Thứ hai 16/11/2026 19:57
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Vị thế của Jack Ma tại đế chế Alibaba dần suy giảm

03/01/2024 11:16
Các chuyên gia đánh giá sự hỗn loạn trong quá trình tái cơ cấu cũng khiến Alibaba rời xa các giá trị cốt lõi. Jack Ma không thể lèo lái con thuyền thương mại điện tử theo đúng định hướng của mình.
Ảnh minh họa
Tỷ phú Jack Ma, nhà sáng lập Alibaba.

Jack Ma phải từ bỏ quyền quyết định tại Ant Group, sự hỗn loạn bên trong Alibaba khiến giới phân tích cho rằng thời của ông sắp đến hồi kết.

Ngày cuối năm 2023, ứng dụng thanh toán di động Alipay của Ant Group, thuộc Alibaba, được Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc chấp thuận về phương án tái cơ cấu, không có người kiểm soát. SCMP nhận định điều này đã chấm dứt triều đại của Jack Ma khi quyền biểu quyết của ông giảm từ 53,46% xuống 6,21%.

"Chỉ có Jack Ma của thời đại chứ không còn thời đại của Jack Ma", blogger công nghệ Hai Zhou bình luận trên Weibo sau khi thông tin trên được công bố. Theo FT, việc Jack Ma từ bỏ Ant Group là một phần nhỏ cho thấy cuộc khủng hoảng bên trong Alibaba đang diễn ra thế nào.

Cuối năm ngoái, Jack Ma, sau thời gian ở ẩn tới 2 năm đã bất ngờ lộ diện. Trả lời một bài đăng trên mạng nội bộ của công ty, Jack Ma viết: "Tôi mạnh mẽ tin rằng Alibaba sẽ thay đổi và cải cách. Hãy quay về đúng sứ mệnh và tầm nhìn của chúng ta, nhân viên Alibaba, hãy cùng nhau tiến lên!"

Bề ngoài, đây như một lời động viên, khích lệ tinh thần nhân viên thông thường từ người sáng lập tập đoàn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, lời kêu gọi kể trên lại cho thấy tập đoàn công nghệ nổi tiếng nhất Trung Quốc dường như đã mất hướng. Đã có lúc, Alibaba là công ty có giá trị nhất châu Á, nhưng vào tháng 11 năm 2023, lần đầu tiên họ đã bị vượt mặt về vốn hóa thị trường bởi đối thủ Trung Quốc PDD Holdings.

Cổ phiếu của Alibaba giảm 75% so với lúc đỉnh cao cách đây ba năm, sau một loạt các mâu thuẫn với cơ quan quản lý, sự đổi hướng chiến lược và trong bối cảnh tinh thần nhân viên giảm sút.

Khi giá trị thị trường của Pinduoduo bất ngờ vượt Alibaba, Jack Ma đã kêu gọi Alibaba điều chỉnh hướng đi trong một bản ghi nhớ nội bộ bất ngờ, trong đó tỷ phú sinh năm 1964 kêu gọi thay đổi cơ bản trong toàn bộ công ty mà ông đồng sáng lập cách đây nhiều thập kỷ. Hầu như không tham gia các hoạt động hàng ngày tại Alibaba kể từ năm 2020, Jack Ma đã khiến các nhân viên bất ngờ khi trả lời một bài đăng của họ trên diễn đàn nội bộ tập đoàn.

Trong thông điệp ngắn gọn của mình, doanh nhân 59 tuổi ca ngợi những quyết định được thực hiện những năm gần đây của PDD Holdings, đối thủ cạnh tranh với Alibaba, nhằm giành thị phần từ tay tập đoàn dẫn đầu thương mại điện tử Trung Quốc. Thế nhưng, ông tin rằng Alibaba sẽ thay đổi và “điều chỉnh hướng đi của mình”, theo hãng tin Bloomberg.

“Xin chúc mừng Pinduoduo vì việc ra quyết định, thực hiện và nỗ lực của họ trong những năm qua. Công ty nào cũng có những ngày vinh quang, nhưng những con người sẵn sàng cải tổ vì tương lai, các tổ chức sẵn sàng trả bất cứ giá nào và sự hy sinh mới là những người thực sự được tôn trọng. Mọi công ty vĩ đại đều trải qua giai đoạn khó khăn. Khi kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho thương mại điện tử đang diễn ra, đó là cơ hội cho tất cả mọi người nhưng cũng là thách thức”, tỷ phú người Trung Quốc viết.

Từng là ứng cử viên sáng giá nhất Trung Quốc để trở thành công ty ngàn tỉ USD, Alibaba đang phải đối mặt với tình trạng hỗn loạn cả bên trong lẫn bên ngoài, do sự phục hồi nền kinh tế chậm hơn dự đoán và các đối thủ mới nổi như PDD Holdings, ByteDance làm suy yếu hoạt động kinh doanh bán lẻ trực tuyến thống trị một thời của họ.

