Thứ năm 21/05/2026 12:46
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Sách “Marketing Now and Future” mở góc nhìn châu Á cho tương lai ngành tiếp thị

Sách “Marketing Now and Future” mở góc nhìn châu Á cho tương lai ngành tiếp thị

Lần đầu tiên, một học giả Việt Nam tham gia đồng xuất bản sách marketing quốc tế cùng Tác giả Hermawan Kartajaya – cộng sự lâu năm của Philip Kotler và là đồng tác giả của 10 đầu sách marketing nổi tiếng toàn cầu. Cuốn sách Marketing Now and Future không chỉ cập nhật những xu hướng tiếp thị mới nhất mà còn mang tham vọng định hình tư duy marketing tương lai từ góc nhìn châu Á – khu vực đang trở thành trung tâm tăng trưởng năng động của thế giới.
Phát động Giải thưởng Việt Nam Hạnh phúc năm 2026

Phát động Giải thưởng Việt Nam Hạnh phúc năm 2026

Giải thưởng Việt Nam Hạnh phúc 2026 chính thức phát động, tiếp tục lan tỏa giá trị nhân văn, tôn vinh thành tựu quyền con người và truyền cảm hứng sáng tạo rộng khắp trong xã hội.
Nâng cao hiệu lực xử phạt vi phạm hải quan, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới

Nâng cao hiệu lực xử phạt vi phạm hải quan, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới

Cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Nghị định được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm tính minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Sắp diễn ra Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải quy mô lớn nhất Việt Nam

Sắp diễn ra Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải quy mô lớn nhất Việt Nam

Trong bối cảnh các rủi ro tranh chấp thương mại và đầu tư ngày càng phức tạp, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam và Hội Luật gia Việt Nam sẽ lần đầu tiên đồng tổ chức Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026 từ ngày 25-29/5/2026. Diễn đàn quy mô lớn này kỳ vọng mang đến những giải pháp giải quyết tranh chấp hiệu quả, bảo vệ dòng tiền và quyền lợi cốt lõi cho cộng đồng doanh nghiệp.
Bàn về tính pháp lý trong sử dụng năng lượng

Bàn về tính pháp lý trong sử dụng năng lượng

Giữa cao điểm nắng nóng tháng 5/2026, TP.HCM ghi nhận mức tiêu thụ điện kỷ lục với công suất đỉnh gần 9.500 MW. Áp lực cung ứng điện ngày càng lớn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa và nhu cầu phát triển kinh tế số tăng nhanh.
Phú Thọ chốt thời hạn xử lý tồn tại sau sáp nhập Trường Trung cấp Sông Hồng

Phú Thọ chốt thời hạn xử lý tồn tại sau sáp nhập Trường Trung cấp Sông Hồng

UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh xử lý những tồn tại trong quá trình sáp nhập Trường Trung cấp Kỹ thuật – Nghiệp vụ Sông Hồng vào Trường Cao đẳng Nghề Phú Thọ.
Thời tiết hôm nay 21/5: Bắc Bộ còn mưa dông đến tối nay

Thời tiết hôm nay 21/5: Bắc Bộ còn mưa dông đến tối nay

Thời tiết hôm nay 21/5, Bắc Bộ trưa chiều trời oi nóng, cuối tuần trời nắng nóng; Trung Bộ trời có nắng; Nam Bộ trưa trời nắng nóng, chiều có mưa dông rải rác.
Từ Suối Kiết nhìn rộng công tác siết quản lý khoáng sản ở Lâm Đồng

Từ Suối Kiết nhìn rộng công tác siết quản lý khoáng sản ở Lâm Đồng

Trước tình trạng một số đối tượng lợi dụng mùa mưa, đêm tối và khu vực giáp ranh để khai thác, vận chuyển, tập kết cát trái phép, UBND xã Suối Kiết, tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm. Động thái này cho thấy công tác bảo vệ tài nguyên khoáng sản tại Lâm Đồng đang được triển khai từ cơ sở, gắn quản lý tài nguyên với bảo vệ môi trường và giữ gìn an ninh trật tự.
TP.HCM bình chọn 10 dấu ấn nổi bật năm 2025

