Vẫn là câu chuyện về truyền thống hiếu học của người Việt Nam, truyền thống tôn sư trọng đạo, nhưng lại được kể theo một cách mới qua sự kết hợp của âm thanh và ánh sáng kỹ thuật số.
Khám phá tour “Tinh hoa đạo học”
Vào mỗi tối thứ 4, thứ 6, thứ 7 và Chủ nhật hàng tuần, Văn Miếu - Quốc Tử Giám khoác lên mình một diên mạo vừa quen vừa lạ. Vẫn là nét thâm trầm của ngôi trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam nhưng lung linh hơn nhờ công nghệ trình chiếu 3D mapping với chủ đề “Tinh hoa đạo học”. Ngay khi bước qua cổng chính (Văn Miếu Môn), du khách được đón bằng không gian thư thái với sắc màu và âm thanh tạo nên sự nhẹ nhàng, thanh thoát. Men theo trục đường chính dẫn tới cổng Đại Trung, ta như lạc vào một không gian thanh tao, cổ kính mà lại hiện đại. Bốn chữ "Tinh Hoa Đạo Học" được trình chiếu uy nghi và trang trọng theo một hàng dọc như muốn khẳng định đây chính là con đường dẫn đến tinh hoa tri thức và đạo đức của dân tộc Việt Nam. Khi màn đêm buông xuống, con đường “Tinh hoa đạo học” mới thực sự hiện hữu.
Con đường ấy dẫn tới cổng Đại Trung, hay còn gọi là Đại Trung Môn. Hai bên Đại Trung Môn là hai cổng nhỏ có tên là Thành Đức và Đạt Tài, mang ý nghĩa Nho giáo đào tạo con người vừa có đức vừa có tài. Bên trên cổng chính là hình hai con cá chép Chầu Bình Móc ở giữa. Sở dĩ có hình ảnh cá chép bởi theo truyền thuyết, hàng năm, trời tổ chức cuộc thi kén rồng ở cửa Vũ. Con cá nào mà nhảy qua được một lúc ba đợt khác nhau thì lập tức có tiếng sấm nổ, cá chép hóa rồng. Và chỉ có cá chép là làm được điều đó. Do vậy, cửa Vũ được dùng để chỉ chốn trường thi, cá vượt vũ môn chỉ việc thi cử, muốn đỗ đạt thì phải tích góp kiến thức, học tập chăm chỉ. Và bắt đầu từ cánh cổng này, không gian “Tinh hoa đạo học” mới thật sự tỏa sáng. Bằng công nghệ, bằng sự kết hợp giữa ánh sáng và âm thanh, tour đêm Văn Miếu cho chúng ta thấy được những hình ảnh tinh túy nhất của đạo học nước nhà. Đặc biệt, trên cung đường dẫn tới Khuê Văn Các, những hình ảnh hay những câu chuyện về truyền thống hiếu học như được bày ra trước mắt.
Đạo học của người Việt đã bắt đầu ngay từ khi sinh ra, trong những lời ru mà gửi gắm trong đó một khát vọng để hướng tới một tương lai tươi sáng. Hành trình đạo học là sự tiến hóa về trí tuệ và tri thức của con người. Con người hướng về đạo học cũng giống như những chú cá chép vượt Long Môn, qua bao thác ghềnh, hướng về ngôi sao Khuê của tri thức. Ở phía hồ đối diện, ô cửa sổ Sao Khuê được tái hiện với lối thiết kế khai thác hiệu ứng phản chiếu bóng nước trên mặt nước.
Theo quan niệm của người xưa, Sao Khuê là ngôi sao chủ của văn chương và học thuật, bởi hình dáng của ngôi Sao Khuê hay đúng hơn là chòm Sao Khuê được quan sát trên bầu trời có trật tự sắp xếp tương tự hình chữ Văn trong lối viết theo chữ tượng hình. Bởi vậy, ánh sáng của Sao Khuê chiếu rọi đến đâu là mang lại nguồn sáng tri thức và trí tuệ ở đó, đánh thức mọi khát vọng học tập và phấn đấu vươn lên trong hành trình đạo học.
Ngôi Sao Khuê cũng là nguồn cảm hứng để xây dựng Khuê Văn Các - biểu tượng của thủ đô Hà Nội. Đối diện Khuê Văn Các là giếng Thiên Quang, hay còn gọi là Thiên Quang Tỉnh. Thiên Quang nghĩa là ánh sáng bầu trời. Đặt tên này cho giếng người xây dựng muốn nói: Con người muốn nhận được tinh túy của vũ trụ, nâng cao tầm hiểu biết, soi sáng tri thức, tô đẹp nhân văn. Người xưa quan niệm rằng giếng hình vuông tượng trưng cho đất, cửa tròn gác Khuê Văn tượng trưng cho trời. Tinh hoa của cả trời cả đất đều được tập trung ở trung tâm văn hóa giáo dục uy nghiêm giữa Thủ đô.
