TP Hồ Chí Minh: Một bản án có nhiều mâu thuẫn và áp dụng sai lầm pháp luật

Pháp luật doanh nghiệp | 10:15:00 01/02/2019

DNHN - Biết là tài liệu bị tẩy xóa, giả mạo chữ ký nhưng tòa án vẫn coi là chứng cứ để xác định tình tiết của vụ án và công nhận những hợp đồng được ký kết không đúng thẩm quyền... làm căn cứ để tuyên án là điều bất bình thường và không đúng quy định của pháp luật, đẩy hộ kinh doanh vào cảnh mất nơi kinh doanh và 16 người trong gia đình không có nơi ở.

Đó là nội dung tố cáo của bà Trần Thị Huệ, chủ cơ sở Ảnh màu Mạnh Sơn,ở 258 Hai Bà Trưng, phường Tân Định, quận 1, TP Hồ Chí Minh đối với Tòa án nhân dân quận 1, TP Hồ Chí Minh (TAND quận 1) khi ra bản án kinh doanh thương mại số 18/2014/KDTM/ST, ngày 25/7/2014, gây thiệt hại cho gia đình bà.

 Bản án của TAND quận 1- TP HCM có nhiều mâu thuẫn và áp dụng sai lầm pháp luật

Tòa án thiếu lắng nghe...

Do có mối quan hệ thân thiết với ông Hoàng Anh Dũng- Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) Công ty TNHH Thương mại Mỹ Hạnh (Công ty Mỹ Hạnh), nên vợ chồng ông bà Nguyễn Mạnh Sơn – Trần Thị Huệ đã đồng ý cho Công ty Mỹ Hạnh dùng căn nhà của mình ở 258 Hai Bà Trưng, phường Tân Định, quận 1, TP Hồ Chí Minh làm tài sản bảo đảm (TSBĐ) trong Hợp đồng thế chấp nhà ở và quyền sử dụng đất ở (của bên thứ ba) số 023A – 11/HĐTC-SG/BĐ được ký ngày 7/3/2011 (Hợp đồng thế chấp số 023A) gồm các bên: Bên nhận thế chấp là Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt (Ngân hàng Liên Việt) do ông Nguyễn Trí Dũng- Giám đốc là đại diện; bên thế chấp là ông bà Nguyễn Mạnh Sơn - Trần Thị Huệ; bên vay vốn là Công ty Mỹ Hạnh, do bà Âu Tuyết Nga- Phó Giám đốc được ủy quyền theo biên bản họp HĐTV ngày 17/2/2010. Hợp đồng được chứng thực bởi Phòng Công chứng số 1 TP Hồ Chí Minh.Thực hiện hợp đồng này, Ngân hàng Liên Việt đã giải ngân đủ cho Công ty Mỹ Hạnh (gần 17 tỷ đồng),sau đó ông Hoàng Anh Dũng, bà Âu Tuyết Nga là Giám đốc và Phó Giám đốc Công ty Mỹ Hạnh vắng mặt ở nơi cư trú và nơi kinh doanh, đồng thời Công ty Mỹ Hạnh ngừng hoạt động. Do đến hạn nhưng Công ty Mỹ Hạnh không trả nợ được, Ngân hàng Liên Việt đã khởi kiện Công ty Mỹ Hạnh ra TAND quận 1 để yêu cầu Công ty Mỹ Hạnh trả nợ. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, TAND quận 1 đã xét xử và ra bản án số 18/2014/KDTM-ST ngày 29/7/2014 (bản án số 18) quyết định: “Đến thời hạn trả nợ mà Công ty Mỹ Hạnh không trả hết nợ hoặc trả không đầy đủ số nợ thì Ngân hàng Liên Việt được quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án Dân sự có thẩm quyền phát mãi tài sản thế chấp là căn nhà 258 Hai Bà Trưng của ông Sơn, bà Huệ.         

