Gần đây, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tại Việt Nam đã tăng đáng kể, khiến nhiều chuyên gia và tổ chức tài chính đứng trước nguy cơ bị giả mạo hình ảnh, tên tuổi và bị lừa đảo chuyển tiền.
Vào ngày 10/07/2023, Bộ Công an đã phát thông tin cảnh báo về tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam với 3 nhóm chính là: giả mạo thương hiệu, chiếm đoạt tài khoản và các hình thức kết hợp khác. Trong 6 tháng đầu năm 2023, số lượng các vụ lừa đảo đã tăng 64.78% so với cùng kỳ năm trước và 37.82% so với 6 tháng cuối năm 2022.
Theo Bộ Công an, các nhóm lừa đảo này nhắm vào đối tượng rộng lớn, bao gồm người cao tuổi, trẻ em, sinh viên/thanh niên, các đối tượng công nhân/người lao động và nhân viên văn phòng. Các hình thức lừa đảo đa dạng, từ lừa đảo "combo du lịch giá rẻ", lừa đảo cuộc gọi video deepfake, đến giả mạo các tổ chức tài chính và ngân hàng. Các hành vi lừa đảo trên mạng xã hội, cài cắm ứng dụng lừa đảo, giả mạo trang thông tin điện tử, đều gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho nạn nhân.
Trong số những hình thức lừa đảo phổ biến, cuộc gọi video deepfake đang trở thành một trong những thủ đoạn tinh vi nhất. Các đối tượng lừa đảo sử dụng thuật toán để tái tạo khuôn mặt và giọng nói giả mạo người thân, bạn bè hoặc các cán bộ nhà nước, công an hay viện kiểm sát. Kỹ thuật này khiến nạn nhân dễ bị mê hoặc và dễ dàng chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân/tài khoản ngân hàng. 
Techcombank đã cảnh báo về các hình thức lừa đảo sử dụng công nghệ giả mạo cuộc gọi video deepfake, và lưu ý cách phân biệt cuộc gọi giả mạo này. Khách hàng nên luôn cảnh giác với yêu cầu từ cuộc gọi/SMS/email không xác thực, đặc biệt là các yêu cầu chuyển tiền, cài đặt/kích hoạt/nâng cấp dịch vụ. Kiểm tra tính xác thực của các yêu cầu bằng cách liên hệ trực tiếp đến các kênh chính thức của công ty viễn thông, ngân hàng, cơ quan nhà nước.
Ngoài ra, UBCKNN cũng đã phát cảnh báo về việc giả mạo văn bản của họ để lừa đảo nhà đầu tư về việc đăng ký thành lập quỹ đại chúng. VSD cũng ghi nhận trường hợp nhà đầu tư bị lừa đảo mạo danh để kêu gọi tham gia ký kết hợp tác đầu tư. Đây là những tình huống đáng lo ngại, và những cơ quan chức năng đang tập trung vào việc ngăn chặn và xử lý các vụ lừa đảo này.
Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, nhận thức của người sử dụng là yếu tố quan trọng trong việc đối phó với các hình thức lừa đảo tài chính trực tuyến. Việc cảnh giác và kiểm tra thông tin trước khi thực hiện giao dịch trên mạng là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và tránh bị lừa đảo. Các ngân hàng và tổ chức tài chính cũng cần nâng cao nhận thức của khách hàng về các chiêu trò lừa đảo, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo mật để đảm bảo an toàn thông tin và tài sản của khách hàng.
P.V (t/h)
