Đầu năm 2023, Tesla gây bất bình cho nhiều khách hàng Trung Quốc vì họ vừa mua xe xong thì hãng giảm giá Model 3 và Model Y đến vài chục triệu đồng (tính ra tiền Việt Nam). Tuy nhiên, hiệu quả từ việc giảm giá của Tesla cũng rất rõ ràng, chỉ trong 7 ngày, hệ thống đại lý của hãng ở Trung Quốc đã có thêm gần 90.000 đơn đặt hàng, đây là doanh số mà nhiều thương hiệu xe điện Trung Quốc không thể đạt được trong cả một năm.
Đợt giảm giá của Tesla đã cướp đi một lượng lớn khách hàng trên thị trường xe điện. Thị trường xe điện Trung Quốc hiện nay không lớn lắm cho nên động thái của Tesla khiến nhiều nhà sản xuất xe điện Trung Quốc không thể ngồi yên, sau khi Tesla giảm giá, nhiều hãng cũng cố gắng làm theo nhưng hiệu quả không quá rõ rệt so với Tesla.
Câu hỏi đặt ra là vì sao Tesla lại có thể giảm giá sâu được như vậy, trong khi trước đó các hãng xe điện Trung Quốc đã bàn nhau phải tăng giá bán?
Được biết, chìa khóa giúp Tesla giảm giá chính là họ đã tạo ra một bước đột phá lớn trong việc sản xuất viên pin 4680 tại các nhà máy ở California.
Các viên pin 4680 hình trụ của Tesla, được đặt tên theo kích thước của chúng, với đường kính 46 milimét và chiều dài 80 milimét, được phát triển để cung cấp năng lượng cao gấp 5 lần so với loại pin hiện được sử dụng trong hầu hết các mẫu xe điện của Tesla.
Tỷ phú Elon Musk lần đầu giới thiệu pin 4680 tại Battery Day hồi tháng 9/2020. Tại sự kiện, ông cho biết, sẽ cắt giảm được 50% chi phí sản xuất bằng một loạt các cải tiến, như sử dụng tép pin có kích thước lớn hơn, mạ khô điện cực; từ đó giúp thu gọn quy trình và chi phí sản xuất, đồng thời tăng hiệu suất pin.
Đối với cả người mua xe điện và Tesla, lợi thế về chi phí là rất rõ ràng. Các viên pin hình trụ mới, có chi phí sản xuất rẻ hơn so với các phiên bản pin trước đây của Tesla. Chúng sử dụng vật liệu mới bao gồm nhôm, một kim loại tương đối phong phú và có chi phí thấp hơn. Nhờ các nâng cấp công nghệ, loại pin này sử dụng ít thành phần hơn, vì vậy, trọng lượng nhẹ hơn. Chúng cũng có thể được sản xuất hàng loạt dễ dàng hơn vì không cần phải tùy chỉnh để phù hợp với các hình dạng và thiết kế ô tô khác nhau.
Tesla phát triển pin 4680 rất đúng lúc. Đạo luật Giảm lạm phát (IRA), được Tổng thống Joe Biden ký ban hành năm ngoái, làm tăng rủi ro cho cho các nhà sản xuất xe điện toàn cầu sử dụng các nhà cung cấp pin của Trung Quốc. Luật mới gồm khoản tín dụng thuế lên đến 7.500 đô la dành cho người mua xe điện nếu địa điểm lắp ráp cuối cùng ở Mỹ và xe sử dụng các tỷ lệ nhất định về các thành phần pin được sản xuất ở Mỹ cũng như các nước đã ký hiệp định tự do thương mại với Mỹ.
Một chiếc ô tô điện sử dụng pin được sản xuất hoàn toàn tại các nhà máy ở Austin và Nevada của Tesla sẽ giúp Tesla đủ điều kiện nhận trợ cấp cũng như tăng doanh số từ hàng nghìn USD tín dụng thuế cho người mua ở Mỹ.
