Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu ngân hàng chia sẻ lợi nhuận để giảm lãi vay

Thay vì giảm lãi suất đồng loạt, ngành ngân hàng được yêu cầu tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực cần vốn cho sản xuất, kinh doanh. Trọng tâm của chỉ đạo lần này là tạo dư địa giảm chi phí vay thực chất cho doanh nghiệp, đồng thời duy trì kỷ luật thị trường tiền tệ và kiểm soát rủi ro tín dụng.

Giảm chi phí vốn từ cả huy động và hoạt động ngân hàng

Tại buổi làm việc ngày 19/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết Công văn số 9608/NHNN-CSTT được ban hành ngày 18/10 nhằm cụ thể hóa các giải pháp điều hành lãi suất, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống tổ chức tín dụng.

Sáng 19/10/2026, tại Trụ sở Ngân hàng Nhà nước, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn chủ trì buổi làm việc triển khai công tác ngân hàng với Phó Thống đốc NHNN; lãnh đạo một số Vụ, Cục, đơn vị thuộc NHNN; lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng và lãnh đạo 46 ngân hàng thương mại - Ảnh: https://thoibaonganhang.vn

Theo văn bản này, các tổ chức tín dụng phải giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời tập trung giảm 1,5–2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng không chạy đua tăng lãi suất huy động, tránh cạnh tranh thiếu lành mạnh gây bất ổn thị trường tiền tệ.

Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, muốn giảm lãi suất cho vay thực chất, các ngân hàng phải đồng thời tiết giảm chi phí hoạt động, giảm chi phí huy động vốn và chia sẻ lợi nhuận. Trong cơ cấu chi phí của ngân hàng, lãi suất huy động là yếu tố quan trọng; nếu chi phí đầu vào tiếp tục tăng, khả năng hạ lãi suất cho vay sẽ bị hạn chế.

Yêu cầu này đặt ra bài toán cân đối đối với các ngân hàng thương mại: vừa giảm chi phí vốn cho khách hàng, vừa bảo đảm hiệu quả kinh doanh và các tỷ lệ an toàn. Việc hạ lãi suất vì thế cần gắn với khả năng tài chính của từng tổ chức tín dụng, thay vì áp dụng máy móc một mức giảm cho mọi khoản vay.

Doanh nghiệp cần được hỗ trợ trên cả khoản vay cũ và mới

Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của Thống đốc là việc giảm lãi suất cần được xem xét đối với cả dư nợ hiện hữu và các khoản vay mới. Cách tiếp cận này hướng tới hai nhu cầu song song: giảm áp lực chi phí tài chính cho doanh nghiệp đang trả nợ và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Với doanh nghiệp đang hoạt động, chi phí lãi vay ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, khả năng duy trì sản xuất và nguồn lực dành cho đầu tư. Nếu lãi suất áp dụng với các khoản vay hiện hữu được điều chỉnh phù hợp, doanh nghiệp có thêm dư địa cân đối vốn lưu động, thanh toán nhà cung cấp và duy trì việc làm.

Tuy nhiên, chỉ đạo giảm lãi suất không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều tự động được giảm cùng một mức. NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng lựa chọn đúng đối tượng, ưu tiên lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực được khuyến khích. Điều kiện vay vốn, mức độ rủi ro và khả năng tài chính của khách hàng vẫn là những yếu tố cần được xem xét trong quá trình cấp tín dụng.

Vì vậy, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào cách từng ngân hàng triển khai, phạm vi khách hàng được hỗ trợ và mức giảm thực tế trên từng khoản vay.

Giảm lãi suất phải đi cùng an toàn hệ thống

Tại cuộc họp, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh hệ thống ngân hàng giữ vai trò quan trọng đối với sức khỏe của nền kinh tế. Muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng cao, việc hỗ trợ doanh nghiệp cần được thực hiện song song với bảo đảm an ninh tiền tệ, an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Bởi vậy, giảm lãi suất không thể trở thành lý do để nới lỏng điều kiện cấp tín dụng hoặc mở rộng cho vay bằng mọi giá. Công văn số 9608/NHNN-CSTT cũng yêu cầu các ngân hàng kiểm soát chất lượng tín dụng, theo dõi nợ xấu, không hạ chuẩn cho vay để tăng quy mô dư nợ và chú trọng những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Với doanh nghiệp, điều cần quan tâm trong thời gian tới không chỉ là mức lãi suất được công bố, mà còn là khả năng tiếp cận khoản vay phù hợp và điều kiện áp dụng trên thực tế. Việc giảm chi phí vốn sẽ phát huy tác dụng rõ hơn khi đi cùng quy trình thẩm định minh bạch, thời gian xử lý hợp lý và nguồn tín dụng được phân bổ đúng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.

NHNN khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp phù hợp, tháo gỡ khó khăn nhưng không đánh đổi an toàn hệ thống. Đây cũng là cơ sở để theo dõi hiệu quả thực thi chỉ đạo giảm lãi suất trong những tháng cuối năm, đặc biệt ở mức độ hỗ trợ thực tế mà doanh nghiệp có thể nhận được.