Thứ bảy 21/11/2026 05:29
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thị trường

Chậm đối phó với thuế tối thiểu toàn cầu, khó thu hút doanh nghiệp “đại bàng”, công nghệ cao

09/07/2024 09:13
Thuế tối thiểu toàn cầu được Việt Nam áp dụng từ 01/1/2024, khiến những ưu đãi thuế dành cho nhà đầu tư nước ngoài trước đây không còn hấp dẫn. Cần sớm đưa Quỹ hỗ trợ đầu tư vào hoạt động để thu hút các nhà đầu tư "đại bàng", công nghệ cao...

Ngày 3/7, báo chí nước ta đăng tin Indonesia đã khánh thành nhà máy sản xuất pin xe điện đầu tiên ở Đông Nam Á, với vốn đầu tư ban đầu 1,2 tỷ USD (giai đoạn đầu và trong tương lai có thể đầu tư lên đến nhiều tỷ USD). Nhà máy thuộc Công ty Pt HLI Green Power, liên doanh giữa ập đoàn Indonesia Battery Corporation, Tập đoàn Hyundai và Công ty sản xuất pin LG Energy Solution của Hàn Quốc, đặt tại thành phố Karawang, tỉnh Tây Java. Đây là dự án lẽ ra được đầu tư tại Việt Nam nhưng vì nhiều lý do, đã dịch chuyển đến Indonessia.

Từ “hiện tượng” này, buộc chúng ta phải suy nghĩ về việc thu hút vốn FDI vào nước ta trong giai đoạn mới với nhiều yếu tố cạnh tranh khốc liệt.

Tổng thống Indonesia Joko Widodo (giữa bên phải) với Chủ tịch điều hành Tập đoàn Hyundai Motor Chung Eui-sun (giữa) trong chuyến thị sát nhà máy sản xuất pin và xe điện của PT Hyundai LG Indonesia-Green Power tại Karawang, Tây Java. Dự án này lẽ ra đã được đầu tư vào Việt Nam - Ảnh: AFP
Tổng thống Indonesia Joko Widodo (giữa bên phải) với Chủ tịch điều hành Tập đoàn Hyundai Motor Chung Eui-sun (giữa) trong chuyến thị sát nhà máy sản xuất pin và xe điện của PT Hyundai LG Indonesia-Green Power tại Karawang, Tây Java. Dự án này lẽ ra đã được đầu tư vào Việt Nam - Ảnh: AFP.

Thuế tối thiểu toàn cầu triệt tiêu những ưu đãi đầu tư của Việt Nam

Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) vừa có báo cáo gửi Chính phủ đánh giá tác động của dự thảo Nghị định của Chính phủ về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ đầu tư.

Theo báo cáo, Bộ KH-ĐT cho rằng, chính sách ưu đãi đầu tư của Việt Nam cơ bản bám sát tình hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước, được hoàn thiện liên tục trong suốt hơn 30 năm qua. Tuy nhiên chính sách ưu đãi đó chưa tương thích với bối cảnh, tình hình mới; chưa phù hợp trong bối cảnh quốc tế có nhiều thay đổi, nhất là khi chính sách thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng.

Trước khi loại thuế này có hiệu lực, chính sách ưu đãi đầu tư của Việt Nam chỉ áp dụng bằng các hình thức dựa trên việc miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), ưu đãi về tiền thuê đất, nhưng hầu như chưa có ưu đãi dựa trên chi phí.

Theo đó, đối với thuế TNDN, nhà đầu tư sẽ được áp dụng mức thuế suất ưu đãi bao gồm: 17%, 15%, 10%, 9%, 7% và 5% tùy thuộc đối tượng; được áp dụng ưu đãi miễn, giảm thuế TNDN với các mức: miễn thuế tối đa không quá 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp tối đa không quá 4 năm tiếp theo; miễn thuế không quá 4 năm và giảm 50% không quá 9 năm tiếp theo; miễn thuế không quá 6 năm và giảm 50% không quá 13 năm tiếp theo. Về nghĩa vụ tài chính về đất đai, nhà đầu tư được ưu đãi miễn, giảm tiền thuê đất với các mức 3 năm, 7 năm, 11 năm, 15 năm hoặc toàn bộ thời gian thuê; được miễn, giảm tiền sử dụng đất trong một số trường hợp.

