Báo động thị trường làm giả hộ chiếu vaccine Covid-19 gia tăng trên thế giới

Các trang web đen là một phần của Internet nhưng nhằm ngoài tầm với của các công cụ tìm kiếm, bởi đây nơi người dùng ẩn danh và thanh toán bằng tiền điện tử như bitcoin. Arora cho biết có thể mua được giấy tiêm chủng giả với giá chỉ 12 đô la, đồng thời cho biết thêm rằng số lượng danh sách đặt hàng ngày càng dài thêm kể từ khi hiện tượng lần đầu xuất hiện vào cuối tháng hai.

Oded Vanunu của công ty an ninh mạng Check Point cho haycác nhà nghiên cứu tại đât đã tìm thấy nhiều quảng cáo web đen cung cấp các tài liệu được phát hành có chủ đích ở Hoa Kỳ, Nga và các quốc gia khác. Ông cho biết: “Có lượng lớn nhu cầu mua và sử dụng giấy chứng nhận giả”. Chad Anderson, nhà nghiên cứu bảo mật cấp cao của công ty tình báo đe dọa trực tuyến DomainTools chỉ ra giấy tờ giả không chỉ xuất hiện trên web đên mà nay còn có mặt tại các nền tảng thương mạng điện tử như trên trang Trên Amazon.ca, người có nhu cầu có thể mua một gói 10 thẻ CDC trống chỉ với 18,98 đô la, nếu muốn mua trọn bộ dây đeo và bảo vệ thẻ cần trả thêm một khoản phí.

Tình hình càng nghiêm tọng hơn tại Canada sau khi người phát ngôn của Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada trả lời Global News: "CBSA biết rằng một số du khách đang cố gắng sử dụng giấy tờ gian lận khi tìm cách nhập cảnh vào Canada". Trong một email gửi tới Global hôm thứ ba, CBSA cung cấp thêm 591 du khách đến Canada (237 khách bằng đường hàng không và 354 bằng đường bộ) đã được chuyển đến Cơ quan Y tế Công cộng của Canada vì "các vấn đề liên quan đến bằng chứng tiêm chủng" bao gồm những người có bằng chứng về việc tiêm chủng cần được xác minh thêm hoặc không đáp ứng các tiêu chí bắt buộc, như ngày tiêm chủng hoặc loại vaccine.

Khi được hỏi các nhân viên biên phòng làm cách nào để phân biệt thẻ tiêm chủng thật với thẻ giả không có tính năng bảo mật, CBSA cho hay: "Các nhân viên dịch vụ biên phòng (BSO) được đào tạo về kỹ thuật kiểm tra và sử dụng các chỉ số, trí thông minh và các thông tin khác để xác định khả năng nhập cảnh Canada. Trong đó có xác minh tính chứng thực của tài liệu cần thiết được hoặc đáp ứng các tiêu chí y tế công cộng". "Tất cả các du khách nên biết rằng việc cung cấp thông tin sai lệch cho một quan chức Chính phủ Canada khi nhập cảnh hoặc thực hiện các hành vi gian dối, giả mạo là một hành vi phạm tội nghiêm trọng và có thể dẫn đến hình phạt hoặc các cáo buộc hình sự” cơ quan này nói thêm.

Theo luật pháp Canada, người bị phát hiện sử dụng hoặc buôn bán tài liệu gải mạo sẽ bị phạt từ 18 tháng đến 10 năm tù. Nếu có liên quan đến tổn thất kinh tế, hình phạt sẽ tăng lên từ 2 đến 14 năm. Tuy nhiên do tác động tàn phá toàn cầu của Covid-19, phía tòa án có khả năng áp dụng khung hình phạt cao nhất đối với những người bị kết tội.

Tuần trước, Hoa Kỳ đã kêu gọi những người đứng đầu Twitter, eBay và Shopify thực hiện hành động ngay lập tức nhằm ngăn chặn nền tảng bị lợi dụng trở thành nơi giấy tờ vaccine giả. Bức thư có nội dung như sau: “Việc tiếp thị và bán thẻ tiêm chủng vaccine Covid-19 giả và lừa đảo đe dọa đến sức khỏe của cộng đồng, làm chậm tiến độ trong công cuộc bảo vệ người dân khỏi vi-rút và vị phạm pháp luật của nhiều tiểu bang”,

EBay cho biết công ty đang tiến hành các biện pháp quan trọng nhằm chặn đứng hoặc nhanh chóng loại bỏ các mặt hàng đưa ra tuyên bố sai về sức khỏe bao gồm thẻ tiêm vaccine giả và không rõ nguồn gốc.

Phía Twitter phát biểu trang này không cho phép bán các thẻ tiêm chủng và đây là hành động vi phạm quy định. Shopify đã không có câu trả lời ngay lập tức.

Vài ngày trước đó, FBI khuyến cáo người dân không đăng ảnh giấy tờ liên quan đến tiêm chủng lên mạng xã hội, đồng thời cảnh báo rằng thông tin này có thể bị những kẻ lừa đảo sử dụng để làm giả dữ liệu. Anderson của DomainTools cho biết ngày nay việc giả mạo tài liệu giấy đã trở nên “quá dễ dàng”: “Điều này thật quá đỗi bình thường, đặc biệt là với các công cụ chỉnh sửa mà chúng ta có ngày nay”.

Vanunu nếu ý kiến nhằm giúp tăng cấp độ bảo mật và việc giả mạo trở nên khó khăn hơn, thẻ tiêm chủng nên được ký điện tử bằng các khóa mã hóa sử dụng hệ thống mã QR tương tự như được áp dụng ở Israel. Sau khi quét, các mã sẽ tiết lộ thông tin vaccine cũng như tên của chủ sở hữu như vậy sẽ kiểm tra dựa trên các tài liệu nhận dạng chính thống. Tuy nhiên nếu phục vụ cho mục đích khôi phục du lịch quốc tế, một hệ thống như vậy cần yêu cầu các quốc gia chia sẻ dữ liệu.

Hiện tại, Trung Quốc, Bahrain và một số quốc gia khác đã giới thiệu hộ chiếu vaccine, trong đó Hàn Quốc và Liên minh châu Âu cũng công bố kế hoạch cho các tài liệu kỹ thuật số. Thế nhưng sáng kiến đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ ở các quốc gia khác, bao gồm cả Anh, nơi hơn 70 nhà lập pháp mô tả ý tưởng này là “gây chia rẽ và phân biệt đối xử”.

TL