Quá trình 15 tháng TAND quận 1 thụ lý vụ việc, gia đình bà Huệ đã rất nhiều lần phản ánh với tòa án: Hợp đồng thế chấp tài sản số 023 là hợp đồng vô hiệu (nên căn nhà số 258 Hai Bà Trưng không thể phát mãi được) bởi lẽ, biên bản họp HĐTV của Công ty Mỹ Hạnh ngày 17/2/2010 bị cạo sửa thành 17/2/2011; chữ ký trong biên bản này mang tên ông Nguyễn Văn Hạnh và bà Nguyễn Trịnh Quỳnh Anh- thành viên HĐTV là chữ ký giả mạo; bà Âu Tuyết Nga là Phó Giám đốc Công ty Mỹ Hạnh đã ký giao kết hợp đồng thế chấp tài sản trong khi không có ủy quyền bằng văn bản của ông Hoàng Anh Dũng- Chủ tịch HĐTV kiêm Giám đốc. Như vậy, Hợp đồng thế chấp số 023 được lập trên cơ sở là sự kiện pháp lý giả mạo (họp HĐTV Công ty Mỹ Hạnh) và được ký bởi người không đủ thẩm quyền (bà Âu Tuyết Nga) nhưng TAND quận 1 vẫn bác bỏ những vấn đề cốt lõi này để ra một bản án gây bất lợi, ảnh hưởng đến quyền lợi đối với gia đình bà Huệ.

Chưa đánh giá khách quan tài liệu chứng cứ, lập luận mâu thuẫn

Qua nghiên cứu hồ sơ tài liệu, Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập (Tạp chí) nhận thấy 3 vấn đề bà Trần Thị Huệ nêu là có thật, trong bản án số 18 cũng đã đề cập. Tuy nhiên. những lập luận của Tòa án trong bản án này đã thể hiện sự đánh giá chưa khách quan, toàn diện tài liệu,chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.

Biên bản họp HĐTV của Công ty Mỹ Hạnh đề ngày 17/2/2010 là tài liệu được lập giả mạo. Biên bản này thể hiện ngày họp là ngày 17/2/2010 do ông Hoàng Anh Dũng – Chủ tịch HĐTV chủ trì, nhưng  Bộ Công an xác định thời điểm này ông Hoàng Anh Dũng  đã xuất cảnh, đến ngày 21/2/ 2010 mới nhập cảnh vào Việt Nam nên không thể là người chủ trì họp vào ngày 17/2/2010 được. Mặt khác, biên bản họp HĐTV được TAND quận 1 sử dụng làm căn cứ xét xử là biên bản bị cạo sửa từ 17/2/2010 thành 17/2/2011nhưng TAND quận 1 đã chấp nhận trình bày của Ngân hàng cho rằng đây là lỗi nhầm lẫn do đánh máy nên khi phát hiện ra nhầm lẫn đã sửa lại thành 2011. Trong biên bản này ghi rõ có 6 thành viên dự họp, nhưng  2 trong 6 thành viên có tên trong biên bản không tham gia họp và chữ ký là giả mạo. TAND quận 1 cũng đã làm việc với ông Nguyễn Văn Hạnh và bà Nguyễn Trịnh Quỳnh Anh, cả 2 người này đều khẳng định không tham dự cuộc họp ngày 17/2/2010 hay 17/2/2011, không ký vào 2 biên bản này. Như vậy, 3 căn cứ rất quan trọng nêu trên khẳng định biên bản họp HĐTV ngày 17/2/2010 ( hoặc 17/2/2011) là những tài liệu giả mạo. Và Biên bản giả mạo này đã được sử dụng làm căn cứ để lập hợp đồng tín dụng giữa Công ty Mỹ Hạnh và Ngân hàng Liên Việt, hợp đồng thế chấp tài sản của bên thứ ba số 023.

