Thứ hai 16/11/2026 08:55
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Thanh toán trực tuyến: dễ mà khó

12/10/2020 00:00
Một sáng đẹp trời bạn tình cờ đọc được một bài báo đúng ngay đề tài bạn muốn tìm hiểu nhưng chỉ đọc được ba đoạn thì hết! Tờ báo đã dựng lên bức tường trả tiền mới được đọc trọn vẹn như rất nhiều báo nước ngoài đã áp dụng và khá thành công.

Tại Việt Nam, thẻ ATM chủ yếu dùng để rút tiền. Ảnh: Thành Hoa

Chuyện nhỏ. Bạn lấy điện thoại di động ra, bấm trả 1.000 đồng vào một số tòa soạn cung cấp, ngay lập tức bạn được cấp mã số truy cập để đọc hết bài báo kia. Số tiền 1.000 đồng trừ vào số dư tài khoản di động của bạn.

Đây là câu chuyện viễn tưởng nhưng hoàn toàn khả thi. Hiện đã có nhiều dịch vụ sử dụng thẻ cào điện thoại để thanh toán, dù báo chí thì chưa. Như một hiệu sách chuyên bán ebook trên mạng, người mua chọn sách, xong rồi bấm “Mua”, họ sẽ được chuyển đến trang thanh toán với nhiều chọn lựa như trả bằng thẻ tín dụng, trả bằng thẻ ATM và trả bằng thẻ điện thoại. Lẽ ra thương mại điện tử ở nước ta cũng như việc thanh toán các khoản mua sắm nhỏ, lặt vặt như mua tờ báo, thậm chí mua bài báo, mua bài hát, album nhạc, mua phim, mua tách cà phê, ly nước mía... đã có thể cất cánh nhờ vào cách thanh toán bằng thẻ cào điện thoại. Thế nhưng vì nhiều lý do, cách thức thanh toán này bị gạt sang một bên.

Lý do trực tiếp là vào tháng 4-2018 các nhà mạng tuyên bố tạm dừng cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến bằng thẻ cào điện thoại sau khi cơ quan điều tra xác định thẻ cào điện thoại bị sử dụng để nạp tiền đánh bạc trái phép lên đến hàng ngàn tỉ đồng. Đây chỉ là chuyện tình thế bởi trong thực tế, người dùng vẫn có thể dùng thẻ cào để thanh toán cho các game, truyền hình cùng nhiều dịch vụ khác ở các nơi cung cấp dịch vụ từ nước ngoài, kể cả trên cổng ứng dụng Google Play.

Lý do sâu xa hơn là bởi các nhà mạng... quá tham! Trong vai trò cung cấp dịch vụ thanh toán như một phần của hệ sinh thái thương mại điện tử, các nhà mạng chỉ nên tính tỷ lệ hoa hồng chừng 2-3% là vừa phải, 5% là đã quá cao. Thế mà trước đây các dịch vụ bán sách dùng thẻ cào điện thoại để thanh toán, phía nhà mạng sẽ đòi tỷ lệ ăn chia đến 20-25%. Thử hỏi lợi nhuận của một doanh nghiệp bình thường làm sao đủ để bù đắp cho một tỷ lệ cao ngất như thế. Cho nên cuối cùng chỉ còn những dịch vụ có vấn đề là tồn tại được như các đầu số chuyên lừa đảo người dùng bằng tin rác và các nơi tổ chức đánh bạc. Cùng lắm là các nơi cung cấp dịch vụ... không bản quyền như tải phim ảnh. Ví dụ trong vụ án đánh bạc trên mạng, thanh toán bằng thẻ cào chiếm đến 97% tiền chơi bạc và với mỗi giao dịch thanh toán bằng thẻ cào, các doanh nghiệp viễn thông hưởng đến 15,5-16,3%.

Doanh thu lớn, ăn chia dễ dàng, tỷ lệ hoa hồng cao - tất cả những yếu tố làm các nhà mạng đâu cần bỏ công nói chuyện với các nơi cung cấp dịch vụ nhỏ, làm ăn kiểu bạc lẻ, bạc cắc.

Nay các doanh nghiệp viễn thông gồm Viettel, MobiFone, VNPT đã đề nghị Chính phủ cho phép mở lại kênh thanh toán thẻ cào điện thoại để nạp tiền cho các nội dung số. Người viết ủng hộ cho đề nghị này nhưng phải kèm theo một số điều kiện.

