Nhà máy Supe Lâm Thao nhìn từ thôn Lâm Lý, Thị trấn Lâm Thao.
Lần theo địa chỉ mà người dân cung cấp cho cơ quan báo chí, ngày 17/11/2020 phóng viên có mặt tại xã Tam Cường huyện Tam Nông, nay là xã Vạn Xuân, sau một hồi hỏi thăm và được chỉ dẫn qua điện thoại cuối cùng chúng tôi cũng gặp được ông Triệu Minh Tiế t- Trưởng khu dân cư số 1, xã Vạn Xuân.
Ông Tiết hết sức cởi mở cung cấp cho chúng tôi hàng loạt những thông tin liên quan đến thực trạng ô nhiễm không khí, khiến người bức xúc. Ông cho biết: “Từ khoảng năm 2004 đổ về trước, xã Tam Cường, nay là Vạn Xuân nằm trong vùng ảnh hưởng của khói bụi Nhà máy Supe Lân Lâm Thao, mỗi năm chúng tôi được nhận hơn 10 tấn NPK do nhà máy hỗ trợ các địa phương bị ảnh hưởng (khói nhà máy) độc hại. Vậy nhưng từ khoảng năm 2005- 2006 trở lại đây, khoản hỗ trợ này không còn vì Công ty Cp Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao đã cải tiến công nghệ sản xuất và thực tế người dân quanh vùng ảnh hưởng cũng cảm nhận được tình trạng ô nhiễm không khí đã được cải thiện đáng kể (không còn như trước nữa), nhìn chung nhiều năm nay bà con sinh sống khá yên ổn. Thế nhưng, chẳng hiểu làm sao, khoảng gần 3 tháng nay cứ buổi tối là không khí trở nên ngột ngạt, nặng nề, những người già và trẻ em là khổ nhất, cứ ho khan, sặc sụa…”
Ông Tiết chia sẻ thêm: “Bản thân tôi năm nay đã ngoài 60 tuổi và cũng ngần ấy năm sinh sống ở vùng đất này, tôi khẳng định đây là mùi khói khí của Nhà máy Supe Lâm Thao. Tôi dám nói như thế bởi tôi đã từng trải qua giai đoạn mà khói nhà máy Supe Lâm Thao ảnh hưởng nặng nề nhất cách đây khoảng gần 20 năm về trước. Mùi khét hắc, ngột ngạt khiến mắt mũi cay. Trong khu, nhiều cụ già cao niên có phản ánh đến tôi và tôi cũng đã báo cáo tình hình này đến UBND xã Vạn Xuân nhưng không biết các anh trên xã có báo cáo lên trên không. May quá, có các anh về đây tôi đề nghị báo chí lên tiếng để giúp dân...”
Theo như thông tin của ông Triệu Minh Tiết thì khu dân cư số 1 và số 2 xã Vạn Xuân bị ảnh hưởng rõ nhất vì đây là cụm dân cư nằm ngay ven Sông Hồng, đúng hướng gió Đông Nam từ Nhà máy Supe Lân Lâm Thao thổi sang. Và cả hai khu có tổng cộng gần 500 hộ dân, với ngót 2.000 nhân khẩu. Ông Tiết cũng thẳng thắn: “Tôi sẵn sàng tiếp xúc và phản ánh với những người có trách nhiệm và mong muốn các cơ quan chức năng, Công ty Cp Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao nhanh chóng kiểm tra cũng như khắc phục để đảm bảo sự bình yên cũng như sức khỏe và tính mạng của người dân".
Để thêm tính xác thực của thông tin đã tiếp nhận, sáng ngày 18/11/2020, phóng viên đã tiếp xúc với người dân thuộc khu Tân Trung, Thị trấn Lâm Thao. Ông Nguyễn Quang Khải 80 tuổi, thuộc xóm Lâm Lý, khu Tân Trung cho biết: “Chúng tôi là những hộ dân sống cận kề với Nhà máy Supe Lân Lâm Thao, đất của nhà máy cũng là đất của làng chúng tôi ngày xưa. Tôi phải nói thật, nguwoif dân chúng tôi luôn bị ảnh hưởng bởi khói bụi của nhà máy, khoảng 2 tháng trở lại đây tình trạng khói bụi ngột ngạt hơn rất nhiều, nhất là ban đêm. Khói sà xuống rất thấp, tôi thấy nó có màu vàng vàng khác thường lắm các anh ạ!”.
Ông Bùi Mạnh Hùng- Trưởng khú Tân Trung cho biết cụ thể hơn: “Theo tôi, các nhà báo cứ đến từng hộ dân mà hỏi là khách quan nhất. Phân xưởng NPK số 3 của nhà máy chẳng biết gần đây sản xuất loại phân gì mà mùi nặng lắm, như mùi phân gà ấy. Khói cũng đặc biệt ngột ngạt, khó chịu làm người dân chúng tôi rất lo lắng”.
Cũng trong ngày 18/11/2020, phóng viên có buổi làm việc với lãnh đạo Công ty Cp Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao. Ông Văn Khắc Minh - Phó TGĐ Công ty cho biết: “Thời gian vừa qua, Công ty cũng nhận được một số thông tin phản ánh của người dân quanh khu vực nhà máy thuộc địa bàn Thị trấn Lâm Thao, tuy nhiên phía Công ty cũng chưa biết nguyên nhân từ đâu vì hiện tại Công ty đang giảm tải sản xuất. Nhìn chung toàn bộ các dây chuyền đang hoạt động dưới công suất thiết kế”.
“Hiện tại, các dây chuyền của Công ty Cp Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao vẫn đang hoạt động sản xuất bình thường, không có sự cố và cũng không có lỗi kỹ thuật gì. Một số dây chuyền như Axít Sunphuric đã có máy quan trắc tự động, kết quả gửi trực tiếp (online) về Sở TN&MT tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên, từ thông tin của các nhà báo cung cấp, Công ty sẽ nghiêm túc tiếp thu và tiến hành kiểm tra xác minh để có phương án xử lý”, ông Minh nói.
Thiết nghĩ, vấn đề ô nhiễm khí thải và bụi thải cứ liên tục tiếp diễn trong một khoảng thời gian dài khiến người dân sống quanh khu vực Nhà máy Supe Lâm Thao bị ảnh hưởng hẳn phải có nguyên nhân (?). Hàng nghìn người dân cũng chỉ biết chịu đựng và nhờ vào sự lên tiếng của công luận. Rất mong các cơ quan chức năng của tỉnh Phú Thọ khẩn trương vào cuộc để có câu trả lời thỏa đáng với người dân 2 huyện Lâm Thao và Tam Nông, nhất là địa bàn giáp ranh với Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao và sớm đưa ra giải pháp khắc phục triệt để hiện tượng nêu trên.
Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập sẽ tiếp tục thông tin về sự việc.
Hà Phú
