Thứ sáu 20/11/2026 13:16
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Từ chính sách của Fed nhìn lại “mục tiêu kép” của Việt Nam

12/10/2020 00:00
Có một yếu tố luôn hiện hữu trong các chính sách của Fed: lạm phát. Xu hướng can thiệp sâu để kiềm chế lạm phát càng xuất hiện rõ hơn khi bộ sậu của Fed được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Donald Trump, bao gồm cả Chủ tịch Jerome Powell.

Ngay từ năm 2018, Boesler, nhà phân tích kinh tế của Bloomberg, đã đặt dấu hỏi về việc liệu các chính sách của Fed tuân theo trường phái đó có thực sự phù hợp với tình hình kinh tế Mỹ lúc bấy giờ, đồng thời so sánh với đường lối của Fed dưới thời ông Paul Volcker vào những năm 1980.

Từ chính sách của Fed nhìn lại “mục tiêu kép” của Việt Nam  ảnh 1

Chính sách “diều hâu”

Vào thời Volcker, nước Mỹ phải đối mặt với lạm phát phi mã 2 chữ số, và vấn đề được giải quyết sau khi các chính sách thắt chặt tiền tệ có phần hà khắc được áp dụng. Các quan chức cấp cao của Fed hiện tại có điểm chung thú vị là cùng sống quãng đời thanh xuân của mình trong bối cảnh đó.

Dường như điều này có thể giải thích một phần vì sao các vị chóp bu Fed dưới thời Trump theo chủ thuyết New Keynesian luôn nhấn mạnh trọng trách chính yếu của ngân hàng trung ương, là kiềm chế lạm phát.

Còn hiện nay, liệu chính sách ưu tiên “dập lạm phát từ trong trứng nước” có thật sự đem lại lợi ích cho tất cả mọi người, khi tình hình kinh tế Mỹ trong những năm gần đây đã khác xa mấy thập niên trước. Nổi bật là lạm phát vẫn bình chân như vại bất chấp việc cắt giảm lãi suất, còn tỷ lệ thất nghiệp lại xuống thấp kỷ lục trước khi đại dịch Covid-19 xảy ra?

Theo kết quả khảo sát về tài chính của người tiêu dùng được Fed công bố năm 2017, tỷ lệ của cải các hộ gia đình Mỹ có thu nhập dưới “top 10%” nắm giữ, gần như giảm liên tục trong suốt 25 năm, từ 33,2% năm 1989 xuống còn 22,8% năm 2016.

Cũng trong báo cáo nói trên, có đến 80,2% số hộ trong “top 10%” có tiền để dành, trong khi tỷ lệ này ở nhóm 0-49,9% dưới cùng chỉ khoảng 42,9%, còn so với tổng số hộ gia đình được khảo sát là 55,4%. Điều này nói lên rằng phần lớn giai cấp trung lưu và người lao động Mỹ hiện có rất ít thu nhập dư thừa.

Do những đối tượng gửi tiền tiết kiệm và đầu tư lấy lãi sẽ chịu thiệt hại khi lạm phát gia tăng, có thể thấy đường lối can thiệp sâu để kiềm chế lạm phát trong bối cảnh những năm gần đây dường như chỉ làm lợi cho nhóm thiểu số có nhiều tiền.

Một chính sách như thế đã góp phần làm gia tăng bất bình đẳng thu nhập và khoảng cách giàu nghèo. Đây cũng là những câu hỏi các phóng viên và nhà kinh tế đặt ra cho Chủ tịch Fed Jerome Powell.

Từ chính sách của Fed nhìn lại “mục tiêu kép” của Việt Nam  ảnh 2Chính sách của Fed đang thúc đẩy cuộc đua giá cực mạnh của vàng bạc và Bitcoin

Tác động lên việc làm

Theo quy luật của đường cong Phillips truyền thống, lạm phát sẽ tăng khi tỷ lệ thất nghiệp giảm và ngược lại. Dựa theo nguyên tắc này, vào giữa năm 2018, Fed đã tuyên bố tỷ lệ thất nghiệp 4,5% là mức tối thiểu để ngăn lạm phát gia tăng.

Tuy nhiên trên thực tế, mối quan hệ này đang bị đặt dấu hỏi. Khi thất nghiệp gia tăng do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, giá cả lại không giảm như kỳ vọng, và khi kinh tế phục hồi, tỷ lệ thất nghiệp giảm, lạm phát lại không tăng. Hiện tượng này được gọi là “phẳng hóa đường cong Phillips”.

Đã có nhiều lý do giải thích nguyên nhân của hiện tượng “phẳng hóa” này. Trong đó có ý kiến cho rằng, việc Fed quá chủ động trong việc điều tiết lạm phát, đã góp phần làm biến dạng mối quan hệ truyền thống nói trên. Khi lạm phát có nguy cơ gia tăng, Fed “đón đầu” bằng cách nâng lãi suất ngay tức thì, giữ lạm phát không đổi nhưng lại gây ra tác dụng phụ là tăng tỷ lệ thất nghiệp.

