Ai Cập áp thuế tự vệ phôi thép, làn sóng bảo hộ tiếp tục siết dòng thương mại toàn cầu

Thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), cơ quan này vừa nhận được thông báo từ Ủy ban Tự vệ Ai Cập về việc áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu chính thức đối với sản phẩm phôi thép nhập khẩu.

Sản phẩm bị áp dụng là thép bán thành phẩm từ sắt hoặc thép không hợp kim (phôi thép/billets), thuộc mã HS 7207. Vụ việc được khởi xướng điều tra từ ngày 10/9/2025, với thời kỳ điều tra kéo dài từ năm 2021 đến 2024.

Kết quả điều tra cho thấy lượng phôi thép nhập khẩu vào Ai Cập tăng đột biến, cụ thể tăng tới 643% trong năm 2022 và tiếp tục tăng 107% trong năm 2024 so với năm 2022. Sự gia tăng này được xác định là nguyên nhân chính gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa.

Các chỉ số kinh tế của ngành thép Ai Cập ghi nhận mức suy giảm sâu: doanh số bán hàng trong nước giảm tới 99% trong năm 2022 và 22% trong năm 2024; thị phần sụt giảm 59% trong năm 2024; lợi nhuận toàn ngành giảm 56% trong cùng năm.

Theo cơ quan chức năng Ai Cập, diễn biến này xuất phát từ những thay đổi khó lường của thị trường thép toàn cầu, đặc biệt là tình trạng dư thừa công suất và cung vượt cầu. Trong bối cảnh nhiều quốc gia tăng cường các biện pháp phòng vệ thương mại đối với thép, dòng hàng hóa đã có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường ít rào cản hơn, trong đó có Ai Cập.

Đáng chú ý, việc phôi thép – nguyên liệu chiếm khoảng 85% giá trị của thép thanh – chưa bị áp thuế nhập khẩu tại Ai Cập trước đây đã khiến quốc gia này trở thành điểm đến của dòng hàng dư thừa, khi các nhà xuất khẩu chuyển hướng từ thép thành phẩm sang phôi để né tránh các mức thuế chống bán phá giá.

Trước tình hình này, Ai Cập quyết định áp dụng mức thuế tự vệ theo hình thức hỗn hợp (kết hợp thuế suất theo tỷ lệ phần trăm và mức thuế tối thiểu tuyệt đối) trong lộ trình 3 năm. Cụ thể:

• Giai đoạn từ 2/4/2026 đến 13/9/2026: 13,12%, tối thiểu 70 USD/tấn;
• Giai đoạn từ 2/4/2026 đến 13/9/2027: 12%, tối thiểu 64 USD/tấn;
• Giai đoạn từ 14/9/2027 đến 13/9/2028: 11%, tối thiểu 59 USD/tấn.

Trước động thái này, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp liên quan cần rà soát toàn bộ hợp đồng xuất khẩu phôi thép sang Ai Cập, đánh giá lại hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh chi phí thuế tăng cao.

Đồng thời, doanh nghiệp cần theo dõi sát các đợt rà soát định kỳ hàng năm của phía Ai Cập, duy trì trao đổi thông tin với đối tác nhập khẩu để kịp thời cung cấp dữ liệu cho cơ quan chức năng Việt Nam trong trường hợp cần kiến nghị điều chỉnh biện pháp.

Về dài hạn, trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại đối với thép ngày càng gia tăng trên phạm vi toàn cầu, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng các hiệp định thương mại tự do và giảm phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ được xem là hướng đi cần thiết nhằm giảm thiểu rủi ro cho ngành thép Việt Nam.