TP. Thái Nguyên "lỡ nhịp" giải ngân, lo ngại chậm tiến độ dự án

Trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công để phục hồi và phát triển kinh tế sau đại dịch, tỉnh Thái Nguyên đang đối mặt với những khó khăn lớn trong việc triển khai các dự án trọng điểm.

Theo báo cáo của UBND TP. Thái Nguyên, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 của thành phố là 939.894 triệu đồng, trong đó vốn giao trong năm là 891.375 triệu đồng, vốn kéo dài từ năm 2024 sang là 48.519 triệu đồng. Tuy nhiên, tính đến hết quý I/2025, thành phố mới giải ngân được 51.717 triệu đồng, đạt 5,5% kế hoạch năm.

Nguyên nhân chính dẫn đến tiến độ giải ngân chậm là do vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nhiều dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư, phải lấy ý kiến của nhiều sở, ngành, hoặc cần điều chỉnh quy hoạch, quy mô, tổng mức đầu tư cho phù hợp với tình hình thực tế.

Một trong những nguyên nhân quan trọng khác là tình trạng chậm tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng do khó khăn trong bố trí tái định cư, chưa thống nhất phương án đền bù hoặc người dân chưa đồng thuận, dẫn đến chưa có mặt bằng bàn giao cho nhà thầu. Bên cạnh đó, nguồn vật liệu san lấp (như đất đắp) ngày càng khan hiếm, nhiều mỏ đã hết hạn khai thác, chưa được cấp phép lại, trong khi giá trên thị trường tăng cao nhưng chưa được cập nhật kịp thời vào hệ thống thông báo giá, gây khó khăn cho việc lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ dự toán.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10,5% trong năm 2025, tỉnh Thái Nguyên đã đề ra nhiều giải pháp quyết liệt. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị, UBND các huyện, thành phố siết chặt kỷ luật, kỷ cương; nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành, tham mưu thực hiện nhiệm vụ; đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công.

Tỉnh cũng yêu cầu lập kế hoạch giải ngân chi tiết từng chương trình, nhiệm vụ, dự án và tuân thủ nghiêm kế hoạch giải ngân từng tháng, quý. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thủ tục đầu tư và đấu thầu dự án. Khẩn trương hoàn thành thủ tục đầu tư, đấu thầu ngay trong những tháng đầu năm 2025 để dành thời gian thi công, giải ngân vốn.

Giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ tài chính mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển hạ tầng, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc chậm trễ trong giải ngân có thể dẫn đến tình trạng tồn đọng vốn, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án và làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực của nhà nước.

Do đó, việc tháo gỡ các vướng mắc, đặc biệt là trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và cung ứng vật liệu, là hết sức cần thiết để đảm bảo tiến độ và chất lượng các dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại Thái Nguyên trong quý I/2025 chỉ đạt 5,5% kế hoạch năm, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay. Việc tháo gỡ các vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và cung ứng vật liệu là yếu tố then chốt để đẩy nhanh tiến độ giải ngân và đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công.

Theo đó, UBND TP. Thái Nguyên yêu cầu các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư đối với các dự án khởi công mới; rà soát, cập nhật tiến độ thực hiện và kế hoạch giải ngân chi tiết nguồn vốn đầu tư công theo từng tháng, quý; kịp thời báo cáo về những vướng mắc để có phương án xử lý. Các địa phương phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố trong công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án, bảo đảm bàn giao mặt bằng “sạch” theo đúng cam kết.

Thành phố cũng đẩy mạnh công tác đấu giá quyền sử dụng đất tại các khu dân cư, khu đô thị, đất xen kẹt để tăng thu ngân sách, tạo nguồn lực cho đầu tư công. Đối với các dự án đã được hoàn thành, yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tập trung nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng và quyết toán vốn đầu tư kịp thời, tránh dàn trải, kéo dài…

Giải ngân vốn đầu tư công là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của TP. Thái Nguyên. Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn khách quan, nhiệm vụ đặt ra với địa phương là cần quyết liệt hành động, chủ động tháo gỡ những “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án và giải ngân vốn đầu tư công, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng và phát triển bền vững trong thời gian tới.