Thứ bảy 23/05/2026 03:25
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Đề xuất cấm tuyệt đối người sinh từ năm 2010 mua và sử dụng thuốc lá

Đề xuất cấm tuyệt đối người sinh từ năm 2010 mua và sử dụng thuốc lá

Việt Nam đang đứng trước những bước ngoặt lập pháp mang tính lịch sử để bảo vệ thế hệ trẻ trước đại nạn nicotine. Tại Hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không Thuốc lá diễn ra ngày 22/5/2026, Bộ Y tế cho biết đang hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá để trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2026. Trong số các đề xuất, đáng chú ý nhất là phương án cấm toàn bộ công dân sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau tiếp cận với mọi sản phẩm thuốc lá, hướng tới mục tiêu xóa sổ khói thuốc trong tương lai.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Chủ động phòng ngừa trước nguy cơ lộ, lọt thông tin trên không gian mạng

Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Chủ động phòng ngừa trước nguy cơ lộ, lọt thông tin trên không gian mạng

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân đang trở thành tài sản có giá trị và cũng là mục tiêu bị các đối tượng xấu tìm cách thu thập, mua bán và khai thác trái phép. Trước thực trạng gia tăng các hành vi lừa đảo trực tuyến, cơ quan chức năng cảnh báo người dân, tổ chức và doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân trên môi trường số.
Thanh Hóa: Xã Như Thanh tăng cường đấu tranh phòng chống gian lận thương mại, buôn lậu và hàng giả

Thanh Hóa: Xã Như Thanh tăng cường đấu tranh phòng chống gian lận thương mại, buôn lậu và hàng giả

Nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giữ ổn định và lành mạnh thị trường, trong thời gian qua xã Như Thanh đã tập trung đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn.
Hà Nội: “Dân biết, dân bàn, dân đồng thuận” tạo sức mạnh giải phóng mặt bằng Vành đai 2,5

Hà Nội: “Dân biết, dân bàn, dân đồng thuận” tạo sức mạnh giải phóng mặt bằng Vành đai 2,5

Hơn 700 hộ dân phường Thanh Xuân (Hà Nội) đồng thuận bàn giao mặt bằng Dự án đường Vành đai 2,5 mà không phải cưỡng chế, không phát sinh đơn thư khiếu nại, cho thấy hiệu quả của công tác dân vận, đối thoại và sự đồng hành từ cơ sở.
Phú Thọ: Hơn 170 doanh nghiệp, chủ mỏ, bến bãi ký cam kết bảo đảm ATGT

Phú Thọ: Hơn 170 doanh nghiệp, chủ mỏ, bến bãi ký cam kết bảo đảm ATGT

Phú Thọ tăng cường kiểm soát hoạt động vận tải hàng hóa khi tổ chức tuyên truyền, ký cam kết chấp hành an toàn giao thông với hơn 170 doanh nghiệp, chủ mỏ và lái xe.
Thời tiết hôm nay 22/5: Bắc Bộ trưa chiều trời nắng nóng

Thời tiết hôm nay 22/5: Bắc Bộ trưa chiều trời nắng nóng

Thời tiết hôm nay 22/5, Bắc Bộ nắng nóng diện rộng đến thứ Tư tuần sau; Trung Bộ nắng nóng diện rộng, có nơi nắng nóng gay gắt; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối mưa dông, trưa trời nắng.
Công an TP.Hồ Chí Minh cảnh báo lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi

Công an TP.Hồ Chí Minh cảnh báo lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đang trở thành môi trường quan trọng phục vụ học tập, làm việc, giao dịch và kết nối xã hội. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó, các loại tội phạm công nghệ cao cũng gia tăng hoạt động với phương thức ngày càng tinh vi, trong đó nổi lên là tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên môi trường mạng.
Đề xuất camera AI tự động phát hiện vi phạm, nhận diện biển số đạt trên 93%

