Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cảnh báo, AI đang như "một cơn sóng thần" tấn công thị trường lao động toàn cầu.
"AI có khả năng tác động đến 60% việc làm ở các nền kinh tế tiên tiến và 40% việc làm trên toàn thế giới trong hai năm tới", bà Georgieva phát biểu tại sự kiện do Viện Nghiên cứu Quốc tế Thụy Sĩ liên kết với Đại học Zurich tổ chức đầu tuần này ở Zurich (Thụy Sĩ).
Một nghiên cứu được lưu hành rộng rãi của tổ chức tài chính Goldman Sachs từ tháng 4/2023 dự đoán AI sẽ chạm tới 300 triệu việc làm ở Mỹ và châu Âu. Nghiên cứu của Goldman cố gắng phân biệt giữa những người lao động mà công việc bị thay thế hoàn toàn bằng tự động hóa và những người chỉ có một số nhiệm vụ nhất định được thay thế bằng AI.
Sự thay đổi lớn trong AI, so với những đổi mới công nghệ khác, là dường như nó tác động đến giới văn phòng hơn là sản xuất. Khả năng tái tạo các nhiệm vụ thông thường, có tính định kỳ của AI làm nó rất phù hợp với các loại công việc hành chính, dù chi phí tích hợp AI toàn diện trong toàn công ty đang làm chậm quá trình chuyển đổi này.
Tuy nhiên, những hứa hẹn về AI thúc đẩy “cơn sốt” đầu tư mạnh mẽ. Nói về AI, Giám đốc IMF nhận xét, cả người lao động lẫn doanh nghiệp dường như đang "có rất ít thời gian để chuẩn bị" trước làn sóng AI. Nền kinh tế thế giới dễ bị sốc hơn trong những năm gần đây khiến tác động của công nghệ trí tuệ nhân tạo ngày càng lớn.
Theo bà Georgieva, “nó có thể mang lại sự gia tăng năng suất đáng kể nếu chúng ta quản lý tốt, nhưng nó cũng có thể dẫn đến nhiều thông tin sai lệch hơn và tất nhiên là gây ra nhiều bất bình đẳng hơn trong xã hội của chúng ta.”
Giám đốc IMF Georgieva cũng cho biết, nền kinh tế thế giới dễ bị sốc hơn trong những năm gần đây, với lý do là đại dịch toàn cầu năm 2020, cũng như cuộc chiến ở Ukraine.
Mặc dù dự đoán là nền kinh tế sẽ phải hứng chịu nhiều cú sốc hơn, đặc biệt là do khủng hoảng khí hậu, nhưng người đứng đầu Quỹ Tiền tệ Quốc tế cho rằng nền kinh tế vẫn chống chịu được.
“Chúng ta không phải đang trong thời kỳ suy thoái toàn cầu”, bà Georgieva nhấn mạnh. Những người biểu tình đang kêu gọi Giám đốc IMF có hành động để giải quyết tình trạng biến đổi khí hậu và giải quyết nợ của thế giới đang phát triển.
Bà Georgieva nói: “Năm ngoái có những lo ngại rằng hầu hết các nền kinh tế sẽ rơi vào suy thoái nhưng điều đó đã không xảy ra. Lạm phát từng tấn công chúng ta với một lực rất mạnh đang suy giảm ở hầu hết mọi nơi.”
Trong một cuộc khảo sát hồi tháng 4 của công ty tuyển dụng Adecco với 2.000 giám đốc toàn cầu, 41% dự đoán quy mô lực lượng lao động thu hẹp trong 5 năm tới do AI. Dù vậy, một số ý kiến cho rằng ngày số lượng lớn nhân sự mất việc do AI sẽ lâu hơn dự kiến. Mark Warner, CEO hãng tư vấn AI Faculty, nhận định nhiều khả năng của AI đang bị đánh giá quá cao so với thực chất. “Hãy nhìn vào thời điểm chúng ta được hứa hẹn về những chiếc xe tự lái hoàn toàn. Nó đã mất nhiều thời gian hơn chúng ta mong đợi”, ông nói trong sự kiện Brainstorm AI của Fortune tháng trước.
Ngay cả khi sa thải hàng loạt xảy ra, sẽ có những công việc mới tốt hơn ra đời trong tương lai. Diễn đàn kinh tế thế giới dự đoán AI sẽ tạo ra 97 triệu việc làm mới dù loại bỏ 85 triệu việc làm. Nhà kinh tế trưởng Jan Hatzius của Goldman cho rằng AI sẽ "phá hủy việc làm ở một số lĩnh vực", nhưng cuối cùng sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn.
Trong lúc này, các chuyên gia AI đang được săn đón trên thị trường việc làm hiện tại, được hứa hẹn mức lương hàng triệu USD và được đích thân các CEO hàng đầu tuyển dụng.
Đức Anh (T/h)
