Đại biểu Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Vinasme: "Không thể có thử nghiệm trong cuộc chơi này"

TS. Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Chiều 12-6, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết liên quan đến việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (TTTC) tại Việt Nam. Theo nội dung dự thảo, TTTC quốc tế sẽ phát triển theo mô hình "một trung tâm, hai điểm đến", đặt tại TP.HCM và Đà Nẵng.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Thái Bình) – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam – đã đưa ra những cảnh báo sắc bén. Theo TS. Nguyễn Văn Thân, TTTC là “cuộc chơi thật sự” chỉ dành cho những nhà đầu tư lớn, với mức độ cạnh tranh và rủi ro cực kỳ khắc nghiệt. Do đó, việc xây dựng không thể dựa trên tư duy “thử nghiệm”. “Đây là sân chơi của những người có tiềm lực tài chính lớn. Không thể làm thử rồi rút lui nếu thất bại. Nếu chợ mở ra mà không ai vào, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng” – ông Thân nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Văn Thân cũng đặt vấn đề về tính khả thi của mô hình “hai điểm đến” trong bối cảnh Việt Nam đang thiếu hụt về nhiều yếu tố nền tảng như hạ tầng công nghệ, đất đai, môi trường đầu tư và đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc sử dụng lao động giá rẻ tại TTTC là không phù hợp, bởi đây là lĩnh vực yêu cầu trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm quốc tế.

Một trong những đề xuất đáng chú ý của ông Thân là việc Chính phủ cần thuê nhóm chuyên gia hàng đầu thế giới để tư vấn, thiết lập và điều hành TTTC thay vì tự thực hiện. Theo TS. Nguyễn Văn Thân, mô hình “thuê ngoài” này đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công. “Chúng ta không thiếu tiền để thuê chuyên gia xịn. Điều cần là phải làm bài bản, đúng chuẩn quốc tế từ đầu. Chính phủ chỉ nên làm vai trò điều phối ở cấp độ vĩ mô” – ông nói thêm.

Cuối cùng, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề xuất chỉ nên triển khai TTTC tại một địa điểm duy nhất trong giai đoạn đầu. Sau khi hoàn thiện mô hình, có thể xem xét nhân rộng. Điều này giúp tránh rủi ro lãng phí nguồn lực và tăng khả năng kiểm soát chất lượng triển khai.

Phát biểu giải trình sau phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng thừa nhận việc xây dựng Nghị quyết về Trung tâm Tài chính Quốc tế là một thách thức lớn. Ông cho biết, đến thời điểm trình Quốc hội, dự thảo đã trải qua tới 30 lần chỉnh sửa, phản ánh sự phức tạp và yêu cầu cao của đề án này.

Theo Bộ trưởng, ban đầu căn cứ theo kết luận của Bộ Chính trị, định hướng là xây dựng hai trung tâm tài chính – một quốc tế tại TP.HCM và một khu vực tại Đà Nẵng. Tuy nhiên, sau quá trình nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và tiếp thu ý kiến từ giới chuyên gia, nhà đầu tư, Chính phủ nhận thấy việc phát triển hai trung tâm độc lập có thể dẫn đến khó khăn trong phân định chức năng, gây cạnh tranh lẫn nhau và làm giảm hiệu quả tổng thể.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đã đề xuất phương án xây dựng một Trung tâm Tài chính Quốc tế duy nhất, nhưng đặt tại hai địa điểm là TP.HCM và Đà Nẵng – dựa trên tiềm năng, lợi thế riêng của từng khu vực và khả năng bổ trợ lẫn nhau.

Bộ trưởng cũng trấn an rằng mô hình “một trung tâm – hai điểm đến” đã có tiền lệ tại nhiều quốc gia, và việc đặt tại hai địa điểm khác nhau không nhất thiết dẫn đến xung đột hay cạnh tranh nội bộ. “Thế giới đã có nhiều mô hình TTTC được triển khai theo cách tương tự, nên chúng ta có cơ sở để tin tưởng vào tính khả thi của phương án này” – Bộ trưởng nhấn mạnh.