Bỏ phí gần 10 tỷ USD kim loại quý trong rác thải điện tử mỗi năm

Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu và Đào tạo Liên Hợp Quốc (UNITAR) công bố hôm 12/10, gần 10 tỉ USD kim loại quý bị bỏ phí trong rác thải điện tử mỗi năm.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, người tiêu dùng trên toàn thế giới vứt bỏ hoặc tích trữ nhiều thiết bị điện tử cũ như đồ chơi, dây cáp, thuốc lá điện tử, các loại dụng cụ, bàn chải điện, máy cạo râu, tai nghe và nhiều đồ dùng gia đình. Những kim loại quý như lithium, vàng, bạc và đồng... đã bị bỏ phí khi nhiều người tiêu dùng vứt bỏ các đồ dùng điện tử hoặc vẫn giữ lại mà không sử dụng.

Những kim loại này nằm trong số những nguyên liệu chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong các nền công nghiệp xanh và chuyển đổi kinh tế xanh, chẳng hạn như được sử dụng để sản xuất pin xe điện. Do đó, nhu cầu đối với những kim loại này dự kiến sẽ bùng nổ trong tương lai.

Chỉ riêng ở châu Âu, nhu cầu về kim loại đồng được dự đoán sẽ tăng gấp 6 lần vào năm 2030, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong các lĩnh vực quan trọng như năng lượng tái tạo, thông tin liên lạc, hàng không vũ trụ và quốc phòng.

Tuy nhiên, những kim loại quý như vậy đã bị bỏ phí. Báo cáo đánh giá rằng, nhiều nguyên vật liệu đang bị lãng phí vì người sử dụng đã vứt bỏ đồ dùng thiết bị điện tử mà không tái chế, hoặc chỉ cất giữ chúng trong nhà mà không sử dụng. Điều này đã dẫn đến sự vứt bỏ "vô hình" các kim loại quý vốn đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng xanh.

Theo báo cáo, lượng rác thải điện tử "vô hình" như vậy trên toàn thế giới lên tới 9 triệu tấn mỗi năm, đồng nghĩa với việc bỏ phí 9,5 tỉ USD kim loại quý.

Việc xử lý và tái chế những thiết bị chứa các kim loại quý này được đánh giá là cấp thiết, trong bối cảnh nhu cầu về kim loại quý đối với các ngành công nghiệp xanh như sản xuất pin xe điện đang ngày một gia tăng.

"Rác điện tử vô hình thường không nằm trong phạm vi đem tái chế của những người xử lý vì chúng không được coi là rác điện tử. Chúng ta cần thay đổi điều đó và một giải pháp quan trọng là nâng cao nhận thức", Magdalena Charytanowicz, chuyên gia tại Diễn đàn Thiết bị Điện và Điện tử thải loại, cho biết.

Hơn 1/3 rác thải vô hình bắt nguồn từ những đồ chơi như xe đua, búp bê biết nói, robot, drone, với 7,3 tỷ món đồ bị vứt đi mỗi năm. Báo cáo của UNITAR cho biết, trọng lượng của 844 triệu thuốc lá điện tử bị vứt bỏ mỗi năm tương đương với 6 tòa tháp Eiffel. Nghiên cứu cũng cho thấy 950 triệu kg dây cáp chứa đồng có thể tái chế nhưng bị thải loại vào năm ngoái, đủ để quấn quanh Trái đất 107 lần.

Tại châu Âu, 55% rác thải điện và điện tử được tái chế, nhưng tỷ lệ trung bình toàn cầu giảm còn hơn 17%. Theo Charytanowicz, tỷ lệ tái chế giảm xuống gần như bằng 0 ở một số khu vực thuộc Nam Mỹ, châu Á, châu Phi, thường là do thiếu điểm thu gom. Các nhà sản xuất chịu trách nhiệm thu gom và tái chế rác thải ở châu Âu từ năm 2005, đa số đều hợp tác với các cơ quan môi trường. Tuy nhiên, tỷ lệ tái chế không đồng đều, cho thấy người tiêu dùng vẫn thiếu nhận thức và thông tin, theo Guillaume Duparay, thành viên tổ chức phi lợi nhuận Ecosystem của Pháp.

Tuấn Anh (t/h)