Thứ sáu 20/11/2026 15:47
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

TikTok và Spotify đã làm gì để chống các đối thủ đạo nhái?

12/10/2020 00:00
Trong thời đại công nghệ số, những tập đoàn công nghệ lớn luôn phải đối mặt với tốc độ đạo nhái chóng mặt từ các công ty nhỏ hơn.

Trong nền kinh tế kĩ thuật số, những kẻ bắt chước, những công ty startup nhanh nhẹn và sáng tạo hơn thường giành chiến thắng cuối cùng thay vì những tập đoàn phát minh và đổi mới tiên phong.

Một ví dụ điển hình là Snapchat. Ra mắt vào năm 2011, ứng dụng nhanh chóng thu hút hàng triệu thanh thiếu niên và người dùng trẻ tuổi bằng các bức ảnh tự động biến mất sau 24 giờ chia sẻ. Facebook cố gắng mua lại Snapchat nhưng thất bại. Vì vậy, không ngạc nhiên khi họ đã thực hiện chiến thuật tiếp theo: Sao chép.

Instagram của Facebook chỉ đơn giản sao chép hoàn toàn các tính năng chính của Snapchat Stories để tung ra Instagram Stories vào năm 2016. Trong vòng một năm, Instagram đã sở hữu lượng người dùng hoạt động hàng ngày (DAU) vượt xa Snapchat và sau đó, tốc độ tăng trưởng dần chững lại do rắc rối từ nội bộ ban lãnh đạo.

Nhờ vậy, Snapchat nỗ lực lấy lại được một phần ảnh hưởng ban đầu nhưng ví dụ của họ cho thấy rào cản gia nhập vào lĩnh vực kĩ thuật số rất thấp, ngay cả với các nền tảng đã có cơ sở người dùng đáng kể.

Những tập đoàn phát minh hoặc cải cách tiên phong thường bảo vệ vị trí dẫn đầu của họ thông qua các khoản đầu tư lớn vào triển khai phát minh bằng chuyển giao và hợp tác nội bộ, thúc đẩy nhân viên và khuyến khích làm việc theo nhóm.

Vấn đề nảy sinh là các công ty đầu tư tận dụng kiến thức nội bộ thực sự có thể mang lại lợi ích cho đối thủ cũng như chính họ, đặc biệt trong bối cảnh các phát minh quá dễ sao chép và chia sẻ cho hàng trăm đối thủ. Vậy một doanh nghiệp cải cách có hi vọng nào để thành công và giải quyết vấn đề đạo nhái hay không?

Một bài viết trên HBR nhận định doanh nghiệp phải liên tục đổi mới theo một cách phức tạp, không ngừng tái cấu hình các yếu tố hiện có, kết hợp nhiều nguồn lực để đưa ra giải pháp sản phẩm mới.

Dù vậy, chiến lược này chỉ có thể tạm thời khắc phục tình trạng tiến thoái lưỡng nan của các tập đoàn lớn trong khi những sản phẩm phức tạp bao gồm nhiều tính năng phụ thuộc lẫn nhau thường khó có thể áp dụng.

Chúng ta xem xét hai ví dụ điển hình của TikTok và Spotify trong cách giải quyết các 'copycats' luôn sẵn sàng sao chép mọi thứ.

TikTok đã vượt qua Facebook như thế nào?

Cú nhảy vọt của của TikTok, ứng dụng chia sẻ video ngắn thuộc sở hữu của ByteDance có trụ sở tại Bắc Kinh, đã trở thành trường hợp được nghiên cứu nhiều nhất trong năm 2019. Ra mắt từ năm 2017, TikTok nhanh chóng cán mốc 1 tỉ người dùng nhanh hơn bất kì nền tảng nào khác và luôn nằm trong top ứng dụng được tải xuống nhiều nhất trên các chợ ứng dụng.

