Thứ năm 19/11/2026 09:39
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Thanh toán trực tuyến: dễ mà khó

12/10/2020 00:00
Một sáng đẹp trời bạn tình cờ đọc được một bài báo đúng ngay đề tài bạn muốn tìm hiểu nhưng chỉ đọc được ba đoạn thì hết! Tờ báo đã dựng lên bức tường trả tiền mới được đọc trọn vẹn như rất nhiều báo nước ngoài đã áp dụng và khá thành công.

Tại Việt Nam, thẻ ATM chủ yếu dùng để rút tiền. Ảnh: Thành Hoa

Chuyện nhỏ. Bạn lấy điện thoại di động ra, bấm trả 1.000 đồng vào một số tòa soạn cung cấp, ngay lập tức bạn được cấp mã số truy cập để đọc hết bài báo kia. Số tiền 1.000 đồng trừ vào số dư tài khoản di động của bạn.

Đây là câu chuyện viễn tưởng nhưng hoàn toàn khả thi. Hiện đã có nhiều dịch vụ sử dụng thẻ cào điện thoại để thanh toán, dù báo chí thì chưa. Như một hiệu sách chuyên bán ebook trên mạng, người mua chọn sách, xong rồi bấm “Mua”, họ sẽ được chuyển đến trang thanh toán với nhiều chọn lựa như trả bằng thẻ tín dụng, trả bằng thẻ ATM và trả bằng thẻ điện thoại. Lẽ ra thương mại điện tử ở nước ta cũng như việc thanh toán các khoản mua sắm nhỏ, lặt vặt như mua tờ báo, thậm chí mua bài báo, mua bài hát, album nhạc, mua phim, mua tách cà phê, ly nước mía... đã có thể cất cánh nhờ vào cách thanh toán bằng thẻ cào điện thoại. Thế nhưng vì nhiều lý do, cách thức thanh toán này bị gạt sang một bên.

Lý do trực tiếp là vào tháng 4-2018 các nhà mạng tuyên bố tạm dừng cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến bằng thẻ cào điện thoại sau khi cơ quan điều tra xác định thẻ cào điện thoại bị sử dụng để nạp tiền đánh bạc trái phép lên đến hàng ngàn tỉ đồng. Đây chỉ là chuyện tình thế bởi trong thực tế, người dùng vẫn có thể dùng thẻ cào để thanh toán cho các game, truyền hình cùng nhiều dịch vụ khác ở các nơi cung cấp dịch vụ từ nước ngoài, kể cả trên cổng ứng dụng Google Play.

Lý do sâu xa hơn là bởi các nhà mạng... quá tham! Trong vai trò cung cấp dịch vụ thanh toán như một phần của hệ sinh thái thương mại điện tử, các nhà mạng chỉ nên tính tỷ lệ hoa hồng chừng 2-3% là vừa phải, 5% là đã quá cao. Thế mà trước đây các dịch vụ bán sách dùng thẻ cào điện thoại để thanh toán, phía nhà mạng sẽ đòi tỷ lệ ăn chia đến 20-25%. Thử hỏi lợi nhuận của một doanh nghiệp bình thường làm sao đủ để bù đắp cho một tỷ lệ cao ngất như thế. Cho nên cuối cùng chỉ còn những dịch vụ có vấn đề là tồn tại được như các đầu số chuyên lừa đảo người dùng bằng tin rác và các nơi tổ chức đánh bạc. Cùng lắm là các nơi cung cấp dịch vụ... không bản quyền như tải phim ảnh. Ví dụ trong vụ án đánh bạc trên mạng, thanh toán bằng thẻ cào chiếm đến 97% tiền chơi bạc và với mỗi giao dịch thanh toán bằng thẻ cào, các doanh nghiệp viễn thông hưởng đến 15,5-16,3%.

Doanh thu lớn, ăn chia dễ dàng, tỷ lệ hoa hồng cao - tất cả những yếu tố làm các nhà mạng đâu cần bỏ công nói chuyện với các nơi cung cấp dịch vụ nhỏ, làm ăn kiểu bạc lẻ, bạc cắc.

Nay các doanh nghiệp viễn thông gồm Viettel, MobiFone, VNPT đã đề nghị Chính phủ cho phép mở lại kênh thanh toán thẻ cào điện thoại để nạp tiền cho các nội dung số. Người viết ủng hộ cho đề nghị này nhưng phải kèm theo một số điều kiện.

Ở các nước việc thanh toán trực tuyến khá dễ dàng vì ai nấy đều có thẻ tín dụng hay thẻ ATM. Ở nước ta, vì một số vụ mất tiền trong thẻ bị báo chí tô đậm quá mức nên rất nhiều người dù có thẻ tín dụng hay thẻ ATM nhưng đa phần đều e dè không dễ gì chịu điền thông tin thẻ rồi bấm thanh toán, nhất là cho các món lặt vặt. Ở một số nước, các ứng dụng trả tiền bằng điện thoại di động đã cất cánh, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong doanh thu bán lẻ. Ở nước ta, cũng do công tác truyền thông sai đường nên giờ nhìn vào các ứng dụng này ai nấy đều dè chừng. Các loại ví điện tử dù quảng bá rộng rãi cũng không thu hút được đông đảo khách hàng.

Chỉ có thẻ cào điện thoại là có tiềm năng nhất với độ bao phủ rộng khắp; giá trị thẻ cào nhỏ, đủ nhỏ để nhiều người muốn thử nghiệm một kênh mua sắm mới mà không sợ bị mất tiền; thực tế thanh toán để mua sách, mua băng thông để tải phim là rất thông suốt, đơn giản mà hiệu quả.

Thế nhưng để tránh đi vào con đường “tà đạo” (dùng để đánh bạc, trốn thuế, rửa tiền) các nhà mạng cần thiết kế lại phương thức thanh toán này, gồm viết ứng dụng, tách bạch tiền dùng cho dịch vụ viễn thông và tiền trong tài khoản dùng cho thanh toán điện tử. Cần hạn chế tỷ lệ hoa hồng, tối đa là 5% và có lộ trình cạnh tranh để các nhà mạng giảm tỷ lệ này xuống nữa, ngang bằng với chi phí cho các hãng như Visa, MasterCard.

Chính sách cần hướng đến việc kết nối tài khoản thẻ điện thoại di động với tài khoản ngân hàng, ít ra là của bên cung ứng dịch vụ hay hàng hóa. Thử tưởng tượng đến ngày chỉ cần dùng camera điện thoại để quét mã thanh toán, tiền tự động trừ từ tài khoản thẻ điện thoại còn người dùng thoải mái mua từng bài báo, từng số báo hay một bài nhạc, một cuốn sách hay, một đích nhắm không quá xa vời trong điều kiện hiện nay.

Nguyễn Vũ (KTSG)

Tin bài khác
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.