Và trong tour đêm Văn Miếu, Khuê Văn Các và giếng Thiên Quang sẽ mang một diện mạo mới. Tại nơi tinh hoa tri thức của đất trời hội tụ, cũng là nơi vinh danh những tinh hoa đạo học của người Việt. 82 bia tiến sĩ chia đều cho hai dãy nhà Tả Vu và Hữu Vu ở hai phía Đông Tây, mỗi nhà 41 bia khắc tên và quê quán của 1304 vị tiến sĩ.
Thư pháp qua lăng kính của công nghệ thực tế ảo 
Một trải nghiệm không thể bỏ qua ở chương trình trải nghiệm đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giam chính là viết thư pháp. Để có những phút giây trọn vẹn nhất với nét văn hóa này, tour đêm cho du khách một không gian thư pháp thực mà ảo, ảo mà thực. Đó là trải nghiệm viết thư pháp bằng công nghệ thực tế ảo VR. Sự kết hợp giữa hai thiết bị là kính thực tế ảo và tay cầm điều khiển sẽ đưa người trải nghiệm đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, làm nhiều du khách chìm đắm giữa thực và hư, và tạo ra những sản phẩm nghệ thuật đầy sáng tạo. Từng rung động được thiết lập tại thiết bị cầm tay, làm ta không khỏi rùng mình mỗi lần ‘đặt bút’. Bên cạnh đó, VR còn cho người sáng tác thư pháp những công cụ mới mẻ để sáng tạo, thể hiện ý tưởng và cảm xúc một cách tự do, không bị giới hạn bởi không gian và vật liệu thực tế.
Dưới ánh đèn lung linh huyền ảo, du khách bước chân vào khu vực tái hiện lớp học thời xưa trong khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Một khung cảnh bình dị hiện ra với lán rơm đơn sơ, đủ cho 5- 6 bộ bàn học tre mộc mạc. Bút lông và nghiên mực được sắp xếp gọn gàng trên bàn, xung quanh là những bức thư pháp uy nghiêm, thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo và đạo lý "tôn sư trọng đạo" quý báu của dân tộc Việt Nam. "Lớp học Thầy đồ" là một hoạt động độc đáo trong chương trình trải nghiệm đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Tại đây, du khách được hóa thân thành những cô cậu học trò ngày xưa, được thầy đồ tận tình hướng dẫn cách cầm bút, cách viết chữ, cách rèn luyện tư cách đạo đức và học hỏi những giá trị truyền thống tốt đẹp.
Với sự hướng dẫn tận tình của thầy đồ, du khách được tập viết từng nét chữ "An" một cách cẩn thận, chính xác. Mỗi nét bút như thể hiện sự trân trọng đối với truyền thống hiếu học và đạo lý "tôn sư trọng đạo" của dân tộc.Trải nghiệm này không chỉ mang đến cho du khách những kiến thức bổ ích về lịch sử giáo dục Việt Nam mà còn giúp du khách cảm nhận được bầu không khí hiếu học, tôn sư trọng đạo của thế hệ học trò xưa.
Điểm chạm cảm xúc cuối cùng của chương trình tour trải nghiệm đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám mang lại cảm giác thăng hoa nhất cho nhiều khách du lịch, chính là show trình chiếu mapping 3D theo chủ đề “Tinh hoa đạo học”. Dưới màn đêm huyền ảo, những tia sáng đầy màu sắc như rót xuống Nhà Thái Học, di tích lịch sử ngàn năm tuổi nằm trong khuôn viên Văn Miếu Quốc Tử Giám.
Bước vào không gian Nhà Thái Học, du khách như lạc vào một thế giới khác, nơi quá khứ và hiện tại hòa quyện vào nhau. Khi những tia sáng đầu tiên chiếu lên mặt tiền Nhà Thái Học, du khách choáng ngợp trước vẻ đẹp lung linh huyền ảo của di tích lịch sử này. Toàn bộ không gian sân Thái Học bỗng chốc biến thành một màn hình khổng lồ, nơi những hình ảnh sống động được chiếu lên. Mở đầu bằng hình ảnh những vị vua dựng nước và giữ nước, thể hiện tầm quan trọng của việc tuyển chọn và trọng dụng hiền tài từ những buổi đầu lập quốc. Những biểu tượng minh chứng cho truyền thống hiếu học và tinh thần tôn sư trọng đạo.
Tiếp theo đó, du khách được chiêm ngưỡng hình ảnh các linh vật như đôi chim phượng mang bó sách bút, Tứ linh huấn tử, cá chép vượt long môn, rùa đá đội bia,... Mỗi hình ảnh đều mang một ý nghĩa sâu sắc, tượng trưng cho tinh thần ham học hỏi, ý chí kiên trì và niềm vinh quang của những người đỗ đạt.
Hành trình khám phá "Tinh hoa đạo học" tại Nhà Thái Học là một trải nghiệm đối với nhiều du khách khi đến tham quan Văn Miếu Quốc Tử Giám về đêm. Màn trình diễn không chỉ mãn nhãn về mặt nghệ thuật mà còn là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của giáo dục đạo đức và giá trị văn hóa truyền thống, góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
Hiếu Nhiên - Trương Yến - Thanh Thư