Tương tự, khi lạm phát có chiều hướng giảm, việc giảm lãi suất tức thì của Fed có thể khiến tỷ lệ thất nghiệp giảm theo. Nói cách khác, để ngăn lạm phát đi hướng nào, tỷ lệ thất nghiệp sẽ đi theo hướng đó trước.

Như vậy một chính sách chống lạm phát quá mức của Fed có thể dẫn đến người lao động mất việc, trong khi lạm phát và tiền lương không có sự thay đổi đáng kể.

Thay đổi đường lối

Việc “phẳng hóa đường cong Phillips” cùng với những tác động khủng khiếp của đại dịch Covid-19, đã khiến Fed phải suy nghĩ lại. Việc ông Jerome Powell tuyên bố áp dụng mục tiêu lạm phát trung bình thay vì mức trần, cộng với thay đổi cách tiếp cận vấn đề thất nghiệp (chú trọng vào thiếu hụt hơn là thay đổi so với mức việc làm tối đa), cho thấy Fed đang sẵn sàng chấp nhận lạm phát vượt 2% ở mức chấp nhận được tại một số thời điểm, để có thể tạo công ăn việc làm và vực dậy nền kinh tế trong nước đang chịu thiệt hại nặng nề do đại dịch.

Động thái thay đổi chính sách của Fed có thể khiến các ngân hàng trung ương khác làm theo. Trong cuộc họp mới nhất vào ngày 15 và 16-9 tuần rồi, Fed đã phát tín hiệu không thay đổi lộ trình chính sách, ít nhất cho tới năm 2023.

Cho dù kiểm soát lạm phát vẫn là nhiệm vụ quan trọng để bình ổn nền kinh tế, nhưng cũng không nhất thiết phải sợ lạm phát đến mức tìm cách kìm hãm nó trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Thiết nghĩ đây cũng là luận điểm đáng lưu ý cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam cân nhắc trong việc triển khai “mục tiêu kép” của Chính phủ, là đẩy lùi dịch bệnh và phát triển kinh tế.

Với quốc gia có chính sách đề cao quyền lợi người lao động và công bằng trong thu nhập như Việt Nam, các cơ quan chức năng càng phải lưu ý tác động của chính sách “sợ” lạm phát thái quá có thể có tác động không tốt đến thị trường việc làm.

Nguyễn Trí Minh

Bài liên quan
Tin bài khác
Bộ Công Thương rà soát toàn bộ hạ tầng dự trữ xăng dầu, khí đốt

Bộ Công Thương rà soát toàn bộ hạ tầng dự trữ xăng dầu, khí đốt

Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia sẽ được rà soát tổng thể, từ nhu cầu tiêu thụ, nguồn cung đến vị trí, quy mô và công suất các công trình. Việc điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời tạo cơ sở định hướng đầu tư cho doanh nghiệp trong giai đoạn tới.
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong 9 tháng năm 2026, cứ một doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường hoặc quay trở lại hoạt động. Khoảng cách dương cho thấy dòng doanh nghiệp mới vẫn được duy trì, nhưng sức ép chi phí, vốn và thị trường tiếp tục thử thách khả năng tồn tại của doanh nghiệp nhỏ.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.
Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 được xác định cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bài toán lớn không chỉ là tìm đủ vốn mà còn là phân bổ đúng chỗ, nâng hiệu quả đầu tư và giữ ổn định vĩ mô.
Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu này có thể đóng góp thêm 1,7% vào tăng trưởng kinh tế.
Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng gắn với kết quả cụ thể, tăng liên kết với doanh nghiệp FDI và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Với vị trí kết nối Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang đứng trước cơ hội nâng tầm kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu 9 tỷ USD vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, mà còn nằm ở khả năng hiện đại hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí vận tải và hình thành hệ sinh thái logistics đủ sức phục vụ doanh nghiệp.
Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình một trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển phía Bắc - phía Nam và ba vùng kinh tế, Lào Cai đang định hình chiến lược phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Cùng mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%/năm, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng liên vùng, tạo nền tảng để trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng theo hợp đồng. Toàn tuyến đang tăng tốc để cơ bản hoàn thành trước 31/12/2026, trong đó Dự án thành phần 1 tại Khánh Hòa cam kết hoàn tất quyết toán khối lượng trong quý 1/2027.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch quy định loại trừ vốn đầu tư vào casino, trò chơi có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản khi xét tiêu chí hưởng ưu đãi. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, mục tiêu là thu hút những dự án du lịch quy mô lớn, có giá trị thực chất và sức lan tỏa quốc tế.
Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Lần đầu tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, xếp thứ 3 tại Đông Nam Á. Đáng chú ý, ở một số lĩnh vực thành phần, Việt Nam đạt thứ hạng cao hơn đáng kể so với vị trí tổng thể.