Nguồn tin nội bộ cũng như các chuyên gia phân tích cho biết, Alibaba cho đến nay đã thất bại trong việc chống lại các đối thủ mới mạnh mẽ, không theo kịp với các phát triển trí tuệ nhân tạo cũng như không tận dụng được các ưu điểm của mình trong thương mại điện tử nội địa để thành công trên thị trường phương Tây.

Alibaba năm 2023 đã trải qua một loạt biến động. Financial Times đã nói chuyện với 9 nhân viên Alibaba (xin giấu tên) và họ đã vẽ ra một bức tranh về một doanh nghiệp đang loạng choạng cố gắng mở ra một hướng đi mới. Tình huống càng trở nên nghiêm trọng sau khi Alibaba buộc phải hủy bỏ những điều quan trọng của kế hoạch chia tách thành 6 đầy tham vọng vốn được kỳ vọng sẽ làm hồi sinh đà phồn thịnh của công ty.

Nhiều nhân viên Alibaba kể về sự nhầm lẫn thời điểm hiện tại mà họ đang trải qua. "Nhiều người không biết bộ phận nào đã và chưa phân chia", một nhân viên Alibaba nói. "Đến khi bị sa thải sau khi đơn vị kinh doanh của mình bị chia tách, họ mới ngã ngửa", người này nói thêm.

Vào tháng ba, tập đoàn công nghệ này đã công bố ý định chia tách thành sáu đơn vị để nhằm gia tăng giá trị cổ đông và kích thích sự phát triển trên toàn bộ doanh nghiệp. Kế hoạch này ban đầu được nhà đầu tư hưởng ứng tích cực, với giá cổ phiếu tăng 20% trong những ngày sau thông báo. Nhưng niềm tin của nhà đầu tư giảm đi khi triển vọng về nền kinh tế Trung Quốc suy giảm sau khi kết thúc các biện pháp phong tỏa do đại dịch gây ra.

Vào tháng 11, Alibaba chính thức thông báo rằng họ sẽ từ bỏ kế hoạch tách doanh nghiệp điện toán đám mây của mình – bộ phận quan trọng cho sự tăng trưởng trong tương lai và cũng tạm dừng việc niêm yết chi nhánh siêu thị của mình. Không rõ diễn biến của bốn đơn vị còn lại hiện ra sao.

Theo nguồn tin nội bộ, những bộ phận không mang lại lãi nhiều cho công ty được gộp vào nhau. Nhiều nhân viên cho biết, kế hoạch tách các chi nhánh khác đã bị hủy hoặc đang được xem xét.

Các chuyên gia đánh giá sự hỗn loạn trong quá trình tái cơ cấu cũng khiến Alibaba rời xa các giá trị cốt lõi. Jack Ma không thể lèo lái con thuyền thương mại điện tử theo đúng định hướng của mình.

"Alibaba đã đánh mất hào quang của người chơi thống trị", Duncan Clark, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch công ty tư vấn BDA tại Bắc Kinh, nói.

Trong lời kêu gọi nhằm đưa Alibaba trở lại vị thế dẫn đầu, Jack Ma nói công ty cần thay đổi để chuẩn bị cho kỷ nguyên "thương mại điện tử AI". Tuy nhiên cho đến nay, khái niệm này vẫn là thuật ngữ mơ hồ. Trong khi đó, Alibaba đang phải đối mặt hàng loạt vấn đề về mô hình hoạt động, định hướng công ty, bên cạnh sự cạnh tranh từ các đối thủ mới nổi.

Dù tuyên bố từ bỏ mọi vai trò tại tập đoàn, Jack Ma vẫn là "lãnh đạo tinh thần" của Alibaba. Tuy nhiên, quy định của cơ quan quản lý không cho phép ông can dự quá sâu vào hoạt động của tập đoàn. Trong cuộc họp với các giám đốc điều hành của Alibaba hồi tháng 5/2023, ông bày tỏ lo ngại tập đoàn có thể đi vào vết xe đổ của Nokia, kêu gọi công ty tập trung trở lại nền tảng thương mại điện tử Taobao và người tiêu dùng để tồn tại trong bối cảnh suy thoái kinh tế và cạnh tranh khốc liệt.

Mai Anh (t/h)

Tin bài khác
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.
Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google bắt đầu triển khai Gemini 4 Hydrogen trên Google Search toàn cầu, giúp công cụ tìm kiếm hiểu câu hỏi phức tạp, xử lý lỗi chính tả và đưa ra câu trả lời trực quan hơn.
Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple thông báo đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn Cộng đồng Hỗ trợ từ ngày 20/11/2026, khiến nhiều người dùng tiếc nuối vì mất đi kênh trao đổi và khắc phục sự cố quen thuộc.