Chủ nhật 10/05/2026 05:24
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

14/04/2021 08:34
Tết hàn thực: Là lúc con cháu tưởng nhớ đến các bậc sinh thành

Sự tích về Tết Hàn thực

Tết hàn thực thực chất là ăn đồ ăn lạnh theo phong tục kể lại rằng đó là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Bánh Trôi hương vị đặc biệt của người việt.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm cùng nhau nằm gai nếm mật, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công dành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua thương xót và thấy lỗi lầm của mình. Ông cho lập miếu thờ Giới Tử Thôi. Ông cũng hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa 3 ngày, chỉ ăn đồ nguội để tưởng nhớ (khoảng mùng 3 tháng 3 tới 5 tháng 3 âm lịch). Cho đến ngày nay, mùng 3 tháng 3 âm lịch được coi là Tết Hàn thực.

Lịch sử Tết Hàn thực tại Việt Nam

Từ thời Lý, nhân dân ta đã ảnh hưởng bởi ngày này nó mang phong cách riêng của người Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, vào mùng 3 tháng 3 hằng năm, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội với tấm lòng thành kính với ông, bà, cha, mẹ những người đã có công dưỡng dục chúng ta lên người để tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Đặc biệt là ngày giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn... Có thể khẳng định tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước. Mặt khắc bánh trôi bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này, từ xa xưa bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.

Tết Hàn thực của người Việt mang ý nghĩa hướng về cội nguồn

Quy trình làm bánh trôi chay cũng khác biệt: Bánh trôi được làm từ bột gạo nếp thơm rồi nặn bánh trôi thành viên nhỏ, ngoài trắng, trong có nhân đường đỏ hoặc không nhân tiếp đến thả vào nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Những ngày này những người làm ăn xa thường ra chợ làm một đĩa bánh trôi để cảm nhận được nhân tình thế thái. Nhiều người còn cho rằng ăn bánh trôi vào ngày này để ôn lại những chuyện xưa một thời đã qua, chuyện một thời đã xa của cha ông ta.

Cũng có câu truyện được thêu dệt nhưng mang sắc thái riêng cho rằng bánh trôi có từ thời Hùng Vương nó nhắc chúng ta về sự tích "bọc trăm trứng" của Âu Cơ. Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển.

Có thể khẳng định dù suy nghĩ ở ngóc nhìn nào đi chăng nữa thì những truyền thống tốt đẹp này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi với những vùng miền khác nhau lại mang hương vị khác của quê hương.

Vũ Văn Tiến

Bài liên quan
Tin bài khác
Phú Thọ: Kiểm soát khí thải tại đô thị trung tâm Việt Trì

Phú Thọ: Kiểm soát khí thải tại đô thị trung tâm Việt Trì

Phú Thọ yêu cầu tăng cường kiểm soát nguồn phát thải, giảm ô nhiễm không khí tại khu vực trung tâm Việt Trì, nhất là tại các phường có nguy cơ phát sinh khí thải lớn.
Thương hiệu quốc gia ngành văn hóa: Doanh nghiệp "khát" cơ chế để không phải ly hương

Thương hiệu quốc gia ngành văn hóa: Doanh nghiệp "khát" cơ chế để không phải ly hương

Không chỉ thiếu vắng những biểu tượng tầm cỡ như chuột Mickey hay mèo máy Doraemon, công nghiệp văn hóa Việt Nam còn đối mặt với thực trạng đau lòng: Nhiều nhà sáng tạo phải chọn "khai sinh" sản phẩm ở nước ngoài vì thủ tục trong nước quá rườm rà. Tại tọa đàm về xây dựng thương hiệu quốc gia ngày 8/5, bài toán "cởi trói" chính sách và bảo hộ bản quyền một lần nữa được đặt lên bàn thảo luận với những kiến nghị gay gắt từ phía doanh nghiệp.
Một số cán bộ phường Buôn Ma Thuột “mất" suất sát hạch công chức:  Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo xử lý

Một số cán bộ phường Buôn Ma Thuột “mất" suất sát hạch công chức: Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo xử lý

Kỳ kiểm tra, sát hạch để tiếp nhận người hoạt động không chuyên trách cấp xã vào làm công chức tại các cơ quan Đảng, đoàn thể và chính quyền cấp xã đã được Sở Nội vụ Đắk Lắk tổ chức từ ngày 5 đến ngày 7/5/2026. Tuy nhiên, nhiều cán bộ không chuyên trách của phường Buôn Ma Thuột đã không được tham gia kỳ kiểm tra, sát hạch này.
Trường Cao đẳng Xây dựng TP.HCM phối hợp Viện IEM tổ chức kỳ sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản cho hơn 6.000 thí sinh

Trường Cao đẳng Xây dựng TP.HCM phối hợp Viện IEM tổ chức kỳ sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản cho hơn 6.000 thí sinh

Dưới sự chỉ đạo của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng Xây dựng TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM (IEM) tổ chức kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản đợt I năm 2026 cho hơn 6.000 thí sinh tại địa chỉ số 190 Võ Văn Ngân, phường Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh.
Thành lập Phân hiệu Trường Đại học Tài chính - Marketing tại Quảng Ngãi

