Thị trường giao dịch nông sản thế giới vừa ghi nhận chuỗi trượt giá dai dẳng của mặt hàng dầu cọ. Dữ liệu theo dõi từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) chỉ ra, đợt sụt giảm này đã kéo dài sang phiên thứ 7 liên tiếp mà chưa có dấu hiệu dừng lại. Đóng cửa phiên giao dịch ngày 29/9, hợp đồng dầu cọ giao tháng 11 trên thị trường kỳ hạn giảm thêm 0,72%, rơi xuống mức 1.109,4 USD/tấn. Nguyên nhân cốt lõi kích hoạt làn sóng bán tháo trên các sàn giao dịch xuất phát từ đà tăng trưởng nguồn cung quá nhanh tại các thủ phủ trồng cọ Đông Nam Á, vượt xa mọi kịch bản dự báo mà giới phân tích thị trường đưa ra trước đó.
 |
| Thị trường dầu cọ thế giới tiếp tục chịu áp lực giảm giá mạnh do nguồn cung dồi dào và tồn kho tích lũy tại Malaysia |
Áp lực dư cung lan rộng từ các thủ phủ sản xuất
Tâm điểm của đà giảm hiện tập trung tại Malaysia, nơi hoạt động thu hoạch nông sản đang tiến vào giai đoạn cao điểm với hiệu suất cực kỳ ấn tượng. Báo cáo thị trường tháng 8 do Cơ quan Dầu cọ Malaysia (MPOB) công bố ghi nhận tổng sản lượng trong tháng đạt gần 1,82 triệu tấn. Sự bứt phá về lượng thu hoạch đã nhanh chóng đẩy quy mô tồn kho lên mức 2,82 triệu tấn, tương ứng với mức tăng 7,48% so với tháng 7 và nhảy vọt 28,25% khi so sánh với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, đây đã là tháng thứ năm liên tiếp tồn kho dầu cọ của quốc gia này tích lũy gia tăng, tạo nên áp lực dư cung khổng lồ đè nặng lên giá cả.
Bước sang tháng 9, xu hướng bội thu vẫn tiếp diễn mạnh mẽ và chưa hề có tín hiệu hạ nhiệt. Theo các số liệu thống kê sơ bộ từ Hiệp hội Các nhà sản xuất Dầu cọ miền Nam Malaysia (SPPOMA) trong chu kỳ 25 ngày đầu tháng 9 (từ ngày 1/9 đến 25/9), sản lượng toàn vùng tiếp tục tăng trưởng tới 20,84% so với tháng trước. Sự gia tăng đồng bộ ở cả hai chỉ số kỹ thuật gồm năng suất thu hoạch trên mỗi hecta và tỷ lệ trích xuất dầu đã củng cố thêm tâm lý lo ngại của các nhà đầu tư về một thị trường ngập tràn nguồn cung.
 |
Song song với Malaysia, Indonesia – quốc gia xuất khẩu dầu cọ lớn nhất hành tinh cũng đang ghi nhận lượng sản lượng thu hoạch đạt đỉnh theo chu kỳ mùa vụ. Mặc dù vậy, bức tranh tại Indonesia xuất hiện yếu tố cân bằng hơn khi chính phủ nước này dự kiến chính thức kích hoạt chính sách bắt buộc pha trộn nhiên liệu sinh học B50 kể từ tháng 10. Việc gia tăng tỷ lệ tiêu thụ dầu cọ thô trong nội địa cho ngành năng lượng được kỳ vọng sẽ thu hẹp đáng kể khối lượng sản phẩm dành cho xuất khẩu, qua đó đóng vai trò như một lực đỡ giúp giảm bớt sức ép dư cung lên thị trường quốc tế trong những tháng cuối năm.
Tín hiệu hỗ trợ từ thị trường tiêu thụ và thị trường năng lượng
Ở chiều ngược lại, bức tranh tiêu thụ toàn cầu cũng xuất hiện một số điểm sáng quan trọng, nỗ lực kiềm chế đà rơi của giá. Đáng chú ý nhất là động thái điều chỉnh chính sách thương mại đến từ Ấn Độ – quốc gia nhập khẩu dầu thực vật lớn nhất thế giới. Kể từ ngày 24/9, chính phủ nước này đã chính thức hạ thuế nhập khẩu đối với mặt hàng dầu cọ thô và dầu đậu nành thô từ mức 10% xuống còn 5%. Đồng thời, Ấn Độ cũng áp dụng chính sách miễn thuế hoàn toàn đối với mặt hàng dầu hướng dương thô. Việc nới lỏng rào cản thuế quan này được đánh giá sẽ kích thích mạnh mẽ làn sóng mua hàng trở lại từ các doanh nghiệp thương mại Ấn Độ để phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao trong mùa lễ hội sắp tới.
Bên cạnh đó, thị trường năng lượng duy trì mặt bằng giá cao cũng tạo ra xung lực hỗ trợ gián tiếp. Những diễn biến bất định và căng thẳng kéo dài xoay quanh các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã giữ giá dầu thô thế giới neo ở mức cao. Điều này giúp dầu cọ duy trì được lợi thế cạnh tranh về giá khi được sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất nhiên liệu sinh học (biodiesel), qua đó góp phần hãm bớt tốc độ giảm sâu của các hợp đồng tương lai.
Xét về triển vọng dài hạn, yếu tố thời tiết được nhận định sẽ trở thành bệ đỡ vững chắc cho giá dầu cọ. Những tác động tiêu cực của đợt hạn hán do hiện tượng El Niño gây ra đối với sức sinh trưởng của cây cọ dự kiến sẽ bắt đầu bộc lộ rõ nét lên năng suất thu hoạch từ cuối quý IV năm nay và kéo dài sang quý I năm sau. Tuy nhiên, do hiện tượng thời tiết này chưa gây ra đợt sụt giảm sản lượng thực tế nào trong giai đoạn thu hoạch tháng 9, biến số thời tiết hiện vẫn chưa thể chuyển hóa thành động lực tăng giá trong ngắn hạn. Trong thời gian tới, biến động giá dầu cọ sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tốc độ hấp thụ đơn hàng của thị trường Ấn Độ và diễn biến giải phóng tồn kho tại các cảng Malaysia.
