Thứ tư 20/05/2026 12:44
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Phú Thọ: Mưa lớn gây sạt lở tại Cẩm Khê, hai trẻ nhỏ bị thương

Phú Thọ: Mưa lớn gây sạt lở tại Cẩm Khê, hai trẻ nhỏ bị thương

Mưa lớn đêm 19/5 gây ngập úng cục bộ tại nhiều khu vực ở xã Cẩm Khê (Phú Thọ), đồng thời xảy ra vụ sạt lở đất làm hư hỏng nhà dân và khiến hai trẻ nhỏ bị thương.
Cục Du lịch Quốc gia yêu cầu tăng kiểm soát tour nước ngoài, ngăn tình trạng xuất cảnh sai mục đích

Cục Du lịch Quốc gia yêu cầu tăng kiểm soát tour nước ngoài, ngăn tình trạng xuất cảnh sai mục đích

Trước nguy cơ một số cá nhân lợi dụng hoạt động du lịch để cư trú, lao động trái phép ở nước ngoài, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp lữ hành quốc tế siết chặt quản lý tour outbound, tăng rà soát khách và không tiếp tay cho các hành vi xuất cảnh sai mục đích.
Tàu du lịch quốc tế STAR VOYAGER mở rộng hải trình kết nối Nha Trang với Singapore và khu vực

Tàu du lịch quốc tế STAR VOYAGER mở rộng hải trình kết nối Nha Trang với Singapore và khu vực

Tàu STAR VOYAGER thường xuyên cập cảng đưa hàng trăm đến hàng ngàn du khách quốc tế đến tham quan, trải nghiệm các địa danh nổi tiếng tại Nha Trang. Cảng Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu). Điểm dừng chân trong các hải trình di chuyển từ Việt Nam đi Singapore và ngược lại.
Hưng Yên: Hội chợ OCOP phường Thái Bình 2026 – Đặc sản bị “nhấn chìm” giữa hàng chợ

Hưng Yên: Hội chợ OCOP phường Thái Bình 2026 – Đặc sản bị “nhấn chìm” giữa hàng chợ

Dưới ánh đèn neon rực rỡ và tiếng nhạc loa kéo sôi động, Hội chợ Thương mại & Sản phẩm OCOP phường Thái Bình năm 2026 đang mở cửa đón hàng nghìn lượt khách tham quan, mua sắm. Thế nhưng, đằng sau chiếc cổng chào hoành tráng mang khẩu hiệu “Tinh hoa sản phẩm – Nâng tầm giá trị Việt” lại là một thực tế đáng suy ngẫm: Sứ mệnh tôn vinh nông sản Việt đang bị lấn lướt hoàn toàn bởi làn sóng hàng tiêu dùng bình dân, giá rẻ.
Phú Thọ bổ sung gần 53 tỷ đồng cho các xã, phường tinh giản biên chế

Phú Thọ bổ sung gần 53 tỷ đồng cho các xã, phường tinh giản biên chế

Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ vừa thông báo bổ sung gần 53 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh năm 2026 để các xã, phường triển khai chính sách tinh giản biên chế theo quy định của Chính phủ.
Thời tiết hôm nay 20/5: Bắc Bộ mưa lớn đến ngày mai

Thời tiết hôm nay 20/5: Bắc Bộ mưa lớn đến ngày mai

Thời tiết hôm nay 20/5, Đông Bắc Bộ giảm nhiệt độ; Hà Tĩnh – Lầm Đồng trưa trời nắng, chiều mưa dông; Nam Bộ cảnh báo mưa dông về chiều.
Samsung Solve for Tomorrow 2026 lan tỏa STEM tới học sinh phía Nam

Samsung Solve for Tomorrow 2026 lan tỏa STEM tới học sinh phía Nam

Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) vừa tổ chức lễ phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực phía Nam, hoàn tất chuỗi roadshow khởi động chương trình trên cả ba miền Bắc - Trung - Nam.
TP. Hồ Chí Minh: Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng dự án rạch Xuyên Tâm, phấn đấu hoàn thành trước 30/6/2026

TP. Hồ Chí Minh: Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng dự án rạch Xuyên Tâm, phấn đấu hoàn thành trước 30/6/2026

Dự án nạo vét, cải tạo môi trường rạch Xuyên Tâm tại TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc giải phóng mặt bằng, tuy nhiên hàng trăm trường hợp chưa bàn giao do vướng thủ tục pháp lý, đồng thừa kế và khiếu nại. Chính quyền địa phương đang đẩy mạnh vận động, hỗ trợ người dân và kiên quyết xử lý các trường hợp chậm bàn giao nhằm bảo đảm tiến độ dự án trước mốc 30/6/2026.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Anh hùng liệt sĩ

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Anh hùng liệt sĩ

Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị cùng các tầng lớp Nhân dân đã tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa tưởng niệm tại Đền thờ Bác Hồ và các Anh hùng liệt sĩ tỉnh.
Bộ Y tế yêu cầu siết chặt quản lý thuốc chứa fentanyl

Bộ Y tế yêu cầu siết chặt quản lý thuốc chứa fentanyl

Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường kiểm soát thuốc và nguyên liệu chứa hoạt chất fentanyl, ngăn chặn nguy cơ thất thoát, mua bán và sử dụng trái phép trong bối cảnh tội phạm ma túy liên quan đến chất này có diễn biến phức tạp.
Sơn La dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân ngày 19/5

Sơn La dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân ngày 19/5

Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh đạo tỉnh Sơn La đã dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ Người và thể hiện quyết tâm tiếp tục xây dựng địa phương phát triển bền vững.
TP. Hồ Chí Minh tôn vinh các điển hình học tập và làm theo Bác

TP. Hồ Chí Minh tôn vinh các điển hình học tập và làm theo Bác

Sáng 19/5/2026, tại Hội trường Thành phố đã long trọng diễn ra Lễ biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2026.
Hà Nội chi thêm đến 10 triệu đồng/tháng để giữ chân nhân lực công nghệ số

Hà Nội chi thêm đến 10 triệu đồng/tháng để giữ chân nhân lực công nghệ số

HĐND TP Hà Nội vừa ban hành nghị quyết quy định mức hỗ trợ và chi thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mức hỗ trợ cao nhất lên tới 10 triệu đồng/tháng nhằm thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao cho quá trình chuyển đổi số của Thủ đô.
Người tái định cư được ưu tiên mua nhà ở xã hội

Người tái định cư được ưu tiên mua nhà ở xã hội

Theo quy định mới của Bộ Xây dựng, người được bố trí tái định cư theo hình thức mua nhà ở xã hội thuộc nhóm ưu tiên xét duyệt, bên cạnh người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và người khuyết tật.
Kiểm soát nguồn cung xăng sinh học E10, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng

Kiểm soát nguồn cung xăng sinh học E10, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng

Từ ngày 1/6/2025, lực lượng quản lý thị trường trên cả nước sẽ tăng cường kiểm tra việc triển khai kinh doanh xăng sinh học E10, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, ngừng bán không lý do hoặc kinh doanh sai lộ trình nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định và quyền lợi người tiêu dùng.