Thứ ba 24/03/2026 01:31
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Tập trung tìm kiếm nạn nhân vụ chìm tàu hút cát trên sông Hồng

Tập trung tìm kiếm nạn nhân vụ chìm tàu hút cát trên sông Hồng

Lực lượng chức năng tỉnh Phú Thọ đang khẩn trương triển khai công tác tìm kiếm, cứu nạn các nạn nhân mất tích trong vụ chìm tàu hút cát xảy ra trên sông Hồng.
Thời tiết ngày mai 24/3/2026: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa nhẹ, sáng sương mù, trưa nắng

Thời tiết ngày mai 24/3/2026: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa nhẹ, sáng sương mù, trưa nắng

Thời tiết ngày mai 24/3/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến TP. Huế, trời có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều hửng nắng.
Đề xuất khám sức khỏe miễn phí hằng năm: Ưu tiên nhóm yếu thế từ năm 2026, tiến tới toàn dân

Đề xuất khám sức khỏe miễn phí hằng năm: Ưu tiên nhóm yếu thế từ năm 2026, tiến tới toàn dân

Đề xuất triển khai khám sức khỏe miễn phí định kỳ hằng năm cho các nhóm ưu tiên từ năm 2026 đang được Bộ Y tế đưa ra lấy ý kiến, với lộ trình mở rộng toàn dân từ năm 2028, nhằm nâng cao hiệu quả y tế dự phòng và bảo đảm tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe công bằng.
Phú Thọ tăng cường quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng

Phú Thọ tăng cường quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng

Trước biến động thị trường, Phú Thọ tăng cường quản lý, kiểm soát giá vật liệu xây dựng, ngăn chặn đầu cơ, đảm bảo minh bạch và phát triển bền vững.
Giá vé leo thang, nguy cơ hủy chuyến lan rộng: Ngành hàng không toàn cầu đối mặt cú sốc kép từ xung đột Trung Đông

Giá vé leo thang, nguy cơ hủy chuyến lan rộng: Ngành hàng không toàn cầu đối mặt cú sốc kép từ xung đột Trung Đông

Ngành hàng không thế giới đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi xung đột tại Trung Đông gây ra hiệu ứng dây chuyền: gián đoạn khai thác, chi phí nhiên liệu tăng vọt và áp lực tài chính ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, các hãng bay đồng loạt cảnh báo nguy cơ hủy chuyến trên diện rộng, đồng thời điều chỉnh giá vé theo xu hướng tăng, tác động trực tiếp tới hành khách toàn cầu.
Thời tiết hôm nay 23/3: Miền Bắc trưa chiều trời nắng, có lúc khá nóng

Thời tiết hôm nay 23/3: Miền Bắc trưa chiều trời nắng, có lúc khá nóng

Thời tiết hôm nay 23/3, Thanh Hóa – Quảng Trị trưa chiều trời nắng, Huế - Lâm Đồng trời nắng cả ngày; Đông Nam Bộ có nắng nóng, Tây Nam Bộ nắng mạnh.
Phú Thọ xử lý vi phạm đất đai từ xã Đà Bắc, siết kỷ cương toàn tỉnh

Phú Thọ xử lý vi phạm đất đai từ xã Đà Bắc, siết kỷ cương toàn tỉnh

UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý, sử dụng đất; xử lý dứt điểm vi phạm hành chính, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, không để phát sinh điểm nóng kéo dài.
Xác minh vụ nhiều ô tô nghi bị ném đá trên cao tốc Bắc – Nam qua phía Bắc Quảng Trị

Xác minh vụ nhiều ô tô nghi bị ném đá trên cao tốc Bắc – Nam qua phía Bắc Quảng Trị

Lực lượng Cảnh sát giao thông đang phối hợp địa phương xác minh vụ nhiều phương tiện bị vỡ kính khi lưu thông trên cao tốc Bắc – Nam đoạn qua phía Bắc Quảng Trị, nghi do bị ném đá trong đêm 21/3.
Thời tiết ngày mai 23/3/2026: Bắc Bộ mưa vài nơi, trưa chiều trời nắng

Thời tiết ngày mai 23/3/2026: Bắc Bộ mưa vài nơi, trưa chiều trời nắng

Thời tiết ngày mai 23/3/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, thời tiết chủ đạo là có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều hửng nắng.
Thời tiết hôm nay 22/3: Hà Nội nắng ấm, tối và đêm trời mát

Thời tiết hôm nay 22/3: Hà Nội nắng ấm, tối và đêm trời mát

Thời tiết hôm nay 22/3, Bắc Bộ trưa chiều tăng nhiệt, vùng núi có mưa; Bắc Trung Bộ nắng muộn vào trưa chiều, Nam Trung Bộ có nắng từ sáng sớm; Nam Bộ nắng nóng cục bộ, TP. Hồ Chính Minh từ mai trời nắng nóng.
Thời tiết ngày mai 22/3/2026: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ sáng sớm sương mù, trưa chiều hửng nắng

Thời tiết ngày mai 22/3/2026: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ sáng sớm sương mù, trưa chiều hửng nắng

Thời tiết ngày mai 22/3/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù giảm tầm nhìn, trưa chiều trời hửng nắng, thời tiết khá dễ chịu.
Giá heo hơi hôm nay 21/3/2026: Xuất hiện mức đỉnh mới tại khu vực miền Nam

Giá heo hơi hôm nay 21/3/2026: Xuất hiện mức đỉnh mới tại khu vực miền Nam

Giá heo hơi hôm nay 21/3/2026, thị trường tiếp tục xu hướng tăng tại một số địa phương với mức điều chỉnh phổ biến là 1.000 đồng/kg; trong đó, mức giá 69.000 đồng/kg đã xuất hiện tại thị trường phía Nam.
Thời tiết hôm nay 21/3: Hà Nội nhiều mây, trời mát

Thời tiết hôm nay 21/3: Hà Nội nhiều mây, trời mát

Thời tiết hôm nay 21/3, Bắc Bộ có nơi có mưa, trời dịu mát do ảnh hưởng của không khí lạnh yếu; Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ trời nắng; Nam Bộ trời nắng nóng cục bộ.
Thanh Hóa vận hành Trung tâm IOC: Bước tiến trong xây dựng chính quyền số

Thanh Hóa vận hành Trung tâm IOC: Bước tiến trong xây dựng chính quyền số

Sáng 20/3, UBND tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức Lễ vận hành chính thức Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) tỉnh. Tham dự buổi lễ có lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND, các ban, ngành cấp tỉnh và đại diện Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT).
Phú Thọ đẩy mạnh phòng, chống lao, hướng tới chấm dứt vào năm 2030

Phú Thọ đẩy mạnh phòng, chống lao, hướng tới chấm dứt vào năm 2030

Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ triển khai đồng bộ kế hoạch năm 2026, nâng cao phát hiện, điều trị bệnh lao, đẩy mạnh truyền thông, hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh vào năm 2030.