Mức ưu đãi đó được áp dụng từ trước đến nay, lúc thuế tối thiểu toàn cầu chưa được áp dụng. Thuế ưu đãi này đang giảm dần tính cạnh tranh trong việc thu hút đầu tư, cũng như chưa thực sự khuyến khích các hoạt động đầu tư lâu dài.

Bộ KH-ĐT nhận thấy, pháp luật về ngân sách của Việt Nam chưa có quy định về chi ngân sách cho các hình thức hỗ trợ đầu tư đã quy định tại Luật Đầu tư, dẫn đến chính sách trên chưa áp dụng được trên thực tế.

Chính vì vậy, thời thời gian vừa qua có nhiều tập đoàn lớn đến khảo sát, nghiên cứu đầu tư tại Việt Nam, nhưng do pháp luật chưa quy định cụ thể về hỗ trợ đầu tư từ ngân sách Nhà nước nên họ lại dịch chuyển dự án sang các nước khác đầu tư.

Bộ KH-ĐT dẫn chứng các trường hợp sau đây: LG Chemical đề xuất dự án sản xuất pin, cùng với đề nghị Việt Nam hỗ trợ 30% chi phí sản xuất (bằng tiền mặt), sau đó chuyển sang Indonesia (đã xây dựng xong và đi vào hoạt động từ đầu tháng 7/2024); Intel đề xuất dự án sản xuất chip vốn đầu tư 3,3 tỷ USD, đề xuất Việt Nam hỗ trợ 15% tiền mặt, sau đó chuyển sang Ba Lan; Tập đoàn bán dẫn AT&S của Áo đã đến khảo sát, dự kiến đầu tư, nhưng Việt Nam không đáp ứng được về hỗ trợ theo chi phí và lao động công nghệ cao có sẵn, nên họ đã chuyển sang Malaysia.

Cùng với đó, Bộ KH-ĐT lưu ý, việc mở rộng đầu tư của một số dự án công nghệ cao có quy mô lớn cũng đang có dấu hiệu chững lại để chờ phản ứng chính sách của Việt Nam.

Bộ KH-ĐT cũng cho biết, thời gian qua, một số tập đoàn lớn đã trao đổi chính thức về việc tạm dừng kế hoạch đầu tư mới, hoặc kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam, nếu Chính phủ không có chính sách hỗ trợ đầu tư phù hợp khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu.

Trong báo cáo này, Bộ KH-ĐT khẳng định cần có giải pháp cấp bách để đối phó với ảnh hưởng của thuế tối thiểu toàn cầu, ngăn chặn làn sóng dịch chuyển đầu tư ra khỏi Việt Nam.

Chính vì vậy, theo dự thảo mới nhất của Bộ KH-ĐT, Quỹ hỗ trợ đầu tư sẽ có nguồn thu là ngân sách Nhà nước cấp từ nguồn thu thuế TNDN bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu và các nguồn ngân sách Nhà nước khác; nguồn đóng góp, viện trợ, tài trợ từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; lãi từ tài khoản tiền gửi (nếu có); tồn dư quỹ hàng năm; và các nguồn khác.

Quỹ này sẽ hỗ trợ chi phí cho các DN công nghệ cao, DN có dự án đầu tư sản xuất sản phẩm công nghệ cao, DN có dự án ứng công nghệ cao, DN có dự án đầu tư trung tâm nghiên cứu và phát triển.

Các hỗ trợ chi phí bao gồm chi phí đào tạo phát triển nguồn nhân lực, chi phí nghiên cứu và phát triển, chi phí đầu tư tài sản cố định, chi phí sản xuất sản phẩm công nghệ cao và chi phí đầu tư hệ thống công trình hạ tầng xã hội.

Chậm đưa Quỹ hỗ trợ đầu tư vào hoạt động, giảm tính hấp dẫn đầu tư vào Việt Nam

Thuế tối thiểu toàn cầu đang là khâu vướng trong chính sách ưu đãi đầu tư ở nước ta. Các công ty đa quốc gia đang theo dõi kế hoạch thành lập Quỹ ưu đãi đầu tư của Việt Nam sau khi Quốc hội đã thông thuế này, có hiệu lực từ 01/1/2024.

Mức thuế tối thiểu toàn cầu do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đề xuất là 15%, thực tế là nâng mức thuế mà các công ty phải nộp.

