Áp lực chuẩn hóa mã số vùng trồng và rào cản xanh toàn cầu
Các ngành hàng ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ bao gồm giày dép tăng 44,5%, hoa tươi tăng 34% và rau củ quả duy trì đà tăng trên 30%. Riêng mặt hàng cà phê nhân tăng trưởng 32,7% và được kỳ vọng sẽ đóng góp gần 805 triệu USD vào tổng kim ngạch năm nay. Hiện tại, mạng lưới giao thương của địa phương đã vươn tới 92 quốc gia và vùng lãnh thổ, với thị trường châu Á chiếm hơn 60% và châu Âu đóng góp khoảng 26%.
 |
| Xuất khẩu đang được xác định là một trong 4 trụ cột tăng trưởng chiến lược của tỉnh Lâm Đồng, với mục tiêu đạt 3,59 tỷ USD vào cuối năm 2026. (Ảnh: Kim Sơ - Phương Chi) |
Tuy đạt mức tăng trưởng cao, nhưng lãnh đạo ngành công thương địa phương thẳng thắn thừa nhận sự phát triển này vẫn đối mặt với nhiều rào cản từ biến động giá cả thế giới và các quy định phi thuế quan khắt khe. Cùng chung áp lực với ngành rau quả cả nước đang hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD, Lâm Đồng phải giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn về mã số vùng trồng và dư lượng chất cấm để bảo vệ uy tín thương hiệu quốc gia.
Đặc biệt, các quy định quốc tế như EUDR về chống phá rừng và cơ chế CBAM của Liên minh châu Âu đang buộc các nhóm hàng chủ lực như cà phê, gỗ và rau quả phải chuyển dịch mạnh mẽ sang quy trình sản xuất bền vững đạt chứng nhận GlobalGAP hoặc hữu cơ. Việc kiên quyết chấm dứt tình trạng hàng hóa có dư lượng chất cấm vượt quy định là yêu cầu cấp bách để duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn trên bản đồ thế giới.
Để hiện thực hóa mục tiêu vượt mốc 74 tỷ USD cho cả ngành nông nghiệp quốc gia năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chỉ đạo các bộ ngành tập trung tháo gỡ nút thắt về đất đai, tín dụng và logistics. Đáp lời chỉ đạo này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận khẳng định ngành hải quan đang đẩy mạnh số hóa 100% hồ sơ và thực hiện thông quan nhanh trong ngày đối với hàng nông sản tươi sống nhằm giảm thiểu tối đa tình trạng hư hỏng. Song song đó, chính sách tài khóa cũng được triển khai đồng bộ thông qua việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng mỗi năm đối với hộ kinh doanh và duy trì mức thuế giá trị gia tăng ưu đãi 5% cho nông sản chưa qua chế biến.
Về hạ tầng, Hiệp hội VLA đề xuất hệ thống logistics nông nghiệp 3 cấp độ giúp kéo giảm tỷ lệ hao hụt từ 25% xuống còn 8%. Giải pháp hành lang xanh và mạng lưới Agro Logistics Park sẽ giúp tiết kiệm cho xã hội khoảng 15.000 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời đảm bảo giá cả ổn định cho người tiêu dùng và tăng sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu. Tại Lâm Đồng, những dự án trọng điểm như nhà máy Neotek Việt Nam trị giá 88 triệu USD chuyên sản xuất đĩa phanh hay các cơ sở sản xuất tơ lụa và ván sàn đang gấp rút hoàn thiện để đi vào vận hành trong nửa cuối năm 2026. Việc triển khai các nhà máy chế biến đồ hộp hải sản và kho lạnh hiện đại sẽ gia tăng đáng kể hàm lượng chế biến sâu, giúp địa phương thoát ly dần tình trạng xuất khẩu thô truyền thống vốn vẫn đang chiếm tỷ trọng lớn.
Tầm nhìn phát triển bền vững và liên kết đa tầng
 |
| Với kịch bản tăng trưởng xuất khẩu 11% trong năm nay, Lâm Đồng không chỉ dựa vào tiềm năng sẵn có mà đang chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới và minh bạch hóa mã số vùng trồng. Ảnh: Phúc Khánh |
Sự hiệp lực giữa chỉ đạo sát sao của Chính phủ, nỗ lực của nông dân và các giải pháp tài chính - hải quan hiện đại sẽ là chìa khóa để kinh tế tỉnh vững vàng vượt qua sóng gió toàn cầu. Việc củng cố mô hình liên kết giữa Nhà nước, nhà nông và doanh nghiệp sẽ xây dựng một chuỗi cung ứng ổn định cả về lượng và chất, đảm bảo nông sản Lâm Đồng đủ tiêu chuẩn bước vào những thị trường khó tính nhất. Cuối cùng, đầu tư bài bản cho thương hiệu quốc gia và văn hóa tiêu dùng sẽ là bước đi quyết định để nâng tầm giá trị hàng hóa địa phương trong tương lai.