Lẽ ra, với tài liệu chứng cứ như vậy, thay vì phải phải kết luận những hợp đồng phát sinh từ tài liệu giả mạo sẽ không có giá trị pháp lý (vô hiệu),thì TAND quận 1 lại công nhận những hợp đồng này là có giá trị pháp lý. Lý giải việc không xem xét tình tiết ông Hạnh và bà Quỳnh Anh không dự  họp và chữ ký trong biên bản họp HĐTV là giả mạo, TAND quận 1  nêu “vấn đề này mang tính chất nội bộ của Công ty TNHH Mỹ Hạnh, không thuộc phạm vi giải quyết của vụ kiện này nên Tòa án không xem xét”( từ dòng 9 đến 17 từ trên xuống của trang 11,bản án số 18). Nếu đã xác định việc họp HĐTV của Công ty Mỹ Hạnh  có tính chất nội bộ như TAND quận 1 nêu trên thì lẽ đương nhiên là “Biên bản cuộc họp” này không có giá trị để giao dịch với pháp nhân khác, nhưng tại trang 11, dòng 28 đến 30 của bản án số 18, TAND quận 1 lại chấp nhận nội dung trong biên bản này: “Hội đồng thành viên Công ty và người đại diện theo pháp luật của Công ty đồng ý cử, ủy quyền cho bà Âu Tuyết Nga ký hợp đồng thế chấp tài sản”? Đây là sự mâu thuẫn trong cùng một bản án, làm cho gia đình bà Huệ và dư luận bức xúc.

Sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật

TAND quận 1 đã có sai lầm nghiêm trọng khi vận dụng không đúng quy định của pháp luật về ủy quyền khi xem xét việc bà Âu Tuyết Nga - Phó Giám đốc Công ty Mỹ Hạnh  ký hợp đồng thế chấp tài sản số 023 mà không có văn bản ủy quyền của ông Hoàng Anh Dũng- Chủ tịch HĐTV kiêm Giám đốc và là người đại diện theo pháp luật của Công ty Mỹ Hạnh.TAND quận 1 cho rằng, trong biên bản họp HĐTV đã nêu việc bà Nga  được  toàn bộ HĐTV cử ký kết hợp đồng, nên bà Nga nhân danh và vì lợi ích Công ty ký hợp đồng thế chấp số 023  là phù hợp với khoản 2 Điều 142 Bộ luật Dân sự 2005 “Hình thức ủy quyền do các bên tự thỏa thuận, trừ trường hợp pháp luật có quy định việc ủy quyền phải được lập thành văn bản ủy quyền riêng ”  và hình thức ủy quyền ở đây có thể là“ Biên bản phân công, biên bản họp, văn bản ủy quyền vv..”. TAND quận 1 đã quên mất rằng, biên bản cuộc họp HĐTV chỉ thể hiện  kết quả cuộc họp, phản ánh  sự bàn bạc, thống nhất hoặc không thống nhất về các vấn đề nêu ra trong cuộc họp. Căn cứ vào nội dung các quyết định của cuộc họp, “chủ tịch HĐTV ký các quyết định của HĐTV” (điểm đ khoản 2 điều 49 Luật Doanh nghiệp 2005). Như vậy, đành rằng trong biên bản cuộc họp HĐTV có cử bà Nga ký kết Hợp đồng, nhưng để cụ thể hóa quyết định này của HĐTV trong cuộc họp thì ông Hoàng Anh Dũng- Chủ tịch HĐTV kiêm Giám đốc phải ký 1 trong 2 loại văn bản “ Quyết định” cử bà Nga hoặc “ Văn bản ủy quyền” cho bà Nga ký kết Hợp đồng thì mới phù hợp với điểm đ khoản 2 Điều 49 Luật Doanh nghiệp 2005,chứ “Biên bản họp” không thể thay thế được văn bản ủy quyền,lại càng không thể là một hình thức ủy quyền như TAND quận 1 lập luận.