Theo Mark Zuckerberg, đây là sản phẩm internet tiêu dùng đầu tiên được xây dựng bởi một trong những tập đoàn công nghệ Trung Quốc hoạt động hiệu quả ở quy mô toàn thế giới.

Tốc độ tăng trưởng thần tốc của TikTok và lợi thế cạnh tranh bền vững (trung hạn) đến từ khả năng tái kết hợp các sản phẩm và dịch vụ từ nhiều sản phẩm khác. Về phía người dùng, thuật toán TikTok nhanh chóng tìm hiểu sở thích cá nhân bằng cách thu hút người dùng, kiểm soát lượt thích, bình luận và thời gian dành cho mỗi video của họ.

Về phía nhà sản xuất, trí tuệ nhân tạo đơn giản hóa việc chỉnh sửa video và đề xuất nhạc nền, hashtag, bộ lọc và nhiều cải tiến khác đang là xu hướng hoặc đã được chứng minh là phổ biến. Về cơ bản, TikTok kết hợp khá thành công các yếu tố của một số công nghệ và ứng dụng trước đó để tạo ra sản phẩm giải trí nghiệp dư hoàn toàn mới, khác với dòng thời gian cho cuộc sống thực do Facebook cung cấp.

Những nỗ lực của Facebook để lặp lại thành công đối với Snapchat thông qua đạo nhái cho đến nay vẫn chưa thực sự đạt kết quả nổi bật. Một sản phẩm tương tự khác sao chép TikTok của Facebook là Lasso vấp phải nhiều khó khăn trong việc mô phỏng ứng dụng Trung Quốc.

Số phận của những ứng dụng bắt chước Spotify

Một ví dụ điển hình khác về áp dụng cải cách phức tạp và không ngừng để ngăn chặn đạo nhái là Spotify. Dịch vụ phát nhạc có vẻ đơn giản trên thực tế là sự kết hợp hoàn hảo giữa giao diện người dùng thay đổi linh hoạt, thuật toán dự đoán hành vi và kho nhạc ngày càng phong phú. Spotify tìm hiểu sở thích của khách hàng và đề xuất nội dung đảm bảo tương thích với người dùng.

Ngoài thành công ấn tượng về doanh thu, điều tuyệt vời nhất Spotify đã đạt trong vai trò công ty tiên phong là giữ chân được một tập đoàn hùng mạnh như Apple. Dù đã nỗ lực quảng bá rộng rãi dịch vụ kèm theo hậu thuẫn mạnh mẽ từ dòng smartphone đình đám, Apple Music vẫn chưa thể chiếm thị phần lớn trong thị trường phát nhạc trực tuyến.

Trong khi đó, Spotify không ngừng đổi mới thông qua tái kết hợp, bổ sung các tính năng và danh mục mới kết hợp công nghệ với nội dung. Ví dụ gần đây nhất là màn hợp tác đột phá trong lĩnh vực podcast với thỏa thuận độc quyền trị giá 100 triệu USD với podcaster nổi tiếng Joe Rogan.

Bài học cho các tập đoàn tiên phong: thất bại của Uber

Một trong những khó khăn khác của các doanh nghiệp tiên phong là tốc độ và mức độ sao chép của các đối thủ đi sau ngày càng đáng nể. Những 'copycats' sẵn sàng học hỏi lẫn nhau, có lẽ còn hơn cả doanh nghiệp đầu tiên và điều này giúp họ dễ dàng bắt kịp hay thậm chí vượt qua.

Những gì xảy ra với Uber là bài học nhãn tiền. Dù nền tảng chia sẻ phương tiện đi lại do công ty này tiên phong ra mắt trong năm 2010 là duy nhất, việc nhân rộng và sao chép lại tương đối đơn giản.

Trước đó, các đối thủ như Lyft ở Mỹ và Didi, Gojek hay Grab ở Châu Á đã cung cấp các dịch vụ tương tự và hút hết thị phần của Uber. Các công ty này thành công không chỉ bằng cách sao chép Uber mà còn đạo nhái lẫn nhau, làm tốt hơn hẳn nhà sáng lập ban đầu vốn đang thống trị thị trường và tự mãn với thành công ngắn ngủi.

