Cuộc "lột xác" đầy ngoạn mục
Năm 2014, Tạp chí của Mỹ Elite Daily xếp Việt Nam là một trong 10 quốc gia du lịch giá rẻ nhất thế giới với mức chi tiêu chưa đến 20 USD/ ngày. Thời điểm đấy, Việt Nam dường như chỉ được biết đến trong giới du lịch bụi, nhờ lợi thế giá rẻ và những điểm đến còn rất hoang sơ.
Không thể phủ nhận danh xưng "thiên đường du lịch giá rẻ" đã trở thành một trong những yếu tố thu hút du khách đến Việt Nam. Cùng với nỗ lực của Chính phủ, năm 2016, ngành du lịch Việt Nam phát triển vượt bậc chưa từng có với mức tăng trưởng 26% so với năm 2015, đạt hơn 10 triệu lượt khách quốc tế, vượt xa con số 8,5 triệu lượt mục tiêu đặt ra. Tổng thu từ du lịch đạt 400.700 tỷ đồng, tăng 18,6% so với năm 2015.
Tuy đây là mức tăng trưởng kỷ lục của du lịch Việt Nam khi đó, song so với các quốc gia láng giềng, Việt Nam vẫn hoàn toàn "lép vế" cả về tốc độ tăng trưởng lượng khách và doanh thu. Năm 2016, Thái Lan đã phục vụ hơn 32 triệu lượt khách quốc tế, doanh thu hơn 64 tỉ USD - con số trong mơ của du lịch Việt.
Trong khi du lịch Thái Lan được đầu tư bài bản, chuyên nghiệp, đa dạng, nhiều màu sắc, khiến du khách say mê vui chơi gần như không có thời gian trống, thì ở thời điểm đấy, Việt Nam mới chỉ chủ yếu khai thác sản phẩm du lịch dựa trên những yếu tố tự nhiên sẵn có, hạ tầng du lịch ít được đầu tư. Sản phẩm về đêm còn nghèo nàn, đơn điệu khiến du khách muốn tiêu tiền cũng không biết đi đâu, làm gì?
Thế nhưng, chỉ trong vòng 5 năm trở lại đây, cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự vào cuộc mạnh mẽ của các nhà đầu tư chiến lược như Sun Group, Vingroup… du lịch Việt Nam "lột xác" ngoạn mục. Hạ tầng du lịch từng là điểm yếu của du lịch Việt Nam, giờ đã trở thành thế mạnh, giúp Việt Nam đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách, nhất là khách du lịch hạng sang trên.
Năm 2019, Việt Nam đã lọt vào Top điểm đến hấp dẫn nhất thế giới, đồng thời cũng là một trong 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch nhanh nhất thế giới. Điều đáng chú ý hơn cả là, chỉ trong vòng 3-4 năm trở lại đây, Việt Nam không vắng bóng trong bất kỳ “cuộc đua” giải thưởng quốc tế nào về du lịch nghỉ dưỡng. Thậm chí, chất lượng và số lượng giải thưởng năm sau luôn cao hơn năm trước. Từ các giải bình chọn của các tổ chức uy tín như Trip Advisor, CN Traveller cho đến những giải thưởng danh giá như World Luxury Hotel Awards hay World Travel Awards- được mệnh danh là giải “Oscar” của du lịch Việt Nam, Việt Nam luôn là cái tên xuất hiện nhiều lần, bao phủ hầu hết các hạng mục.
Mới đây nhất, tại World Travel Awards 2020 thế giới, Việt Nam đã xuất sắc đạt giải thưởng Điểm đến di sản hàng đầu thế giới 2020 cùng hàng chục giải thưởng danh giá khác. Tại giải WTA châu Á 2020, riêng các công trình du lịch nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư và vận hành tại Việt Nam đã được vinh danh hàng chục giải thưởng, đồng thời tập đoàn này cũng ẵm tới 11 giải tại WTA thế giới 2020. Nhờ đó, dù ngành du lịch ảm đạm suốt năm 2020 do ảnh hưởng của Covid-19, cái tên Việt Nam vẫn được nhắc đến như một điểm sáng trên bản đồ du lịch thế giới. Theo kết quả khảo sát điểm đến được tìm kiếm nhiều nhất cho nửa cuối năm 2020 do nền tảng đặt dịch vụ du lịch trực tuyến Agoda vừa thực hiện, Việt Nam đứng thứ 4 trong Top 10 điểm đến mơ ước của năm 2021, cùng với Đài Loan, Thái Lan và Nhật Bản.
Từ đâu mà du lịch Việt thăng hoa
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự thăng hoa đột phá của du lịch Việt Nam, tuy nhiên, một trong những nguyên nhân quan trọng nhất, đó chính là sự xuất hiện của những công trình du lịch đẳng cấp vượt trội do các nhà đầu tư chiến lược như Sun Group, Vingroup… xây dựng và vận hành trải khắp Việt Nam, đưa tên tuổi Việt Nam vươn tầm châu lục.