Thuế tối thiểu toàn cầu là thỏa thuận của các quốc gia thuộc G7 đạt được vào tháng 6/2021 để chống lại các tập đoàn đa quốc gia chuyển lợi nhuận sang nước có thuế suất thấp để tránh thuế.

Theo đó, thuế suất sẽ áp dụng là 15% với các DN đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro (khoảng 21.000 tỷ đồng) trở lên trong 2 năm của 4 năm gần nhất.

Thuế tối thiểu toàn cầu được Việt Nam áp dụng bắt đầu từ 01/1/2024, khiến các nhà đầu tư lo ngại bởi ưu đãi thuế dành cho họ trước đây trung bình khoảng 15% không còn tác dụng.

Qua nguồn thuế bổ sung này, Việt Nam ước tính sẽ thu thêm được 14.600 tỷ đồng tiền thuế hằng năm từ 122 DN nước ngoài.

Nhà máy của Intel tại Khu Công nghệ cao TP HCM
Nhà máy của Intel tại Khu Công nghệ cao TP. HCM.

Trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng, xuất hiện nhiều xu hướng đầu tư mới, cạnh tranh thu hút đầu tư diễn ra quyết liệt, chính sách ưu đãi đầu tư của Việt Nam đang chưa đảm bảo tính cạnh tranh trong thu hút dự án trọng điểm vào lĩnh vực công nghệ cao; chưa đa dạng, bắt kịp với các chính sách tiên tiến, thông lệ quốc tế; chưa phù hợp với yêu cầu trong bối cảnh quốc tế có nhiều thay đổi, thiếu tính thực tiễn...

Do vậy việc chậm đưa Quỹ hỗ trợ đầu tư vào hoạt động, làm giảm tính hấp dẫn môi trường đầu tư tại Việt Nam, trong đó có các nhà đầu tư "đại bàng" đang đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao.

6 tháng đầu năm 2024, vốn đầu tư của DN FDI đạt gần 15,2 tỷ USD

Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ KH-ĐT, tính đến 20/6/2024, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp (GVMCP) của doanh nghiệp FDI đạt gần 15,2 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm 2023. Vốn thực hiện của dự án đầu tư nước ngoài ước đạt khoảng 10,84 tỷ USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm 2023.

Trong đó, 1.538 dự án mới được cấp Giấy chứng nhận Đăng ký đầu tư (tăng 18,9% so với cùng kỳ), tổng vốn đăng ký đạt gần 9,54 tỷ USD (tăng 46,9% so với cùng kỳ). Bên cạnh đó, số dự án đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư trong 6 tháng đầu năm là 592 lượt dự án (giảm 6,3% so với cùng kỳ), tổng vốn đăng ký tăng thêm đạt hơn 3,95 tỷ USD (tăng 35% so với cùng kỳ). Ngoài ra, có 1.420 giao dịch GVMCP của nhà đầu tư nước ngoài (giảm 10,9% so với cùng kỳ), tổng giá trị vốn góp đạt gần 1,7 tỷ USD (giảm 57,7% so với cùng kỳ).

Báo cáo cho biết, đã có 84 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam trong 06 tháng đầu năm 2024. Trong đó, Singapore dẫn đầu với tổng vốn đầu tư gần 5,58 tỷ USD, chiếm gần 36,7% tổng vốn đầu tư, tăng 86% so với cùng kỳ 20231. Nhật Bản đứng thứ hai với hơn 1,731 tỷ USD, chiếm 11,4% tổng vốn đầu tư, giảm 21,6% so với cùng kỳ. Với tổng vốn FDI đăng ký đạt hơn 1,730 tỷ USD, Hồng Kông (Trung Quốc) là đối tác lớn thứ 3 đã đầu tư vào Việt Nam trong nửa đầu năm 2024. Tiếp theo là Hàn Quốc, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc), với tổng vốn FDI đăng ký trong 6 tháng đầu năm lần lượt là 1,4 tỷ USD, 1,2 tỷ USD và 1,05 tỷ USD.

Xét về số lượng dự án, Trung Quốc là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới (chiếm 29,1%); Hàn Quốc dẫn đầu về số lượt điều chỉnh vốn (chiếm 24,8%) và GVMCP (chiếm 26,4%).

