Chủ nhật 19/04/2026 11:38
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Thời tiết hôm nay 19/4: Bắc Bộ hôm nay có mưa dông, trời mát

Thời tiết hôm nay 19/4: Bắc Bộ hôm nay có mưa dông, trời mát

Thời tiết hôm nay 19/4, Trung Bộ trời nắng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ hôm nay có mưa dông; Nam Bộ sáng và trưa nay trời nắng.
Phân luồng giao thông Quốc lộ 32C phục vụ Lễ hội Đền Hùng 2026

Phân luồng giao thông Quốc lộ 32C phục vụ Lễ hội Đền Hùng 2026

Công an tỉnh Phú Thọ ban hành phương án tổ chức giao thông tạm thời trên Quốc lộ 32C khu vực Đền Hùng từ 17–26/4/2026, nhằm đảm bảo an toàn, phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ.
Mưa dông gây thiệt hại gần 200 nhà dân tại Phú Thọ

Mưa dông gây thiệt hại gần 200 nhà dân tại Phú Thọ

Mưa dông kèm lốc, gió giật rạng sáng 17/4 gây thiệt hại diện rộng tại Phú Thọ, làm tốc mái 191 nhà, hư hỏng hạ tầng điện và ảnh hưởng sản xuất.
Thời tiết hôm nay 18/4: Bắc Bộ ngày có nắng, chiều tối có mưa

Thời tiết hôm nay 18/4: Bắc Bộ ngày có nắng, chiều tối có mưa

Thời tiết hôm nay 18/4, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ dịu mát; các khu vực còn lại ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối xuất hiện mưa dông.
Hành khách có nhiều lựa chọn bay dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5/2026

Hành khách có nhiều lựa chọn bay dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5/2026

Dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5/2026, hành khách có thêm nhiều lựa chọn bay khi nguồn cung được bổ sung đáng kể, nhu cầu đi lại phân bổ tương đối đồng đều và thị trường không xuất hiện tình trạng quá tải cục bộ.
Hà Nội ra mắt Cổng thông tin an toàn thực phẩm, mở thêm kênh minh bạch cho doanh nghiệp và người dân

Hà Nội ra mắt Cổng thông tin an toàn thực phẩm, mở thêm kênh minh bạch cho doanh nghiệp và người dân

Hà Nội vừa đưa vào vận hành Cổng thông tin an toàn thực phẩm tại địa chỉ antoanthucpham.hanoi.gov.vn, tạo đầu mối chính thức để công khai dữ liệu, tiếp nhận phản ánh và tăng tương tác giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp, người dân.
Thời tiết hôm nay 17/4: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có mưa dông

Thời tiết hôm nay 17/4: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có mưa dông

Thời tiết hôm nay 17/4, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ giảm nhiệt, mát mẻ; Quảng Trị - Cà Mau chiều tối có mưa dông; Quảng Trị - Lâm Đồng và Nam Bộ trưa nay có nắng.
Cảnh báo thuốc tiêm dự phòng HIV “YEZTUGO” rao bán trái phép: Chưa được cấp phép lưu hành tại Việt Nam

Cảnh báo thuốc tiêm dự phòng HIV “YEZTUGO” rao bán trái phép: Chưa được cấp phép lưu hành tại Việt Nam

Cơ quan chức năng vừa phát đi cảnh báo về tình trạng rao bán, kinh doanh trên mạng xã hội loại thuốc tiêm dự phòng HIV mang tên “YEZTUGO” (lenacapavir) khi sản phẩm này chưa được cấp phép lưu hành tại Việt Nam, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe người sử dụng.
TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp được tạm dừng đóng BHXH tối đa 12 tháng nếu gặp khó khăn

TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp được tạm dừng đóng BHXH tối đa 12 tháng nếu gặp khó khăn

Quy định mới về tạm dừng đóng BHXH bắt buộc cho phép doanh nghiệp gặp khó khăn được hoãn đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất tối đa 12 tháng, kèm điều kiện cụ thể và cơ chế đóng bù nhằm bảo đảm quyền lợi người lao động.
Giữ đà tăng trưởng hai con số, công nghiệp TP. Hồ Chí Minh chuyển dịch theo chiều sâu

Giữ đà tăng trưởng hai con số, công nghiệp TP. Hồ Chí Minh chuyển dịch theo chiều sâu

Theo thông tin từ Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh, bất chấp bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, chi phí đầu vào và logistics gia tăng, trong quý I/2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của TP. Hồ Chí Minh vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.
Đề xuất chế độ tiền thưởng mới: Tách khỏi hệ số lương, lập quỹ tối đa 10% quỹ lương từ 1/7/2026

Đề xuất chế độ tiền thưởng mới: Tách khỏi hệ số lương, lập quỹ tối đa 10% quỹ lương từ 1/7/2026

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng, trong đó đáng chú ý là đề xuất thiết kế lại cơ chế thưởng theo hướng linh hoạt, gắn với hiệu quả công việc và không phụ thuộc vào hệ số lương. Chính sách dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026, cùng thời điểm điều chỉnh mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng.
Lâm Đồng phê duyệt 2 dự án lưới điện 110kV, tổng vốn gần 368 tỷ đồng

Lâm Đồng phê duyệt 2 dự án lưới điện 110kV, tổng vốn gần 368 tỷ đồng

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với hai dự án lưới điện 110kV trên địa bàn. Tổng Công ty Điện lực miền Nam TNHH (EVNSPC) được giao làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hai dự án đạt gần 368 tỷ đồng.
Thời tiết hôm nay 16/4: Bắc Bộ đêm nay, ngày mai có mưa dông

Thời tiết hôm nay 16/4: Bắc Bộ đêm nay, ngày mai có mưa dông

Thời tiết hôm nay 16/4, Tây Bắc Bộ có nắng nóng; Nghệ An – Huế nắng nóng bớt gay gắt, Bắc Trung Bộ từ thứ Bảy kết thúc nắng nóng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối có mưa dông; Đông Nam Bộ chiều nay nắng nóng.
Giật hụi! Nỗi đau người ở lại

Giật hụi! Nỗi đau người ở lại

Từ một vụ việc đang được công an xã xác minh ở Tân Kỳ (Nghệ An), câu chuyện vỡ hụi, giật hụi một lần nữa gióng lên cảnh báo cũ nhưng chưa bao giờ hết nóng: khi niềm tin thay cho hợp đồng, khi người sau nuôi người trước và chủ hụi ôm toàn bộ dòng tiền, bi kịch chỉ còn là vấn đề thời gian.
Quốc lộ 1 qua Hà Nội sẽ mở rộng lên 10 làn xe, hình thành trục giao thông hiện đại phía Nam

Quốc lộ 1 qua Hà Nội sẽ mở rộng lên 10 làn xe, hình thành trục giao thông hiện đại phía Nam

Hà Nội vừa phê duyệt phương án mở rộng Quốc lộ 1 đoạn từ hầm Kim Liên đến nút giao cầu Giẽ với quy mô 10 làn xe chính, kết hợp hệ thống đường gom hai bên. Dự án được kỳ vọng tạo đột phá hạ tầng, tăng kết nối vùng và thúc đẩy phát triển đô thị phía Nam Thủ đô.