Thứ bảy 25/04/2026 18:51
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
CSGT Phú Thọ phát hàng trăm thùng nước, sữa miễn phí dịp cao điểm Đền Hùng

CSGT Phú Thọ phát hàng trăm thùng nước, sữa miễn phí dịp cao điểm Đền Hùng

Trong hai ngày cao điểm Giỗ Tổ, CSGT Phú Thọ cấp phát hàng trăm thùng nước, sữa miễn phí, hỗ trợ người dân, du khách hành hương an toàn giữa thời tiết nắng nóng.
Khi câu chuyện về cây lúa được kể từ vùng đất mặn

Khi câu chuyện về cây lúa được kể từ vùng đất mặn

Việc chọn vùng đất mặn thành lập Bảo tàng lúa nước không chỉ nhằm lưu giữ giá trị của một nền nông nghiệp truyền thống, mà còn cho thấy một cách tiếp cận khác: kể câu chuyện về cây lúa từ chính những vùng đất khó, nơi nó buộc phải thích nghi để tồn tại….
Thời tiết hôm nay 25/4: Bắc Bộ trời nắng đẹp

Thời tiết hôm nay 25/4: Bắc Bộ trời nắng đẹp

Thời tiết hôm nay 25/4, Bắc Bộ từ 27/4 mưa nhiều trở lại; Nghệ An – Quảng Ngãi mưa dông, có nơi mưa to; Gia Lai – Lâm Đồng trời nắng; Nam Bộ tiếp tục nắng nóng.
TP. Hồ Chí Minh tăng tốc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, chủ động thích ứng CBAM

TP. Hồ Chí Minh tăng tốc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, chủ động thích ứng CBAM

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế về tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, hướng tới đáp ứng các tiêu chí ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) và cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).
Công đoàn Cần Thơ: 51 năm hành trình không rời người lao động

Công đoàn Cần Thơ: 51 năm hành trình không rời người lao động

Tháng Tư lại về trên thành phố Cần Thơ, những cây cầu bắc qua sông sáng đèn mỗi tối, những khu công nghiệp ven đô vẫn rộn ràng ca kíp… Và trong nhịp sống ấy, có một dòng chảy bền bỉ không ồn ào nhưng chưa từng ngưng nghỉ: Hành trình 51 năm của tổ chức Công đoàn thành phố Cần Thơ đồng hành cùng người lao động, kể từ dấu mốc lịch sử Giải phóng miền Nam 30/4/1975.
Quảng Ninh phát động Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động: Đặt con người vào trung tâm phát triển

Quảng Ninh phát động Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động: Đặt con người vào trung tâm phát triển

Sáng nay, tại Quảng Ninh đã diễn ra Lễ phát động Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026 cấp quốc gia. Đây là lần đầu tiên tỉnh được Trung ương tin tưởng lựa chọn đăng cai tổ chức sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sự ghi nhận đối với những nỗ lực phát triển toàn diện của địa phương trong thời gian qua.
Herbalife Việt Nam cam kết sức khỏe cộng đồng tại chuỗi làm việc Mỹ - ASEAN

Herbalife Việt Nam cam kết sức khỏe cộng đồng tại chuỗi làm việc Mỹ - ASEAN

Herbalife Việt Nam tham gia chuỗi chương trình làm việc cấp cao tại Hà Nội trong khuôn khổ đoàn doanh nghiệp của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN, nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng khoa học, vận động thường xuyên và phát triển bền vững đối với cộng đồng.
Hành trình biến rác thành tài nguyên tại Việt Nam: Cơ hội kinh tế tỉ đô từ nhựa tái chế

Hành trình biến rác thành tài nguyên tại Việt Nam: Cơ hội kinh tế tỉ đô từ nhựa tái chế

Việt Nam đang thất thoát hàng tỷ USD từ rác nhựa mỗi năm, nhưng nếu được phân loại và xử lý đúng cách, nguồn “rác” này có thể trở thành tài nguyên quý giá cho nền kinh tế tuần hoàn.
Ưu đãi tháng 4 sắp khép lại, VinFast Viper đổi pin siêu tốc hút khách chốt đơn trước giờ G