Tính lũy kế đến ngày 20/6/2024, cả nước có 40.544 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 484,77 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế của các dự án đầu tư nước ngoài ước đạt khoảng 308 tỷ USD, bằng 63,5% tổng vốn đầu tư đăng ký còn hiệu lực. Hiện có 146 quốc gia, vùng lãnh thổ có dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam. Trong đó, đứng đầu là Hàn Quốc với tổng vốn đăng ký hơn gần 87,5 tỷ USD (chiếm 18% tổng vốn đầu tư). Singapore đứng thứ hai với gần 80,2 tỷ USD (chiếm 16,5% tổng vốn đầu tư). Tiếp theo lần lượt là Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc).

Vĩnh Hy

Bài liên quan
Tin bài khác
Việt Nam – Hàn Quốc thúc đẩy liên kết, mở rộng thị trường công nghiệp điện ảnh

Việt Nam – Hàn Quốc thúc đẩy liên kết, mở rộng thị trường công nghiệp điện ảnh

Đồng sản xuất, đào tạo nhân lực, bảo hộ bản quyền và phát hành phim ra quốc tế là những trọng tâm hợp tác được hai nước Việt Nam – Hàn Quốc đề xuất, hướng tới đưa điện ảnh trở thành ngành công nghiệp tạo giá trị kinh tế.
Việt Nam thúc đẩy kết nối CPTPP với ASEAN và EU tại Hà Nội

Việt Nam thúc đẩy kết nối CPTPP với ASEAN và EU tại Hà Nội

Trong vai trò Chủ tịch CPTPP 2026, Việt Nam sẽ chủ trì chuỗi hội nghị và đối thoại cấp cao tại Hà Nội, thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các thành viên hiệp định với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU). Hoạt động được kỳ vọng mở rộng cơ hội thương mại, đầu tư và kết nối chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp Việt Nam.
Mở rộng hành lang giao thương Việt Nam – Tây Nam Trung Quốc, tạo dư địa cho doanh nghiệp

Mở rộng hành lang giao thương Việt Nam – Tây Nam Trung Quốc, tạo dư địa cho doanh nghiệp

Kết nối đường sắt, logistics, cửa khẩu và giao thương trực tiếp giữa doanh nghiệp là những trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc, tổ chức ngày 20/11 tại Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc).
Đồng Nai mở rộng quảng bá văn hóa, du lịch và ẩm thực tại nhiều địa phương

Đồng Nai mở rộng quảng bá văn hóa, du lịch và ẩm thực tại nhiều địa phương

Thông qua chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch diễn ra tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, Đồng Nai đang đẩy mạnh giới thiệu những giá trị văn hóa đặc trưng, tiềm năng du lịch và sản phẩm ẩm thực địa phương, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối, hợp tác giữa các doanh nghiệp.
TP. Hồ Chí Minh muốn Samsung mở rộng đầu tư công nghệ cao và R&D

TP. Hồ Chí Minh muốn Samsung mở rộng đầu tư công nghệ cao và R&D

TP. Hồ Chí Minh mong muốn Samsung tiếp tục lựa chọn Thành phố để triển khai các dự án công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) mới, đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
CEPA mở thêm dư địa xuất khẩu cho hàng Việt tại thị trường UAE

CEPA mở thêm dư địa xuất khẩu cho hàng Việt tại thị trường UAE

Sau hơn 9 tháng có hiệu lực, Hiệp định CEPA đã tạo lợi thế thuế quan đáng kể cho hàng Việt Nam tại UAE. Tuy nhiên, với thị phần chưa tới 1% tổng nhu cầu nhập khẩu của thị trường này, dư địa lớn nhất vẫn nằm ở khả năng tận dụng ưu đãi, đáp ứng xuất xứ và xây dựng mạng lưới phân phối.
VIHEF 2027: Mở rộng kết nối quốc tế, khai thông cơ hội cho doanh nghiệp Halal Việt Nam

VIHEF 2027: Mở rộng kết nối quốc tế, khai thông cơ hội cho doanh nghiệp Halal Việt Nam

Hơn 25 đại diện ngoại giao đến từ 13 quốc gia đã tham dự Tọa đàm Ngoại giao VIHEF tại Hà Nội, tập trung trao đổi về nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chứng nhận và cơ hội hợp tác thương mại. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để VIHEF 2027 trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với hệ sinh thái Halal toàn cầu.
Bắc Ninh mở rộng liên kết vùng, đưa sản phẩm hợp tác xã đến gần thị trường Thủ đô

Bắc Ninh mở rộng liên kết vùng, đưa sản phẩm hợp tác xã đến gần thị trường Thủ đô