Ngoài ra,TAND quận 1 cũng rất sai lầm khi  lập luận: “ luật không quy định bắt buộc  người đại diện theo pháp luật của Công ty cử, ủy quyền cho người khác (là thành viên Công ty) làm đại diện cho Công ty để ký kết các hợp đồng, giao dịch phải lập thành văn bản ủy quyền riêng” (từ dòng 19 đến 22 trang 11, bản án số 18).Về nguyên tắc, khi xét xử, ngoài việc vận dụng luật chung thì TAND còn phải xem xét vận dụng luật chuyên ngành, ở đây đoạn văn trên trong bản án số 18 của TAND quận 1 mới chỉ vận dụng luật chung ( Bộ luật Dân sự), nhưng đây là giao dịch có yếu tố doanh nghiệp ( Công ty Mỹ Hạnh, Ngân hàng Liên Việt) thì cần phải xem xét vận dụng cả luật chuyên ngành là Luật Doanh nghiệp năm 2005 thì mới đúng pháp luật. Tại khoản 5 Điều 49 Luật này ghi rõ “trường hợp vắng mặt thì Chủ tịch Hội đồng thành viên ủy quyền bằng văn bản cho 1 thành viên thực hiện các quyền và nhiệm vụ của Chủ tịch Hội đồng thành viên…”. Như vậy, rõ ràng là Luật có quy định bắt buộc phải có ủy quyền bằng văn bản chứ không phải Luật không quy định bắt buộc như TAND quận 1 nêu. Đây là sai lầm rất nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật.

Mặt khác, khi lập luận để kết luận việc bà Âu Tuyết Nga ký hợp đồng thế chấp khi không có sự ủy quyền bằng văn bản của ông Hoàng Anh Dũng - Chủ tịch HĐTV, TAND quận 1 đã vận dụng nội dung không có trong quy định của luật pháp. Trang 11 từ dòng 21 đến 25 từ trên xuống của bản án số 18 nêu: “ Điều 146 Bộ luật Dân sự 2005 quy địnhgiao dịch dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi đại diện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của người được đại diện đối với phần giao dịch được thực hiện vượt quá phạm vi đại diện, trừ trường hợp người được đại diện đồng ý hoặc biết mà không phản đối thì giao dịch đó vẫn có giá trị pháp lý”. Đối chiếu lại Điều 146 Bộ luật Dân sự 2005 không hề có cụm từ “thì giao dịch đó vẫn có giá trị pháp lý”. Mặt khác, toàn văn điều luật cũng không có tinh thần pháp lý và đại ý nội dung là “giao dịch đó vẫn có giá trị pháp lý”. Như vậy, cụm từ “chết người” này  đã ở đâu nhảy vào bản án số 18 này?

Do những mâu thuẫn và sai lầm nêu trên,TAND quận 1 đã quyết định :Ngân hàng Liên Việt được quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án Dân sự có thẩm quyền phát mãi tài sản thế chấp là căn nhà 258 Hai Bà Trưng của ông Sơn, bà Huệ. Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, bà Huệ bị mất nơi kinh doanh, toàn bộ gia đình bà gồm 16 người đã bị đẩy ra khỏi nhà. Vì thiếu hiểu biết pháp luật khi giao kết hợp đồng lại gặp phải bản án kỳ lạ nên gia đình bà Huệ đã rơi vào hoàn cảnh vô cùng bi đát. Bà Huệ và gia đình đang tiếp tục kêu cứu đến các cơ quan chức năng để đề nghị xem xét lại bản án  này theo quy định của pháp luật.

 Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập sẽ tiếp tục phản ánh diễn biến của vụ việc này.

Để làm rõ vụ án, đảm bảo quyền lợi của người dân, đồng thời có thông tin khách quan trước khi phản ánh sự việc, Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập đã có văn bản đề nghị lãnh đạo Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân quận 1 - TP Hồ Chí Minh làm rõ và trả lời những vấn đề nêu trên theo đúng quy định của Luật Báo chí nhưng chưa nhận được hồi âm của các cơ quan chức năng.

Đức Tuất

Theo: Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập