Trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một trong những lĩnh vực tiên tiến và hứa hẹn nhất của khoa học máy tính. Với khả năng mô phỏng hoạt động trí tuệ con người bằng máy móc, đặc biệt là hệ thống máy tính, AI đã đạt được những thành tựu đáng kể. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo đã mang lại nhiều tiềm năng và cơ hội cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trí tuệ nhân tạo là một lĩnh vực liên quan đến việc lập trình và phát triển các hệ thống máy tính có khả năng tự động hóa các hoạt động tư duy giống con người. Các ứng dụng trí tuệ nhân tạo sử dụng mẫu dữ liệu và thông tin chuyên sâu để mô phỏng hành vi con người. Một số ứng dụng tiêu biểu của trí tuệ nhân tạo bao gồm tạo văn bản, tạo ảnh, tạo âm thanh và tạo video.
Ứng dụng tạo văn bản là một trong những ví dụ điển hình của trí tuệ nhân tạo. ChatGPT, ví dụ, là một ứng dụng có khả năng xử lý tương tác ngôn ngữ tự động, giúp thay thế con người trong việc trả lời các câu hỏi. Nó được đào tạo để tạo ra câu trả lời giống một cuộc hội thoại thông thường. Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo cũng có thể tự động tạo và chỉnh sửa ảnh, âm thanh và video. Những ứng dụng này giúp tiết kiệm thời gian và tăng hiệu suất công việc trong việc tạo nội dung.
Tuy nhiên, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng đặt ra một số vấn đề cần được quan tâm. Các ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể gây ra các vấn đề liên quan đến an toàn thông tin, đạo đức xã hội, quyền con người và hoạt động chính trị. Trong đó, vấn đề về sự "thiếu công bằng" trong các thuật toán là một trong những mối quan ngại chính. Các thuật toán có khả năng dẫn đến các hành vi phân biệt đối xử và thành kiến về chủng tộc và giới tính. Ngoài ra, còn có nguy cơ vi phạm quyền riêng tư của người dùng và khả năng định hướng người dùng bởi các nội dung được tạo ra.
Dư luận trên mạng xã hội đã nêu lên nhiều ý kiến trái chiều về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Mặc dù các ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể cung cấp câu trả lời chính xác hoặc không, nhưng việc trải nghiệm với tâm lý chờ đợi câu trả lời từ một ứng dụng trí tuệ nhân tạo khiến đa số người dùng cảm thấy hứng khởi và tò mò. Tuy nhiên, cũng có những người dùng lo ngại về các vấn đề pháp lý và những rủi ro tiềm ẩn khi tin tưởng quá mức vào thông tin từ các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo.
Để đảm bảo rằng trí tuệ nhân tạo được sử dụng một cách an toàn và có ích trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần thiết phải có sự quan tâm và thảo luận rộng rãi từ các chuyên gia. Cần thiết phải phát triển các quy định và quy tắc rõ ràng để giám sát việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và đảm bảo rằng các ứng dụng này tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và quyền con người. Ngoài ra, cần nghiên cứu và áp dụng các phương pháp để giảm thiểu các thiên lệch và rủi ro tiềm ẩn trong các thuật toán trí tuệ nhân tạo.
Trí tuệ nhân tạo mang lại nhiều tiềm năng cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tuy nhiên, cần đảm bảo rằng sự phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo được điều chỉnh một cách cẩn thận và đảm bảo đúng đắn. Điều này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và quyết định thông minh từ các quyết định chính trị, các chuyên gia và cộng đồng để đảm bảo rằng trí tuệ nhân tạo sẽ phục vụ cho mục tiêu cao cả của việc bảo vệ và thúc đẩy nền tảng tư tưởng của Đảng một cách hiệu quả và bền vững.
Trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo có thể gặp phải các thách thức liên quan đến việc định hướng người dùng và ảnh hưởng đến quyền tự do tư tưởng và biểu đạt. Do các thuật toán hoạt động dựa trên dữ liệu đầu vào và quá trình học máy, có nguy cơ ứng dụng trí tuệ nhân tạo định hình, tạo ra và tăng cường các quan điểm và ý kiến cụ thể, gây ảnh hưởng đến quyền tự do tư tưởng của người dùng.
Ngoài ra, sự thiếu công bằng và phân biệt đối xử trong các thuật toán cũng có thể tạo ra sự chênh lệch và rủi ro tiềm ẩn. Các ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể ưu tiên và tăng cường quan điểm, ý kiến của một nhóm người hoặc chủng tộc nào đó, dẫn đến sự thiên lệch thông tin và không công bằng. Điều này có thể tác động tiêu cực đến quyền công bằng, đa dạng và đảm bảo quyền lợi cho tất cả các cá nhân và cộng đồng.
Để giải quyết các vấn đề này, cần có một sự tập trung vào nghiên cứu và phát triển các thuật toán trí tuệ nhân tạo đúng đắn và đảm bảo tính công bằng, đa dạng và khách quan. Cần thiết phải xây dựng và áp dụng các quy tắc và quy định rõ ràng để kiểm soát việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và đảm bảo rằng nó tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và quyền con người. Ngoài ra, cần thực hiện giám sát chặt chẽ và đánh giá định kỳ để đảm bảo tính minh bạch và đúng đắn trong việc sử dụng trí tuệ nhân tạo.
Đồng thời, việc nâng cao nhận thức của người dùng về các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo cũng là một yếu tố quan trọng. Người dùng cần được thông tin và giáo dục về các rủi ro và tiềm năng của việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, từ đó có khả năng đánh giá và lựa chọn các ứng dụng một cách thông minh và tự do.
Tóm lại, các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo mang lại tiềm năng phát triển đáng kể cho đời sống và xã hội, nhưng cũng đặt ra một số tác động tiêu cực. Để đảm bảo rằng trí tuệ nhân tạo phục vụ cho mục tiêu cao cả của việc bảo vệ và thúc đẩy nền tảng tư tưởng của Đảng, cần có sự cân nhắc, quyết định thông minh và sự đảm bảo đúng đắn trong việc phát triển, sử dụng và quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Có thể nói rằng nguồn dữ liệu đầu vào của các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo vẫn có thể được kiểm soát và kiểm duyệt bởi người xây dựng hệ thống. Do tính sở hữu và quản lý về hạ tầng, dữ liệu và thuật toán của người tạo ra, họ có khả năng can thiệp và kiểm soát quyết định trong việc lựa chọn dữ liệu và cách xử lý nó.
Nếu dữ liệu và thuật toán không được xây dựng một cách khách quan, các thế lực thù địch và phản động có thể tận dụng tính không minh bạch và "không công bằng" của thuật toán để tăng cường hoạt động can thiệp, lan truyền thông tin sai sự thật mà khó có thể phát hiện hoặc đề xuất kiểm duyệt. Đặc biệt, khi các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo trở thành một phần của cộng đồng, chúng có thể trở thành công cụ để lan truyền thông tin sai sự thật, xấu độc và không được kiểm chứng nhằm chống phá các chính quyền đối lập chính trị. Trong khi đó, thông tin thực sự hữu ích và có giá trị có thể bị lọc và kiểm duyệt.
Trên không gian mạng, các thế lực thù địch đã và đang lợi dụng ChatGPT và các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra dư luận, lan truyền và phát tán thông tin sai sự thật bằng cách lồng ghép các quan điểm sai trái và thông tin xấu độc vào các tương tác với các ứng dụng này. Đồng thời, họ kết hợp các công cụ mạng xã hội để lan truyền các thông tin xấu độc này. Dưới đây là một số phương thức và thủ đoạn chủ yếu mà các thế lực này sử dụng:
Các chương trình tạo văn bản không cập nhật, mang thông tin sai lệch và không trích dẫn nguồn: Các thế lực thù địch đã sửa đổi kỹ thuật để lồng ghép các quan điểm sai trái và thông tin xấu độc vào tương tác với các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo. Sau đó, họ sử dụng mạng xã hội để lan truyền thông tin trên không gian mạng. Họ có thể ca ngợi và tán dương các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo để thay đổi công tác truyền thông hiện tại, bằng cách xuyên tạc việc ChatGPT và các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo có thể đưa ra thông tin hoặc đáp án "khách quan" hơn các thông tin do Đảng, Nhà nước tuyên truyền. Họ cũng lợi dụng việc thông tin thiếu cập nhật để đưa ra thông tin sai sự thật có lợi cho các hoạt động chống phá. Các đối tượng có thể đặt câu hỏi mang tính điều hướng và cung cấp dữ liệu sai sự thật để ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo đưa ra kết quả theo ý đồ riêng. Họ cũng lợi dụng khả năng huấn luyện trong quá trình trao đổi để huấn luyện ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ mục đích tuyên truyền thông tin sai sự thật và chống phá Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Hơn nữa, họ có thể lợi dụng khả năng tạo ra một lượng lớn văn bản nhanh chóng và thuyết phục để phổ biến tin tức không chính xác, thậm chí là tin giả trên quy mô lớn.
Đối với các chương trình tạo/chỉnh sửa ảnh, âm thanh, video: Các thế lực thù địch có thể chỉnh sửa ảnh, âm thanh và video chứa nội dung xấu độc và ghép vào hình ảnh, tiếng nói và video của các nhà lãnh đạo để tuyên truyền các quan điểm sai trái và thông tin xấu độc. Sau đó, họ sử dụng mạng xã hội để lan truyền các thông tin này trên không gian mạng. Họ cũng lợi dụng khả năng tự động hóa việc tạo nội dung, ảnh, âm thanh, video để dễ dàng xây dựng và phổ biến nội dung độc hại bằng nhiều phương thức và thủ đoạn khác nhau.
Để đối phó với các hoạt động này, cần có những biện pháp cần thiết để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đáng tin cậy của các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo. Điều này bao gồm việc xây dựng quy trình kiểm duyệt và kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo nguồn dữ liệu được chọn lọc và chính xác, áp dụng thuật toán công bằng và đáng tin cậy, và tăng cường quản lý và giám sát của các nhà cung cấp và tổ chức liên quan. Ngoài ra, cần sự tham gia và đóng góp của cộng đồng người dùng và chính phủ để phát hiện và chống lại thông tin sai lệch và xấu độc trên không gian mạng.
Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao cảnh giác của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với thông tin xấu độc, tin giả và sai sự thật được tạo ra bởi các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo. Điều này có thể đạt được thông qua các hoạt động tuyên truyền và giáo dục công chúng, nhằm nâng cao nhận thức về cơ hội và thách thức khi sử dụng các ứng dụng này. Tuyên truyền cần tập trung vào việc giải thích những hạn chế và các xu hướng độc hại liên quan đến trí tuệ nhân tạo, để người dân hiểu rõ và tránh bị lôi cuốn vào những thông tin sai lệch. Đồng thời, cần đảm bảo rằng thông tin chính xác và tin cậy từ các nguồn truyền thông chính thống được lan truyền một cách hiệu quả, nhằm giữ vai trò chủ đạo trong việc cung cấp thông tin liên quan đến trí tuệ nhân tạo mà xã hội quan tâm.
Việc tăng cường giáo dục về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cũng là một biện pháp quan trọng. Đặc biệt, cán bộ và đảng viên cần được trang bị kỹ năng tự bảo vệ thông tin cá nhân và tổ chức, khả năng chắt lọc và tiếp nhận thông tin một cách đúng đắn, cũng như khả năng nhận diện thông tin xấu độc và nguy hại từ các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Điều này giúp tăng cường khả năng phản bác và đối phó với các nội dung phá hoại, từ đó bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và xã hội.
Thứ hai, cần hoàn thiện quy định về quản lý nhà nước trên không gian mạng, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển cơ chế, chính sách thu hút tập đoàn và công ty công nghệ tham gia vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Việc này sẽ giúp đất nước tiến tới tự chủ trong lĩnh vực này và thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả Chiến lược quốc gia về phát triển trí tuệ nhân tạo. Các cơ quan chức năng cần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái và thù địch, và đảm bảo xử lý nghiêm minh các tổ chức và cá nhân phá hoại nền tảng tư tưởng, chống phá Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Thứ ba, có thể tận dụng các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Ngoài việc hạn chế tác động tiêu cực, các ứng dụng này có thể được sử dụng để phục vụ lực lượng thực hiện công tác báo chí và truyền thông. Chẳng hạn, thông qua việc khai thác và cung cấp thông tin từ các ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo, ta có thể xây dựng tin tức và bài viết về các sự kiện và chủ đề đang được quan tâm, từ đó phục vụ công tác phủ xanh và lan tỏa thông tin tích cực. Các ứng dụng cũng có thể giúp giảm thiểu thời gian biên tập, tận dụng nguồn nhân lực và đa dạng hóa sản phẩm tuyên truyền thông qua việc tạo ra nhiều loại hình như bài viết, hình ảnh, âm thanh và video. Việc tận dụng khả năng "tự học" và cơ sở dữ liệu lớn của các ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng giúp tăng cường thông tin tích cực và xây dựng "kho dữ liệu xanh" để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của thế lực thù địch.
Tóm lại, để đối phó với các âm mưu và thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động, cần thực hiện một số giải pháp như nâng cao cảnh giác, tăng cường tuyên truyền và giáo dục, hoàn thiện quy định quản lý, tận dụng và bảo vệ thông tin của Đảng và nhân dân.
Thảo Phương