Việc tham gia Chương trình hợp tác liên kết vùng Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030 mở thêm cơ hội để các hợp tác xã Bắc Ninh kết nối thị trường, phát triển chuỗi giá trị và nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm. Với 2.167 hợp tác xã và 721 sản phẩm OCOP được công nhận, địa phương có nhiều lợi thế để đưa sản phẩm đặc trưng Kinh Bắc đến gần hơn với người tiêu dùng tại Thủ đô và các tỉnh lân cận.
GEEC 2027 mở thêm kênh kết nối vốn cho ngành năng lượng Việt Nam

GEEC 2027 mở thêm kênh kết nối vốn cho ngành năng lượng Việt Nam

GEEC 2027 sẽ đưa doanh nghiệp năng lượng, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và nhà cung cấp công nghệ tới Hà Nội, mở thêm một kênh kết nối nguồn lực cho nhu cầu đầu tư điện và hạ tầng năng lượng ngày càng lớn của Việt Nam.
TP. Hồ Chí Minh kết nối tiêu thụ nông, thủy sản 11 tỉnh, thành

TP. Hồ Chí Minh kết nối tiêu thụ nông, thủy sản 11 tỉnh, thành

Với 260 gian hàng đến từ 11 tỉnh, thành phố, Tuần lễ kết nối cung cầu nông sản, thủy sản và đặc sản vùng miền tại TP. Hồ Chí Minh năm 2026 mở thêm cơ hội kết nối doanh nghiệp với hệ thống phân phối, mở rộng thị trường và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm địa phương.
Thương mại TP. Hồ Chí Minh – Nhật Bản đạt hơn 7 tỷ USD, mở thêm cơ hội hợp tác đầu tư

Thương mại TP. Hồ Chí Minh – Nhật Bản đạt hơn 7 tỷ USD, mở thêm cơ hội hợp tác đầu tư

Sáng 12/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Ngân hàng Gunma (Nhật Bản) tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư, tạo cơ hội để doanh nghiệp hai bên tìm kiếm đối tác trong sản xuất, công nghệ, thương mại và phát triển nguồn nhân lực.
Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD: 19 năm tăng quy mô, 7 năm tăng gấp đôi

Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD: 19 năm tăng quy mô, 7 năm tăng gấp đôi

Từ cột mốc 100 tỷ USD năm 2007, sau 19 năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt 1.000 tỷ USD. Quy mô thương mại tăng tốc mạnh mẽ, song mức nhập siêu 12,07 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026 cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu và gia tăng giá trị nội địa.
“Sắc thu Quảng Ninh 2026”: Kết nối sản phẩm địa phương, đánh thức tiềm năng du lịch

“Sắc thu Quảng Ninh 2026”: Kết nối sản phẩm địa phương, đánh thức tiềm năng du lịch

Từ ngày 10 đến 15/11, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm thành phố Quảng Ninh, Hội chợ OCOP và triển lãm đặc sản vùng miền “Sắc thu Quảng Ninh 2026” sẽ diễn ra với quy mô 200 gian hàng. Không chỉ là không gian quảng bá, mua sắm sản phẩm đặc trưng, sự kiện còn mở rộng kết nối giữa xúc tiến thương mại, dịch vụ và phát triển du lịch.
Vietnam Foodexpo 2026 mở cơ hội đưa thực phẩm Việt vào hệ thống phân phối

Vietnam Foodexpo 2026 mở cơ hội đưa thực phẩm Việt vào hệ thống phân phối

Khai mạc ngày 11/11 tại TP. Hồ Chí Minh, Vietnam Foodexpo 2026 kết hợp trưng bày sản phẩm với các chương trình giao thương, kết nối phân phối. Với doanh nghiệp thực phẩm, cơ hội nằm ở việc tiếp cận đầu mối thu mua và nắm rõ yêu cầu để tham gia chuỗi cung ứng.
Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng mở thêm cơ hội giao thương với Trung Quốc

Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng mở thêm cơ hội giao thương với Trung Quốc

Cặp cửa khẩu Ma Lù Thàng - Kim Thủy Hà được công bố nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế, mở thêm triển vọng giao thương giữa Tây Bắc Việt Nam và Tây Nam Trung Quốc. Rút ngắn thời gian thông quan, phát triển logistics và kết nối doanh nghiệp là những nhiệm vụ được đặt ra để khai thác cơ hội này.