Đề xuất thí điểm giao dự án xây dựng nhà ở xã hội không thông qua đấu thầu

Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trên toàn quốc. Dự thảo đề xuất thành lập Quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia, một quỹ tài chính ngoài ngân sách với nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Quỹ này sẽ đầu tư trực tiếp vào quỹ nhà ở xã hội, hỗ trợ lãi suất cho vay không thế chấp và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia phát triển, đồng thời hỗ trợ các đối tượng chính sách tiếp cận nhà ở. Chính phủ sẽ quy định cụ thể về quản lý và sử dụng quỹ để đảm bảo hiệu quả và minh bạch.

Một điểm mới quan trọng trong dự thảo là việc giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội không qua đấu thầu mà theo phân công của cơ quan có thẩm quyền. Cụ thể, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trực tiếp giao chủ đầu tư đối với các dự án không thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an hoặc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quản lý. Đối với nhà ở phục vụ lực lượng vũ trang, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an chịu trách nhiệm giao chủ đầu tư, trong khi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quản lý các dự án xây dựng bằng nguồn tài chính công đoàn để phục vụ nhu cầu thuê nhà của công nhân và người lao động.

Đề xuất thí điểm giao dự án xây dựng nhà ở xã hội không thông qua đấu thầu

Dự thảo cũng đề xuất cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp thuê nhà ở xã hội để cung cấp chỗ ở cho người lao động. Đồng thời, nhằm đảm bảo tính bền vững của mô hình phát triển này, dự thảo quy định mức lợi nhuận tối đa mà chủ đầu tư có thể hưởng từ phần diện tích nhà ở xã hội, đồng thời sử dụng ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác để hỗ trợ giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật và xã hội, từ đó thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội đồng bộ và hiệu quả.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm công khai danh mục dự án trên cổng thông tin điện tử, bao gồm các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa có chủ đầu tư cũng như các dự án trong chương trình phát triển nhà ở địa phương. Nhà đầu tư quan tâm có thể đăng ký bằng cách nộp hồ sơ chứng minh năng lực tài chính, kinh nghiệm thực hiện dự án, kèm theo cam kết về tiến độ triển khai và phương án bồi thường, tái định cư. Việc giao chủ đầu tư sẽ ưu tiên những nhà đầu tư có kinh nghiệm, năng lực tài chính mạnh, triển khai nhanh chóng và đóng góp lớn vào chi phí bồi thường, tái định cư.

Dự thảo cũng linh hoạt trong việc xử lý các tình huống phát sinh. Nếu chỉ có một nhà đầu tư đăng ký và đáp ứng điều kiện, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ giao trực tiếp dự án. Nếu có nhiều nhà đầu tư, việc lựa chọn sẽ dựa trên các tiêu chí về kinh nghiệm, năng lực tài chính, thời gian triển khai và mức độ đóng góp vào chi phí bồi thường, tái định cư. Trường hợp các nhà đầu tư có tiêu chí tương đương, ưu tiên sẽ dành cho nhà đầu tư đăng ký sớm hơn. Với những dự án chưa có nhà đầu tư quan tâm trong thời gian công khai nhưng sau đó có nhà đầu tư đăng ký, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét giao dự án nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Đối với các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư trước khi Nghị quyết có hiệu lực, nếu nhà đầu tư đề xuất dự án và đáp ứng điều kiện, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ giao chủ đầu tư cho họ. Đối với quỹ đất dành cho nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại hoặc khu đô thị đã bàn giao cho nhà nước nhưng chưa triển khai, chủ đầu tư dự án thương mại hoặc khu đô thị có thể được giao phát triển nhà ở xã hội nếu có đề xuất phù hợp. Nhà đầu tư cũng có thể chủ động đề xuất dự án ngoài danh mục công bố, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện và phù hợp với quy hoạch, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét giao chủ đầu tư sau khi tham vấn ý kiến các sở, ngành liên quan.

Văn bản giao chủ đầu tư sẽ thay thế văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư và là cơ sở pháp lý để thực hiện các thủ tục như giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện triển khai các dự án nhà ở xã hội nhanh chóng và hiệu quả, qua đó giải quyết nhu cầu nhà ở cho các đối tượng chính sách và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.