Ở các nước việc thanh toán trực tuyến khá dễ dàng vì ai nấy đều có thẻ tín dụng hay thẻ ATM. Ở nước ta, vì một số vụ mất tiền trong thẻ bị báo chí tô đậm quá mức nên rất nhiều người dù có thẻ tín dụng hay thẻ ATM nhưng đa phần đều e dè không dễ gì chịu điền thông tin thẻ rồi bấm thanh toán, nhất là cho các món lặt vặt. Ở một số nước, các ứng dụng trả tiền bằng điện thoại di động đã cất cánh, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong doanh thu bán lẻ. Ở nước ta, cũng do công tác truyền thông sai đường nên giờ nhìn vào các ứng dụng này ai nấy đều dè chừng. Các loại ví điện tử dù quảng bá rộng rãi cũng không thu hút được đông đảo khách hàng.

Chỉ có thẻ cào điện thoại là có tiềm năng nhất với độ bao phủ rộng khắp; giá trị thẻ cào nhỏ, đủ nhỏ để nhiều người muốn thử nghiệm một kênh mua sắm mới mà không sợ bị mất tiền; thực tế thanh toán để mua sách, mua băng thông để tải phim là rất thông suốt, đơn giản mà hiệu quả.

Thế nhưng để tránh đi vào con đường “tà đạo” (dùng để đánh bạc, trốn thuế, rửa tiền) các nhà mạng cần thiết kế lại phương thức thanh toán này, gồm viết ứng dụng, tách bạch tiền dùng cho dịch vụ viễn thông và tiền trong tài khoản dùng cho thanh toán điện tử. Cần hạn chế tỷ lệ hoa hồng, tối đa là 5% và có lộ trình cạnh tranh để các nhà mạng giảm tỷ lệ này xuống nữa, ngang bằng với chi phí cho các hãng như Visa, MasterCard.

Chính sách cần hướng đến việc kết nối tài khoản thẻ điện thoại di động với tài khoản ngân hàng, ít ra là của bên cung ứng dịch vụ hay hàng hóa. Thử tưởng tượng đến ngày chỉ cần dùng camera điện thoại để quét mã thanh toán, tiền tự động trừ từ tài khoản thẻ điện thoại còn người dùng thoải mái mua từng bài báo, từng số báo hay một bài nhạc, một cuốn sách hay, một đích nhắm không quá xa vời trong điều kiện hiện nay.

Nguyễn Vũ (KTSG)

Tin bài khác
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.
Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google bắt đầu triển khai Gemini 4 Hydrogen trên Google Search toàn cầu, giúp công cụ tìm kiếm hiểu câu hỏi phức tạp, xử lý lỗi chính tả và đưa ra câu trả lời trực quan hơn.
Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple thông báo đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn Cộng đồng Hỗ trợ từ ngày 20/11/2026, khiến nhiều người dùng tiếc nuối vì mất đi kênh trao đổi và khắc phục sự cố quen thuộc.
Microsoft gặp sự cố diện rộng, Outlook và Teams gián đoạn, OpenAI bị ảnh hưởng

Microsoft gặp sự cố diện rộng, Outlook và Teams gián đoạn, OpenAI bị ảnh hưởng

Sự cố kỹ thuật ngày 12/11 khiến Microsoft 365, Outlook và Teams gián đoạn hơn 5 giờ, ảnh hưởng đến hàng nghìn người dùng cùng các dịch vụ AI của OpenAI và Anthropic.
ASUS mang về Việt Nam dòng laptop AI, mỏng nhẹ cho doanh nhân, doanh nghiệp

ASUS mang về Việt Nam dòng laptop AI, mỏng nhẹ cho doanh nhân, doanh nghiệp

Sở hữu trọng lượng chỉ từ 1,1 kg, chất liệu nắp máy Ceraluminum chống trầy xước cùng thời lượng pin lên đến 30 giờ và sức mạnh AI từ Intel, AMD lẫn Snapdragon, ASUS Zenbook 14 (2026) định vị là người bạn đồng hành lý tưởng cho giới doanh nhân thường xuyên di chuyển.
Nhiều nền tảng mạng xã hội đối mặt nguy cơ bị kiện tập thể tại Australia

Nhiều nền tảng mạng xã hội đối mặt nguy cơ bị kiện tập thể tại Australia

Shine Lawyers dự kiến khởi kiện các doanh nghiệp đứng sau Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và YouTube tại Australia, với cáo buộc thiết kế, hoạt động và cách tiếp thị của các nền tảng gây ra hoặc góp phần gây tổn thương tâm lý cho người dùng chưa thành niên.
Anthropic tung loạt công cụ Claude AI, muốn cạnh tranh Microsoft Office và Google Workspace

Anthropic tung loạt công cụ Claude AI, muốn cạnh tranh Microsoft Office và Google Workspace

Anthropic đang biến Claude thành bộ công cụ văn phòng tích hợp AI, cho phép tạo bảng tính, cộng tác nhóm và hỗ trợ họp trực tuyến nhằm cạnh tranh với Microsoft Office và Google Workspace.