TP.HCM bình chọn 10 dấu ấn nổi bật năm 2025

Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM công bố danh sách 13 dấu ấn nổi bật năm 2025, theo đó từ nay đến hết ngày 21/12/2026 để người dân có thể tham gia góp ý, bình chọn, Ban tổ chức sẽ chọn ra 10 dấu ấn tiêu biểu nhất của thành phố trong năm. Danh sách được giới thiệu phản ánh khá đầy đủ những chuyển động lớn của thành phố trên nhiều lĩnh vực: quản trị đô thị, kinh tế, hạ tầng, chuyển đổi số, văn hóa, đối ngoại và an sinh xã hội.
Phú Thọ: Mưa lớn gây sạt lở tại Cẩm Khê, hai trẻ nhỏ bị thương

Phú Thọ: Mưa lớn gây sạt lở tại Cẩm Khê, hai trẻ nhỏ bị thương

Mưa lớn đêm 19/5 gây ngập úng cục bộ tại nhiều khu vực ở xã Cẩm Khê (Phú Thọ), đồng thời xảy ra vụ sạt lở đất làm hư hỏng nhà dân và khiến hai trẻ nhỏ bị thương.
Cục Du lịch Quốc gia yêu cầu tăng kiểm soát tour nước ngoài, ngăn tình trạng xuất cảnh sai mục đích

Cục Du lịch Quốc gia yêu cầu tăng kiểm soát tour nước ngoài, ngăn tình trạng xuất cảnh sai mục đích

Trước nguy cơ một số cá nhân lợi dụng hoạt động du lịch để cư trú, lao động trái phép ở nước ngoài, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp lữ hành quốc tế siết chặt quản lý tour outbound, tăng rà soát khách và không tiếp tay cho các hành vi xuất cảnh sai mục đích.
Tàu du lịch quốc tế STAR VOYAGER mở rộng hải trình kết nối Nha Trang với Singapore và khu vực

Tàu du lịch quốc tế STAR VOYAGER mở rộng hải trình kết nối Nha Trang với Singapore và khu vực

Tàu STAR VOYAGER thường xuyên cập cảng đưa hàng trăm đến hàng ngàn du khách quốc tế đến tham quan, trải nghiệm các địa danh nổi tiếng tại Nha Trang. Cảng Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu). Điểm dừng chân trong các hải trình di chuyển từ Việt Nam đi Singapore và ngược lại.
Hưng Yên: Hội chợ OCOP phường Thái Bình 2026 – Đặc sản bị “nhấn chìm” giữa hàng chợ

Hưng Yên: Hội chợ OCOP phường Thái Bình 2026 – Đặc sản bị “nhấn chìm” giữa hàng chợ

Dưới ánh đèn neon rực rỡ và tiếng nhạc loa kéo sôi động, Hội chợ Thương mại & Sản phẩm OCOP phường Thái Bình năm 2026 đang mở cửa đón hàng nghìn lượt khách tham quan, mua sắm. Thế nhưng, đằng sau chiếc cổng chào hoành tráng mang khẩu hiệu “Tinh hoa sản phẩm – Nâng tầm giá trị Việt” lại là một thực tế đáng suy ngẫm: Sứ mệnh tôn vinh nông sản Việt đang bị lấn lướt hoàn toàn bởi làn sóng hàng tiêu dùng bình dân, giá rẻ.
Phú Thọ bổ sung gần 53 tỷ đồng cho các xã, phường tinh giản biên chế

Phú Thọ bổ sung gần 53 tỷ đồng cho các xã, phường tinh giản biên chế

Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ vừa thông báo bổ sung gần 53 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh năm 2026 để các xã, phường triển khai chính sách tinh giản biên chế theo quy định của Chính phủ.
Thời tiết hôm nay 20/5: Bắc Bộ mưa lớn đến ngày mai

Thời tiết hôm nay 20/5: Bắc Bộ mưa lớn đến ngày mai

Thời tiết hôm nay 20/5, Đông Bắc Bộ giảm nhiệt độ; Hà Tĩnh – Lầm Đồng trưa trời nắng, chiều mưa dông; Nam Bộ cảnh báo mưa dông về chiều.