Ưu đãi tháng 4 sắp khép lại, VinFast Viper đổi pin siêu tốc hút khách chốt đơn trước giờ G

Cơ chế đổi pin linh hoạt cùng chi phí sử dụng thấp đang giúp VinFast Viper đáp ứng trọn vẹn hai yêu cầu lớn nhất của người dùng xe máy điện: tiếp năng lượng tiện lợi giảm áp lực chi phí đi lại. Trong bối cảnh loạt ưu đãi tháng 4 sắp khép lại, nhiều người dùng đang tranh thủ chốt cọc sớm để kịp “gom” trọn các quyền lợi hấp dẫn.
Đề xuất tăng 8% lương hưu, trợ cấp từ 1/7: Hỗ trợ người hưởng trước áp lực trượt giá

Đề xuất tăng 8% lương hưu, trợ cấp từ 1/7: Hỗ trợ người hưởng trước áp lực trượt giá

Bộ Nội vụ đề xuất tăng 8% lương hưu và trợ cấp từ ngày 1/7/2026 nhằm bù đắp mức tăng chỉ số giá tiêu dùng, đồng thời bổ sung chính sách hỗ trợ với nhóm có mức hưởng thấp.
Thời tiết hôm nay 24/4: Hà Nội trời mát

Thời tiết hôm nay 24/4: Hà Nội trời mát

Thời tiết hôm nay 24/4, Bắc Bộ sáng sớm se lạnh, ngày trời mát; Thanh Hóa – Quảng Ngãi có nơi mưa rất to; cao nguyên Trung Bộ trời nắng; Nam Bộ tiếp tục nắng nóng.
Workshop Vỏ hộp tái ‘xinh’ 4: Lan tỏa vòng tuần hoàn xanh hưởng ứng Ngày Trái Đất

Workshop Vỏ hộp tái ‘xinh’ 4: Lan tỏa vòng tuần hoàn xanh hưởng ứng Ngày Trái Đất

Trong khuôn khổ chương trình “Thu gom vỏ hộp, lan tỏa sống xanh 2026”, workshop Vỏ hộp tái “xinh” 4 diễn ra tại Hải Phòng đã trở thành điểm hẹn của các gia đình, bạn trẻ và những người yêu lối sống xanh. Từ những vỏ hộp sữa đã qua sử dụng, người tham gia cùng nhau tạo nên các sản phẩm nhỏ xinh, đồng thời góp thêm một mắt xích vào hành trình thu gom - tái chế - tái sinh, lan tỏa tinh thần sống có trách nhiệm với môi trường nhân dịp Ngày Trái Đất 22/4.
Cao điểm bay 30/4: Sân bay căng tải, VNeID vào “bài test lớn”

Cao điểm bay 30/4: Sân bay căng tải, VNeID vào “bài test lớn”

Cao điểm nghỉ lễ 30/4–1/5 khiến lưu lượng hành khách tăng nhanh tại các sân bay lớn. Trong áp lực đó, việc đưa VNeID vào quy trình làm thủ tục không chỉ để giảm tải mà còn là phép thử thực tế cho chuyển đổi số, theo xu hướng đã triển khai tại nhiều sân bay quốc tế.
Người dân không cần về nơi cư trú xin xác nhận độc thân từ 1/3/2027

Người dân không cần về nơi cư trú xin xác nhận độc thân từ 1/3/2027

Quốc hội vừa thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi), cho phép người dân đăng ký và xác nhận tình trạng hôn nhân tại bất kỳ UBND cấp xã nào, không còn phụ thuộc nơi thường trú hay tạm trú. Quy định mới được kỳ vọng cắt giảm chi phí đi lại, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và thúc đẩy mạnh hơn quá trình số hóa dữ liệu dân cư, hộ tịch.
Hơn 123.000 lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong quý I/2026

Hơn 123.000 lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong quý I/2026

Theo báo cáo thị trường lao động quý I/2026 của Bộ Nội vụ, cả nước có hơn 123.800 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp; trong đó trên 120.000 trường hợp đã được giải quyết.