Grab, Gojek và Didi đã nhanh chóng bổ sung chức năng bản đồ Uber trên sản phẩm của riêng họ, sau đó điều chỉnh dựa trên một số nhu cầu mới. Các chương trình khuyến mãi và thu hút tài xế của Uber thậm chí còn bị Gojek sao chép hoàn toàn.

Thị trường tiếp tục nóng lên khi cả ba đối thủ châu Á sau đó theo đuổi chiến lược siêu ứng dụng, siêu đa dạng. Grab sao chép các dịch vụ phổ biến của Gojek tại Indonesia như bảo hiểm, dịch vụ riêng... Một số chuyên gia khác lại tin rằng Gojek đã thâm nhập vào Singapore với dữ liệu lấy từ các bản đồ của Grab. Kết quả là Uber phải rời khỏi thị trường Đông Nam Á béo bở.

Với hiệu ứng chia sẻ phát minh ngày càng lan tỏa mạnh mẽ, các công ty lớn đang phải vật lộn với tình huống khó khăn trong cách họ huy động các nguồn tri thức nội bộ. Cố gắng linh hoạt hơn 'copycats', chỉ tập trung vào chuyển giao kiến thức và cộng tác nội bộ để giành chiến thắng là một chiến lược bền vững song đã lỗi thời.

Thay vào đó, họ nên tập trung vào việc ngăn chặn những kẻ sao chép tiềm năng bằng cách kết hợp lại các yếu tố sẵn có theo những cách mới lạ để giải quyết nhu cầu phức tạp của xã hội.

Thu Phương

Tin bài khác
TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok triển khai công cụ phát hiện deepfake trên toàn cầu, giúp các nhân vật công chúng nhận diện và báo cáo nội dung AI giả mạo hình ảnh của mình.
Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple được cho là đang thử nghiệm tính năng mở khóa khuôn mặt mới trên iPhone Duo, nhưng công nghệ này có mức độ bảo mật thấp hơn Face ID truyền thống.
HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR giới thiệu bộ đôi máy tính bảng Pad X7b và Pad X9b Max tại Việt Nam, hướng đến nhu cầu học tập, giải trí và làm việc di động. Sản phẩm nổi bật với màn hình bảo vệ mắt, pin dung lượng lớn và các tính năng AI.
VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) và Tập đoàn Qualcomm vừa giới thiệu phiên bản thử nghiệm thiết bị cung cấp dịch vụ Internet tại nhà khách hàng thế hệ mới tích hợp AI và Wi-Fi 8 (VNPT AI Gateway Wi-Fi 8).
Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta được cho là sẽ bán Muse Charm, thiết bị AI bỏ túi tích hợp 5G, với giá 300 USD và tặng người mua tới 12 tháng dùng dữ liệu của Verizon, nhằm thúc đẩy doanh số trong mùa mua sắm cuối năm và đẩy mạnh nền tảng AI riêng.
Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel được TM Forum công nhận năng lực mạng tự trị cấp độ 4 ở hai nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng và năng lượng. Công nghệ do doanh nghiệp tự nghiên cứu giúp phát hiện, xử lý điểm sóng yếu trong vài giờ, tiết kiệm chi phí vận hành và góp phần giảm phát thải trên hạ tầng viễn thông.
Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 Pro và Galaxy S27 Ultra được đồn đoán sẽ thay đổi mạnh thiết kế với cụm camera trải ngang mặt lưng, thay thế bố cục dọc quen thuộc.
iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro được đồn đoán sẽ mang thiết kế lấy cảm hứng từ iPhone Air, với các cạnh kính bo cong rõ nét hơn và khả năng trang bị màn hình OLED cong 4 cạnh.
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.