Sáng 20/5, báo cáo trước Quốc hội về công tác phòng chống dịch COVID-19 và những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phục hồi, phát triển kinh tế, xã hội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 6,8% cho năm 2020 “là thách thức lớn và khó đạt được”. Ông đề nghị Quốc hội xem xét, điều chỉnh một số chỉ tiêu kinh tế, tăng trưởng, đồng thời chưa thực hiện việc tăng mức lương cơ sở từ 1/7 để cùng chia sẻ khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch.
Trong khó khăn, vẫn có điểm sáng
Nhấn mạnh tác động của đại dịch COVID-19 đến nước ta là “rất nghiêm trọng”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giầy, chế biến gỗ, thủy sản... sụt giảm mạnh. Hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn ở tất cả các loại hình, quy mô doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế và các hợp tác xã, hộ kinh doanh, nhất là ở lĩnh vực du lịch, dịch vụ ăn uống, vận tải... Tuy vậy, trong khó khăn “vẫn có những điểm sáng trong phát triển kinh tế”, nhất là duy trì được nền tảng vĩ mô ổn định và các cân đối lớn của nền kinh tế, tạo thuận lợi cho phục hồi và phát triển kinh tế, xã hội sau dịch, Thủ tướng nói. “Chúng ta vẫn duy trì sản xuất, kinh doanh, không để rơi vào suy thoái, trong khi hầu hết các nước, đối tác lớn đều tăng trưởng âm. An ninh năng lượng, lương thực được bảo đảm, cung cấp đủ nhu yếu phẩm cho người dân, nhất là giai đoạn thực hiện giãn cách xã hội”, Thủ tướng nói.
"Trong bối cảnh mới đầy khó khăn, thách thức, tất cả chúng ta phải cùng nhau đổi mới tư duy phát triển, thay đổi cách làm, nâng cao năng lực, tận dụng thời cơ, chuyển hướng và tổ chức lại các hoạt động kinh tế; tìm các mô hình phát triển mới, tận dụng tốt các cơ hội thị trường và xu hướng chuyển dịch đầu tư, sản xuất trong khu vực, toàn cầu".
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc
Để phục hồi và phát triển kinh tế sau đại dịch, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Quốc hội xem xét, thông qua chủ trương về một số cơ chế, chính sách đặc thù trong tình hình mới. Theo đó, cho phép chuyển đổi phương thức đầu tư các dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông và dự án cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ từ phương thức đối tác công - tư sang đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch, có cơ chế giám sát, quản lý hiệu quả. Bên cạnh đó, miễn, giảm một số nghĩa vụ thuế, nộp ngân sách của các lĩnh vực, đối tượng chịu thiệt hại nặng nề do đại dịch COVID-19, trong đó giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Thủ tướng cho biết, Chính phủ tiếp tục xây dựng và đề nghị Quốc hội xem xét, ban hành các cơ chế, chính sách, giải pháp thúc đẩy hồi phục và phát triển kinh tế, xem xét đưa ra gói kích thích kinh tế mới trong bối cảnh dịch COVID-19 vẫn kéo dài trên phạm vi toàn cầu; kích cầu tiêu dùng nội địa, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp; bảo đảm nguồn lực cho phòng chống dịch và an sinh xã hội, góp phần củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp.
Thủ tướng cho biết sẽ chuẩn bị các điều kiện cần thiết, nhất là hạ tầng, nguồn nhân lực, mặt bằng để chủ động đón đầu dòng dịch chuyển vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia gắn với chuỗi giá trị và chuyển giao công nghệ tiên tiến. Ông khẳng định, sẽ có biện pháp phù hợp để tránh tình trạng doanh nghiệp trong nước bị lợi dụng thâu tóm, sáp nhập.
Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội lưu ý cần tập trung xử lý các điểm nghẽn, nút thắt về đất đai, thủ tục hành chính, thể chế, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư chậm giải ngân; triển khai nhanh các dự án đầu tư công, nhất là đối với các dự án, công trình trọng điểm quốc gia có tác động lan tỏa lớn. Khẩn trương xây dựng và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt hệ thống quy hoạch theo Luật Quy hoạch để triển khai cho giai đoạn sau năm 2020.
“Chính phủ triển khai nhanh, có hiệu quả các gói kích cầu phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội, bảo đảm công khai, minh bạch. Thường xuyên kiểm tra, giám sát, thanh tra và xử lý nghiêm khắc, kịp thời các hành vi vi phạm nếu có xảy ra”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nói.
Chưa tăng lương từ 1/7
Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét, cân nhắc trước mắt chưa tăng mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và lương hưu từ ngày 1/7 để cùng chia sẻ khó khăn với người lao động do ảnh hưởng của đại dịch, để có thêm nguồn lực cho các mục tiêu cấp bách.
Đề nghị điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng
Về mục tiêu tăng trưởng đã đặt ra 6,8% cho năm 2020, Thủ tướng cho rằng “khó đạt được”. Vì thế, ông đề nghị Quốc hội điều chỉnh một số chỉ tiêu kế hoạch năm 2020, trong đó có chỉ tiêu tăng trưởng GDP, thu ngân sách Nhà nước, bội chi, nợ công. "Các chỉ tiêu cụ thể sẽ được Chính phủ báo cáo Quốc hội sau khi có ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị", Thủ tướng nói.
Nhóm PVTS
