công ty nào hay không. SPAC ở Singapore phải hoàn tất việc sáp nhập hoặc mua lại trong vòng 24 tháng kể từ ngày IPO, có thể gia hạn thêm 12 tháng.

 Tại Hong Kong, SPAC phải công bố thỏa thuận hoặc giao dịch hủy SPAC trong vòng 24 tháng hoặc hoàn thành hủy SPAC trong vòng 36 tháng, có thể gia hạn thêm 6 tháng.

Peggy Mak, Giám đốc danh mục đầu tư tại công ty quản lý quỹ Haven Capital cho rằng rất có thể một số SPAC của Singapore và Hong Kong có khả năng trễ thời hạn lên tới hai năm. 

Mak nhấn mạnh rằng hầu hết các mục tiêu của SPAC là các công ty đang tăng trưởng mạnh dù dòng tiền hoạt động âm. Những công ty như vậy sẽ gặp bất lợi khi lãi suất tăng và rủi ro suy thoái kinh tế cao: 

“Số lượng SPAC trên toàn cầu có thể đã vượt xa số lượng công ty muốn được niêm yết. Vẫn còn nhiều lo ngại bao trùm lĩnh vực công nghệ và các công ty tăng trưởng nóng, do đó chúng tôi không cho rằng sẽ có nhiều sự nhiệt tình với giao dịch SPAC"

TH

Đọc gì trên Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập số Tháng 9 và Tháng 10/2022?