Giờ đây, Việt Nam không chỉ có khu nghỉ dưỡng sang trọng nhất thế giới như InterContinental Danang Sun Peninsula Resort (Đà Nẵng), mà còn có Điểm du lịch văn hóa hàng đầu thế giới 2020 dành cho Sun World Fansipan Legend (Lào Cai), Điểm du lịch biểu tượng hàng đầu châu Á 2020 dành cho Sun World Ba Na Hills (Đà Nẵng); Sân bay khu vực hàng đầu thế giới 2020 dành cho Sân bay quốc tế Vân Đồn (Quảng Ninh)…
Hạ tầng du lịch được đầu tư bài bản cùng những giải thưởng danh giá liên tiếp được trao cho các công trình, điểm đến của Việt Nam đã thực sự nâng cao sức cạnh tranh cho du lịch Việt Nam, tăng sức hấp dẫn đối với du khách. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong giai đoạn 2015 - 2019 đã tăng trưởng ngoạn mục, từ 7,9 lên 18 triệu, tăng 2,3 lần, tổng thu tăng 2,1 lần, từ 355 ngàn tỷ đồng lên 755 ngàn tỷ đồng. Mức chi tiêu trung bình của du khách quốc tế đến Việt Nam cũng đã có sự cải thiện trông thấy, từ 76,4 USD tăng lên 96 USD/ngày.
Chỉ số năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam cũng liên tục được cải thiện trong bảng xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF). Trong 3 lần xếp hạng (2 năm/ lần), du lịch Việt Nam tăng 12 bậc, từ vị trí 75/141 nền kinh tế vào năm 2015 lên vị trí 63/140 vào năm 2019. “Việt Nam dần thoát khỏi hình ảnh “điểm đến giá rẻ” của thế giới, dần trở thành điểm đến của khách “nhà giàu”, chịu chi và chi nhiều cho những dịch vụ đẳng cấp, khác lạ là nhờ sự vào cuộc mạnh mẽ của các nhà đầu tư chiến lược như Sun Group, Vingroup…” - ông Phùng Xuân Khánh, CEO Tiên Phong Travel đánh giá.
Ông cũng nói thêm, nếu 10 năm trở về trước, Việt Nam gần như "vô danh" trên thị trường du lịch thế giới, thì giờ đây, Việt Nam đã khiến thế giới phải nhắc đến tên mình theo cách đầy nể phục. Vị thế của Việt Nam được nâng lên một tầm cao mới, trở thành thiên đường nghỉ dưỡng khi những khách sạn cao cấp dành cho giới thượng lưu mọc khắp ba miền Bắc, Trung, Nam.
"Những khu lưu trú cao cấp thời gian qua được đầu tư bài bản, chất lượng. Việt Nam lại có nền ẩm thực đặc sắc, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, các công trình văn hóa đặc sắc, lịch sử lâu đời... Tất cả những yếu tố đó cộng hưởng đã tạo ra chuỗi dịch vụ khác biệt, chất lượng, hấp dẫn đối với du khách", ông Phùng Quang Thắng - Phó Chủ tịch Hiệp hội lữ hành Việt Nam, Giám đốc Hanoitourist bày tỏ. "Chẳng hạn, trong không gian tự nhiên của núi Chúa (Bà Nà Hills), công trình Cầu Vàng (Đà Nẵng) xuất hiện đầy ấn tượng, không chỉ phát huy được giá trị tự nhiên sẵn có mà còn giúp ngành du lịch phát triển bền vững. Du khách cũng tìm đến những công trình như Cầu Vàng là để được tận hưởng cả giá trị tự nhiên và sự sáng tạo đầy trí tuệ của con người" - ông Thắng dẫn chứng.
Làm thế nào để giữ vững vị thế
Tuy nhiên, làm sao để ngành du lịch Việt Nam có thể giữ vững phong độ, tiếp tục thăng hạng và thu hút du khách quốc tế khi đang phải đối mặt với muôn vàn khó khăn do đại dịch Covid-19 gây ra trên toàn cầu?
Để làm được nhiệm vụ đầy thách thức này chắc chắn cần có sự “bắt tay cùng hành động” nghiêm túc, mạnh mẽ và đồng bộ từ nhiều bên, từ Chính phủ, các bộ ngành cho đến từng địa phương, doanh nghiệp đúng như lời kêu gọi của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại Hội nghị toàn quốc về du lịch năm 2020 mới đây. Trong bối cảnh hiện nay, Phó Thủ tướng cho rằng, điều quan trọng là cần giữ an toàn như hiện tại, chưa vội mở các đường bay quốc tế đón khách nước ngoài, chú trọng phát triển du lịch nội địa, vì việc phát triển những cái sẵn có để phục vụ cho khách du lịch trong nước sẽ tốt hơn nhiều so với việc mở cửa với những rủi ro khó lường. Ngoài ra, cần khắc phục những điểm yếu còn tồn tại của du lịch Việt Nam như: giao thông, môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm...
Về lâu dài, theo ông Phùng Quang Thắng – Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Lữ hành Việt Nam, “Chính phủ cần có nghiên cứu, quy hoạch với tầm nhìn chiến lược lâu dài để đảm bảo tính phát triển bền vững cho ngành du lịch. Mặt khác, cần lựa chọn các nhà đầu tư đủ tầm, nguồn lực để sẵn sàng biến hóa, kiến tạo, làm mới sản phẩm, dịch vụ ngay cả trong những thời điểm khủng hoảng như COVID-19”.
Bảo Bảo
