Thứ sáu 10/07/2026 02:23
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình: Kiên quyết chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ

Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình: Kiên quyết chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ

Phát biểu tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của ngành Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, yêu cầu toàn ngành nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong thực thi công vụ, đồng thời nhấn mạnh tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc.
Phú Thọ: Cứu hộ thành công tàu mắc trụ cầu Việt Trì trên sông Lô

Phú Thọ: Cứu hộ thành công tàu mắc trụ cầu Việt Trì trên sông Lô

Lực lượng Cảnh sát đường thủy Công an tỉnh Phú Thọ đã kịp thời cứu hộ một tàu thủy bị mắc vào trụ cầu Việt Trì trên sông Lô, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.
Đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng

Đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng

Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) phối hợp với Tạp chí Một Thế Giới tổ chức Hội thảo "An ninh năng lượng đến 2030: Khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng". Sự kiện quy tụ lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp cùng đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí nhằm trao đổi các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và chuyển đổi số.
Vĩnh Long quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo bứt phá trong 6 tháng cuối năm 2026

Vĩnh Long quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo bứt phá trong 6 tháng cuối năm 2026

Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ 5 xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong 6 tháng cuối năm 2026, đồng thời gắn chặt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị với vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tạo nền tảng để hoàn thành các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức nhận bệnh nhân từ 9/7

Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức nhận bệnh nhân từ 9/7

Sáng nay 9/7/, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức mở cửa đón bệnh nhân. Việc đưa tổ hợp y tế có mức đầu tư hơn 5 tỷ đồng/giường bệnh vào vận hành được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng quá tải chuyên sâu tại cơ sở Hà Nội, đồng thời giúp người dân khu vực lân cận tiếp cận dịch vụ ngoại khoa chất lượng cao ngay tại địa phương.
Thời tiết hôm nay 9/7: Bắc Bộ thời tiết chủ đạo là dịu mát

Thời tiết hôm nay 9/7: Bắc Bộ thời tiết chủ đạo là dịu mát

Thời tiết hôm nay 9/7, khu vực trung du và vùng núi phía Tây Bắc Bộ có mưa lớn đến ngày mai; Trung Bộ nắng nóng diện rộng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ sáng đến trưa nắng đan xen, chiều có mưa dông.
UEH công bố ngưỡng đầu vào phương thức xét tuyển tích hợp năm 2026, ra mắt công cụ tính điểm trực tuyến

UEH công bố ngưỡng đầu vào phương thức xét tuyển tích hợp năm 2026, ra mắt công cụ tính điểm trực tuyến

Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) vừa chính thức công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với phương thức xét tuyển tích hợp năm 2026, đồng thời ban hành hướng dẫn quy đổi điểm giữa các kỳ thi và đưa vào vận hành công cụ tính điểm xét tuyển trực tuyến. Đây được xem là những thông tin quan trọng giúp thí sinh chủ động đánh giá cơ hội trúng tuyển trước khi đăng ký nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chỉ đạo xử lý dứt điểm 5 vụ việc tồn đọng về đất đai, nhà ở

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chỉ đạo xử lý dứt điểm 5 vụ việc tồn đọng về đất đai, nhà ở

Tiếp công dân sáng 8/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương giải quyết dứt điểm 5 vụ việc liên quan đến bồi thường, tái định cư, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, bảo đảm đúng quy định pháp luật và quyền lợi chính đáng của người dân.
Hơn 200 khảo sát tại KIDS Zone giúp doanh nghiệp Hàn Quốc hiểu rõ nhu cầu của thị trường mẹ và bé Việt Nam

Hơn 200 khảo sát tại KIDS Zone giúp doanh nghiệp Hàn Quốc hiểu rõ nhu cầu của thị trường mẹ và bé Việt Nam

Không chỉ là sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn, KBEE Hanoi 2026 còn gây ấn tượng với KIDS Zone – không gian trải nghiệm dành cho mẹ và bé quy tụ công nghệ giáo dục hiện đại, hoạt động giải trí hấp dẫn và hàng loạt sản phẩm chất lượng từ Hàn Quốc, thu hút đông đảo gia đình đến tham quan.
Thời tiết hôm nay 8/7: Bắc Bộ tiếp tục có mưa về chiều tối, sáng đến chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 8/7: Bắc Bộ tiếp tục có mưa về chiều tối, sáng đến chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 8/7, khu vực trung du và vùng núi Bắc Bộ có mưa to, cảnh báo sạt lở đất; Trung Bộ trời nắng, có nơi nắng nóng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa dông về chiều tối, sáng trời nắng ráo.
Người Huế cúng lễ Âm hồn: Cơ hội phát huy văn hóa bản địa?

Người Huế cúng lễ Âm hồn: Cơ hội phát huy văn hóa bản địa?

Trong ngày hôm nay 23/5 âm lịch, nhiều du khách đã ngạc nhiên thấy các gia đình người Huế bày lễ cúng trước cửa nhà, dù không phải là ngày lễ. Họ không biết rằng, những người Huế đang thực hiện một tập tục riêng của vùng đất này, vốn tưởng niệm ngày Thất thủ kinh đô năm 1858, với tên gọi lễ cúng Âm hồn.
Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam - Khánh Hòa mở rộng cánh cửa đón dòng khách Hồi giáo

Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam - Khánh Hòa mở rộng cánh cửa đón dòng khách Hồi giáo

Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam quy tụ 350 đại biểu, cơ hội để Khánh Hòa quảng bá tiềm năng, thế mạnh và đầu tư, thương mại, du lịch đến cộng đồng doanh nghiệp và đối tác Halal quốc tế; đồng thời tăng cường khung chứng nhận Halal, thúc đẩy du lịch bền vững tại địa phương.
Lâm Đồng quyết liệt tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ đường ven biển ĐT.719B

Lâm Đồng quyết liệt tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ đường ven biển ĐT.719B

Ngày 6/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng ông Nguyễn Minh đã làm việc với các sở, ngành, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2, chính quyền địa phương và Công ty TNHH Thương mại Tân Quang Cường để rà soát tiến độ, tháo gỡ những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng của dự án.
Bộ Công an nới lỏng quy định đổi giấy phép lái xe quá hạn: Người dân và doanh nghiệp đều hưởng lợi

Bộ Công an nới lỏng quy định đổi giấy phép lái xe quá hạn: Người dân và doanh nghiệp đều hưởng lợi

Kể từ ngày 01/07/2026, theo Thông tư 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an ban hành vừa ban hành (thay thế cho các quy định cũ trước đây) thì người có giấy phép lái xe (GPLX) quá hạn dưới 30 ngày được miễn sát hạch lý thuyết khi cấp đổi.
Cụ bà 88 tuổi lần đầu tiên được hít thở bình thường sau 18 năm mang khối u giáp khổng lồ

Cụ bà 88 tuổi lần đầu tiên được hít thở bình thường sau 18 năm mang khối u giáp khổng lồ

Mang khối u tuyến giáp khổng lồ suốt gần hai thập kỷ, cụ Nguyễn Thị Cạnh (88 tuổi, Quảng Ninh) từng bị nhiều bệnh viện từ chối phẫu thuật do rủi ro quá lớn. May mắn là sau một cuộc gặp tình cờ tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hạ Long, nữ bệnh nhân cao tuổi đã được loại bỏ khối u khổng lồ, tái thông đường thở thành công.