Trước cơ hội về mặt chính sách được chính quyền Mỹ đưa ra với nhiều hỗ trợ, Tesla đã tăng cường sản xuất pin ở Mỹ trong những tháng gần đây. Đơn đặt hàng trị giá 2,9 tỷ USD từ công ty L&F của Hàn Quốc để cung cấp nguyên liệu làm pin thay vì pin được sản xuất hoàn toàn, nhấn mạnh kế hoạch đưa pin vào mô hình tích hợp theo chiều dọc của họ. Điều đó có nghĩa là pin giá cả phải chăng hơn và lợi nhuận cao hơn trên những chiếc xe bán ra thời gian tới.
Loại pin mới dự kiến sẽ đóng một vai trò quan trọng trong sự ra mắt vào cuối năm nay của Cybertruck bằng thép không gỉ, sắc sảo, mẫu xe mới đầu tiên của công ty trong hơn ba năm qua.
CEO của Tesla, Elon Musk tin rằng, pin 4680 có thể là mấu chốt giúp Tesla đạt được mục tiêu đầy tham vọng là đạt doanh số bán 20 triệu xe mỗi năm vào năm 2030. Tế bào pin 4680 mới của Tesla lớn hơn 5,5 lần so với tế bào 2170 mà nó thay thế và được thiết kế để lưu trữ năng lượng gấp năm lần, mang lại phạm vi lái xe nhiều hơn tới 16%.
Khi doanh số xe điện tăng lên trên toàn cầu, nhu cầu pin sẽ vẫn cao giữa lúc công suất thiếu hụt. Và cho đến khi Tesla nâng cao công suất pin lên mức đủ tự cung tự cấp, hãng sẽ còn phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài.
Tuy nhiên, ngày đó có thể đến sớm hơn nhiều so với dự kiến. Sản lượng pin của Tesla đã đủ cho hơn 1.000 ô tô một tuần trong tháng 12 năm ngoái. Tesla hiện đang trong quá trình mở rộng nhà máy ở Nevada để tạo ra 100 gigawatt giờ cho 4680 tế bào mỗi năm, đủ cho 2 triệu ô tô điện. Khi sản lượng tăng và chi phí giảm, các nhà cung cấp của họ, với tỷ suất lợi nhuận hoạt động dưới 5%, sẽ phải vật lộn để cạnh tranh về giá.
Ngoải ra, khi pin 4680 được lắp đặt tại Trung Quốc, giá thành nhiều mẫu xe chắc chắn sẽ được hạ xuống. Nhưng ngay cả khi 4680 pin không được trang bị cho thị trường Trung Quốc trong năm nay, Tesla vẫn có thể giảm giá một lần nữa. Trong thỏa thuận trước đó đã ký với Thượng Hải, Tesla sẽ bắt đầu trả 323 triệu đô la Mỹ tiền thuế và phí cho Thượng Hải hàng năm vào cuối năm 2023. Theo phân tích của một số người trong ngành, Tesla đảm bảo doanh số bán hàng ít nhất 50.000 chiếc mỗi tháng để thực hiện thỏa thuận với Thượng Hải. Để đảm bảo doanh số 50.000 xe này, Tesla có thể thực sự giảm giá một lần nữa.
Trong động thái gần đây nhất, Tesla thông báo sẽ xây một nhà máy mới chuyên sản xuất pin Megapack tại Thượng Hải, Trung Quốc. Tesla nêu rõ nhà máy mới dự kiến được khởi công vào quý III/2023 và bắt đầu sản xuất vào quý II/2024. Nhà máy sản xuất pin của Tesla tại Thượng Hải sẽ sản xuất 10.000 pin Megapack/năm, tương đương với khả năng lưu trữ năng lượng lên tới 40 GWh, các sản phẩm của nhà máy sẽ được bán trên toàn cầu.
Mai Hà (t/h)