Thành lập Phân hiệu Trường Đại học Tài chính - Marketing tại Quảng Ngãi

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 807/QĐ-TTg về việc thành lập Phân hiệu Trường Đại học Tài chính - Marketing tại tỉnh Quảng Ngãi trên cơ sở sáp nhập Trường Đại học Tài chính - Kế toán.
Tây Bắc mở rộng liên kết phát triển du lịch giai đoạn mới

Tây Bắc mở rộng liên kết phát triển du lịch giai đoạn mới

Sự liên kết giữa 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng được kỳ vọng tạo cú hích cho du lịch vùng, thúc đẩy chuyển đổi số, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tháp tưởng niệm 13 tầng giữa Thủ đô: "Đại dự án" của thiếu gia siêu xe gây xôn xao

Tháp tưởng niệm 13 tầng giữa Thủ đô: "Đại dự án" của thiếu gia siêu xe gây xôn xao

Dự án Nhà tang lễ quận Thanh Xuân đang trở thành tâm điểm chú ý khi chủ đầu tư đề xuất xây dựng hai tòa tháp cao 13 tầng để tưởng niệm người quá cố ngay sát khu dân cư đông đúc. Không chỉ gây lo ngại về tác động tâm lý và đời sống cư dân, dự án này còn gây bất ngờ bởi danh tính những người đứng sau doanh nghiệp vừa tăng vốn điều lệ lên 200 tỷ đồng này.
Phú Thọ: Bãi rác Đồng Lợ quá tải, dân thấp thỏm mùa mưa bão

Phú Thọ: Bãi rác Đồng Lợ quá tải, dân thấp thỏm mùa mưa bão

Bãi rác Đồng Lợ nằm giữa khu vực đồng ruộng tại xã Cẩm Khê đang trong tình trạng quá tải, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng khi mùa mưa bão cận kề.
Thời tiết hôm nay 9/5: Hà Nội trưa chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 9/5: Hà Nội trưa chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 9/5, Đông Bắc Bộ nhiều nơi tạnh ráo, Tây Bắc Bộ có lúc có mưa dông; Bức Trung Bộ trời mát, Quảng Trị - Lâm Đồng trưa chiều trời nóng; Nam Bộ trưa chiều trời nóng, chiều tối có mưa dông.
Hơn 10.000 vận động viên tham gia VnExpress Marathon Cần Thơ 2026

Hơn 10.000 vận động viên tham gia VnExpress Marathon Cần Thơ 2026

VnExpress Marathon Cần Thơ 2026 sẽ chính thức diễn ra ngày 10/5/2026, quy tụ khoảng 10.000 vận động viên trong nước và quốc tế, tiếp tục khẳng định sức hút của một trong những giải chạy nổi bật khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Sáp nhập Trường Cao đẳng Luật miền Nam vào Đại học Cần Thơ

Sáp nhập Trường Cao đẳng Luật miền Nam vào Đại học Cần Thơ

Thủ tướng Chính phủ vừa quyết định sáp nhập Trường Cao đẳng Luật miền Nam trực thuộc Bộ Tư pháp vào Đại học Cần Thơ nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực pháp luật khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Lâm Đồng sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Lâm Đồng sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Ngày 8/5, Tỉnh ủy Lâm Đồng tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp với hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 124 xã, phường và đặc khu trên toàn tỉnh. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả vận hành bộ máy sau sắp xếp, đồng thời nhận diện những khó khăn, vướng mắc để đề ra giải pháp hoàn thiện trong giai đoạn tiếp theo.
Ký kết hợp tác chiến lược, tăng cường chăm sóc sức khỏe chuyên sâu  cho người dân khu vực Tây Nguyên

Ký kết hợp tác chiến lược, tăng cường chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người dân khu vực Tây Nguyên

Chiều ngày 08/5/2026, Bệnh viện đa khoa Thiện Hạnh, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Lễ ký kết hợp tác chiến lược với Công ty TNHH Gene Solutions Lab nhằm tăng cường triển khai các kỹ thuật xét nghiệm di truyền hiện đại, mở rộng năng lực sàng lọc - chẩn đoán trước sinh và chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người dân khu vực Tây Nguyên.
Hai xe đầu kéo tông nhau tại khu vực đèo Phượng Hoàng

Hai xe đầu kéo tông nhau tại khu vực đèo Phượng Hoàng

Tai nạn xảy ra giữa 2 xe đầu kéo đi ngược chiều nhau trên cung đường có nhiều đoạn cua, đèo, dốc nguy hiểm, làm cho nhiều phương tiện ùn tắc. Cảnh sát giao thông (CSGT) đã kịp thời có mặt tại hiện trường điều tiết giao thông và xử lý vụ việc.
Nghệ An chỉ đạo quyết liệt triển khai cắt giảm, đơn giản hóa TTHC và điều kiện kinh doanh

Nghệ An chỉ đạo quyết liệt triển khai cắt giảm, đơn giản hóa TTHC và điều kiện kinh doanh

UBND tỉnh Nghệ An vừa chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết mới của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) và điều kiện kinh doanh.