Theo nghiên cứu mới nhất của Access Partnership, doanh thu xuất khẩu thương mại điện tử (TMĐT) của Việt Nam có thể đạt đến 296,3 nghìn tỷ đồng vào năm 2027 nếu như các doanh nghiệp được hỗ trợ đầy đủ để đẩy nhanh tốc độ áp dụng thương mại điện tử trong việc xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ.
Nghiên cứu được thực hiện bằng khảo sát với 300 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) tại Việt Nam cho thấy, 86% các doanh nghiệp được khảo sát cho rằng họ sẽ không thể thực hiện hoạt động xuất khẩu nếu không có thương mại điện tử.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp này cũng đang hướng tới việc mở rộng thị trường đến các quốc gia khác như Hoa Kỳ, Nhật Bản và nhiều nước châu Âu trong vòng 5 năm tới
Nghiên cứu từ Access Partnership cũng cho biết, kim ngạch xuất khẩu bán lẻ từ doanh nghiệp tới người tiêu dùng (B2C) qua TMĐT tại Việt Nam đạt 3,5 tỷ USD (khoảng 80.700 tỷ đồng) năm ngoái. Con số trên chiếm khoảng 1% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2022. Access Partnership cho biết dữ liệu được tính toán dựa trên số liệu từ cơ quan hải quan, thống kê của Việt Nam và các thông tin từ Ngân hàng Phát triển châu Á, tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế, World Bank.
"Việt Nam đang ở vị trí ưu thế để gặt hái những lợi ích đáng kể từ tốc độ phát triển nhanh chóng của lĩnh vực TMĐT", báo cáo nhận xét. Các lợi thế chủ yếu nhờ những hạn chế từ đại dịch giúp thay đổi thói quen tiêu dùng, môi trường chính sách thuận lợi cho xuất khẩu qua TMĐT.
Access Partnership cho biết, 95% MSMEs được hỏi kỳ vọng tăng trưởng xuất khẩu B2C qua TMĐT ít nhất 10% mỗi năm trong 5 năm tới.
"Thương mại điện tử xuyên biên giới được đánh giá có nhiều tiềm năng và phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế số mà chính phủ đề ra", bà Lại Việt Anh, Phó cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (iDEA) cho biết.
Báo cáo của Access Partnership cũng chỉ ra, dù đã ghi nhận nhiều nỗ lực hỗ trợ, các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa của Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức khi xuất khẩu TMĐT. Những thách thức này tập trung vào 4 vấn đề chính gồm: kiến thức, năng lực, quy định và chi phí.
Đồng tình với quan điểm này, bà Lại Việt Anh cho biết, thương mại điện tử xuyên biên giới đang là xu hướng bùng nổ tại nhiều quốc gia trên thế giới. Trong khi tại Việt Nam, xuất khẩu qua TMĐT mới chỉ ở điểm khởi đầu.
"Chúng tôi đã và đang đa dạng hóa các chương trình để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, hoàn thiện các chính sách xuất khẩu trực tuyến, tìm hiểu các rào cản mà doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp phải đồng thời cung cấp tài nguyên giáo dục và các chương trình đào tạo để giúp các doanh nghiệp mở rộng kinh doanh quốc tế và đạt được thành công trên qui mô toàn cầu", bà Lại Việt Anh nói.
Để giúp doanh nghiệp vượt qua trở ngại, hiện chính phủ đã có một số chính sách như hỗ trợ 50% chi phí mở gian hàng và duy trì gian hàng theo Nghị định 80; kích cầu thương mại điện tử xuyên biên giới theo Quyết định 645 hay đề án đào tạo 5.000 doanh nghiệp có kiến thức và kỹ năng TMĐT xuyên biên giới để tham gia vào các nền tảng phân phối toàn cầu.
Tuy vậy, theo ghi nhận của Access Partnership, doanh nghiệp vẫn muốn nhận thêm nhiều hỗ trợ hơn nữa. Đơn vị này khuyến nghị Việt Nam tham khảo một số đề án hỗ trợ của chính phủ cho người bán từ các quốc gia khác. Đơn cử như "Thí điểm Toàn diện" (CPZ) của Trung Quốc cho thương mại điện tử xuyên biên giới.
Hà Anh (t/h)