Đề xuất camera AI tự động phát hiện vi phạm, nhận diện biển số đạt trên 93%

Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật về hệ thống giám sát giao thông, trong đó đề xuất tích hợp toàn diện cho camera AI giao thông với khả năng tự động phân tích hành vi vi phạm, nhận diện biển số, màu sắc và loại phương tiện, hướng tới xây dựng hệ thống giao thông thông minh, hiện đại.
Sự sống được tiếp nối từ chính những giọt máu nghĩa tình

Sự sống được tiếp nối từ chính những giọt máu nghĩa tình

Bệnh nhân nguy kịch do thiếu nhiều máu nặng hay thiếu số lượng lớn tiểu cầu, nếu không được truyền máu, hoặc tiểu cầu kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Thông tin được phát đi, các thành viên của Câu lạc bộ (CLB) Hiến Tiểu Cầu Đắk Lắk đều nhanh chóng có mặt tại các bệnh viện để hiến máu cứu người.
TH mở “sân chơi thật” cho sinh viên kỹ thuật, nối giảng đường với cơ hội nghề nghiệp

TH mở “sân chơi thật” cho sinh viên kỹ thuật, nối giảng đường với cơ hội nghề nghiệp

Với mục tiêu đem trang trại, nhà máy TH “gần” với nhà trường, “Giải thưởng Tài năng trẻ TH” đã mang đến cho các bạn sinh viên cơ hội trải nghiệm “4 thật”: Máy móc thật - Tình huống thật - Áp lực thật - Sân chơi thật.
Việt Nam chuẩn bị lập phòng thí nghiệm công nghệ đường sắt tốc độ cao

Việt Nam chuẩn bị lập phòng thí nghiệm công nghệ đường sắt tốc độ cao

Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm về đường sắt nhằm phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao, trong bối cảnh hàng loạt dự án quy mô lớn chuẩn bị triển khai với tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ USD.
Hà Nội sắp tăng mạnh mức phạt hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường?

Hà Nội sắp tăng mạnh mức phạt hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường?

Hà Nội đang đề xuất tăng gấp đôi mức xử phạt đối với nhiều hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường như họp chợ, bán hàng, kinh doanh ăn uống hay sửa chữa phương tiện trái phép nhằm siết chặt trật tự đô thị và giảm áp lực ùn tắc giao thông.
Những khoản thu nhập nào sẽ tăng từ 1/7 khi lương cơ sở điều chỉnh?

Những khoản thu nhập nào sẽ tăng từ 1/7 khi lương cơ sở điều chỉnh?

Từ ngày 1/7, lương cơ sở sẽ tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, kéo theo nhiều khoản lương, phụ cấp và trợ cấp trong khu vực công được điều chỉnh tăng.
Điện lực Khánh Hòa điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm mua điện

Điện lực Khánh Hòa điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm mua điện

Điện lực Khánh Hòa vừa công bố thay đổi các khung giờ tính giá điện (cao điểm, bình thường, thấp điểm) theo Quyết định số 963 của Bộ Công Thương. Các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần lưu ý lịch điều chỉnh này để chủ động phương án sản xuất hiệu quả.
Sách “Marketing Now and Future” mở góc nhìn châu Á cho tương lai ngành tiếp thị

Sách “Marketing Now and Future” mở góc nhìn châu Á cho tương lai ngành tiếp thị

Lần đầu tiên, một học giả Việt Nam tham gia đồng xuất bản sách marketing quốc tế cùng Tác giả Hermawan Kartajaya – cộng sự lâu năm của Philip Kotler và là đồng tác giả của 10 đầu sách marketing nổi tiếng toàn cầu. Cuốn sách Marketing Now and Future không chỉ cập nhật những xu hướng tiếp thị mới nhất mà còn mang tham vọng định hình tư duy marketing tương lai từ góc nhìn châu Á – khu vực đang trở thành trung tâm tăng trưởng năng động của thế giới.