Là địa phương có quy mô tiêu thụ xăng dầu lớn nhất cả nước đang trở thành "đầu tàu" trong lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học khi toàn bộ 1.176 cửa hàng bán lẻ trên địa bàn đã chuyển sang kinh doanh xăng E5 và E10. Song song với đó, dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu theo cơ chế thị trường 100% cùng các biện pháp siết chặt kiểm soát chất lượng được kỳ vọng sẽ tạo nên bước chuyển quan trọng, vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa tháo gỡ những "nút thắt" kéo dài đối với doanh nghiệp bán lẻ.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh diễn ra chiều ngày 23/7/2026, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, ngay từ cuối năm 2025, thành phố đã chủ động làm việc với các doanh nghiệp đầu mối và hệ thống phân phối nhằm chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi theo định hướng của Bộ Công Thương. Đến ngày 01/6/2026, việc chuyển đổi đã cơ bản hoàn tất trên toàn địa bàn.
 |
| Ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh |
Điều đáng chú ý là sau gần 2 tháng triển khai đồng loạt, thị trường không ghi nhận tình trạng thiếu nguồn cung xăng E10 cũng như chưa phát sinh phản ánh tiêu cực từ người tiêu dùng về chất lượng nhiên liệu mới. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi được chuẩn bị bài bản, hạn chế tối đa những xáo trộn đối với thị trường.
Theo đó, ông Hiếu cũng thông tin thêm, TP. Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống phân phối xăng dầu lớn nhất cả nước với 12 thương nhân đầu mối, 65 thương nhân phân phối, 2 doanh nghiệp sản xuất cùng mạng lưới bán lẻ rộng khắp. Quy mô này cũng khiến thành phố trở thành địa phương có ý nghĩa đặc biệt trong việc thử nghiệm các chính sách mới trước khi nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.
Chủ động giữ ổn định thị trường giữa biến động quốc tế
Không chỉ chuyển đổi nhiên liệu, TP. Hồ Chí Minh còn phải đối mặt với áp lực bảo đảm nguồn cung trong bối cảnh giá dầu thế giới liên tục biến động bởi những bất ổn địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại khu vực Trung Đông trong thời gian qua.
Theo Sở Công Thương, lực lượng quản lý thị trường được duy trì giám sát liên tục, sẵn sàng xử lý các phản ánh phát sinh tại các cửa hàng xăng dầu trong thời gian từ một đến hai giờ.
Nhờ cơ chế giám sát này, thành phố không xảy ra hiện tượng cửa hàng tự ý đóng cửa hoặc thiếu hàng do nguyên nhân chủ quan, góp phần giữ ổn định thị trường ngay trong những thời điểm nhạy cảm.
 |
| TP. Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống phân phối xăng dầu lớn nhất cả nước. |
Cơ chế giá thị trường - kỳ vọng gỡ "nút thắt" cho doanh nghiệp bán lẻ
Bên cạnh đó, khó khăn lớn nhất hiện nay lại nằm ở bài toán lợi nhuận của các doanh nghiệp bán lẻ. Đại diện Sở Công Thương cũng nhận định, khi giá xăng dầu thế giới biến động quá nhanh, mức chiết khấu trong hệ thống phân phối có thời điểm giảm về 0 đồng. Điều này khiến nhiều cửa hàng càng bán càng lỗ nhưng vẫn phải duy trì hoạt động do quy định pháp luật không cho phép tự ý ngừng kinh doanh.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp bán lẻ liên tục kiến nghị điều chỉnh cơ chế điều hành giá trong nhiều năm qua.
Theo dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu đang được Bộ Công Thương hoàn thiện, thị trường dự kiến sẽ chuyển sang cơ chế vận hành theo nguyên tắc thị trường.
Theo đó, doanh nghiệp đầu mối sẽ được quyền chủ động xác định giá bán trên cơ sở các yếu tố chi phí được quy định trong Nghị định, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kỳ điều hành giá định kỳ của Nhà nước như hiện nay.
 |
| Quang cảnh buổi họp báo về về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh diễn ra chiều ngày 23/7/2026. |
Trong khi đó, Nhà nước sẽ chuyển sang vai trò điều tiết thông qua chính sách thuế và Quỹ bình ổn xăng dầu nhằm hạn chế những cú sốc lớn khi giá dầu thế giới biến động mạnh.
Nếu được ban hành đúng tiến độ vào đầu tháng 8/2026, cơ chế mới được kỳ vọng sẽ giúp giá bán lẻ phản ánh sát hơn diễn biến thị trường quốc tế, giảm độ trễ trong điều hành, đồng thời tạo điều kiện để hệ thống phân phối duy trì mức chiết khấu ổn định hơn, hạn chế tình trạng doanh nghiệp bán dưới giá vốn.
Siết quản lý chất lượng, công khai doanh nghiệp vi phạm
Song song với thay đổi cơ chế thị trường, công tác quản lý chất lượng xăng dầu cũng sẽ được nâng lên một bước mới.
Ông Đỗ Vũ Khoa, Phó Chi cục trưởng Cục Đo lường Chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh) cho biết, cơ quan chuyên môn sẽ triển khai kiểm tra toàn diện theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới. Đối với các lô hàng không đáp ứng quy chuẩn, cơ quan chức năng sẽ xử lý theo quy định hiện hành, đồng thời áp dụng cơ chế công khai thông tin vi phạm.
 |
| Ông Đỗ Vũ Khoa, Phó Chi cục trưởng Cục Đo lường Chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh) cung cấp thông tin đến báo chí. |
Theo quy định mới của Luật sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2025 và Nghị định số 57/2026/NĐ-CP, các doanh nghiệp vi phạm sẽ bị cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm và bị công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Việc kết hợp giữa chế tài xử phạt và minh bạch thông tin được kỳ vọng sẽ tạo sức răn đe mạnh mẽ, buộc các doanh nghiệp phải nâng cao trách nhiệm trong việc kiểm soát chất lượng nhiên liệu trước khi đưa ra thị trường.
Hoàn thiện ba trụ cột của thị trường xăng dầu
Những động thái mới của TP. Hồ Chí Minh cho thấy thị trường xăng dầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi toàn diện với 3 trụ cột song hành: chuyển đổi sang nhiên liệu xanh, đổi mới cơ chế điều hành theo nguyên tắc thị trường và nâng cao tiêu chuẩn quản lý chất lượng.
Nếu các chính sách mới được triển khai đồng bộ, không chỉ doanh nghiệp bán lẻ được tháo gỡ những bất cập kéo dài, mà người tiêu dùng cũng sẽ được hưởng lợi từ một thị trường minh bạch hơn, nguồn cung ổn định hơn và chất lượng nhiên liệu được kiểm soát chặt chẽ hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để TP. Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong quá trình chuyển dịch năng lượng và hiện đại hóa thị trường xăng dầu của cả nước.
