Thứ hai 16/11/2026 16:00
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Tàu điện ngầm có nên là "nỗi ám ảnh" nợ công của Trung Quốc

04/11/2021 10:37
Nếu được triển khai đúng cách, tàu điện ngầm có thể là giải pháp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống ở các thành phố tại Trung Quốc cũng như hỗ trợ nước này đạt được các mục tiêu khí hậu đầy tham vọng. Vậy tại sao các nhà quản lý liên quan không c
Tàu điện ngầm nên được coi là động lực phát triển đất nước
Tàu điện ngầm nên được coi là động lực phát triển đất nước. (Ảnh: internet)

Đối với giới chức Trung Quốc ngày ngày đối mặt với áp lực cắt giảm lượng khí thải carbon đồng thời giải quyết tắc nghẽn giao thông, mở rộng các hệ thống công cộng như tàu điện ngầm có lẽ là một giải pháp lý tưởng. Tuy nhiên, tháng 6 năm nay, các quan chức địa phương ở tỉnh Hồ Nam xác nhận: Chính phủ Trung ương đã đình chỉ các đơn đăng ký xây tuyến tàu điện ngầm mới ở các thành phố chưa được triển khai. Nhiều chuyên gia lý giải rằng lo ngại gia tăng chi phí và nợ công tại địa phương là những nguyên nhân dẫn đến sự suy thoái của tàu điện ngầm. Tin tức này không quá ngạc nhiên đối với người trong ngành, ngay từ năm 2022, chính phủ đã bày tỏ thái độ lạnh nhạt đối với hệ thống tàu điện ngầm mới sau làn sóng ồ ạt trước đó một thập kỷ.

Trước năm 2000, chỉ có bốn thành phố tại Trung Quốc đại lục gồm Bắc Kinh, Thiên Tân, Thượng Hải và Quảng Châu có hệ thống tàu điện ngầm và chỉ có Bắc Kinh sở hữu nhiều hơn một tuyến đang hoạt động. Trên toàn quốc, hầu hết cư dân thành thị đi lại ít hơn sáu km mỗi ngày và xe buýt và xe đạp vẫn là những phương pháp phổ biến nhất. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa vượt bậc cùng với phát triển bất động sản mạnh mẽ đã đem đến diện mạo mới trên toàn quốc. Lấy Bắc Kinh làm ví dụ, thủ đô của Trung Quốc hiện có 7 đường vành đai và số liệu thống kê từ năm 2020 cho thấy người dân nước này đi lại trung bình 22 km một ngày. Hệ thống tàu điện ngầm tại đây đã phát triển tương ứng: Đến năm 2025, tàu điện ngầm của thành phố dự kiến ​​sẽ đạt 30 tuyến, tăng mạnh so với hai tuyến vào năm 2000.

Người dân trung Quốc đi thang máy xuống các ga tàu điện ngầm
Người dân trung Quốc đi thang máy xuống các ga tàu điện ngầm. (Ảnh: internet)

Tốc độ xây dựng tàu điện ngầm của Bắc Kinh là một mô hình thu nhỏ của sự bùng nổ đường sắt đã chiếm lĩnh các thành phố còn lại. Trong số hơn 40 hệ thống giao thông đường sắt đô thị hiện có của đất nước, phần lớn đã được xây dựng trong vòng hai thập kỷ qua. Tuy nhiên, cuộc chạy đua xây dựng các hệ thống tàu điện ngầm mới hào nhoáng không hoàn toàn xuất phát từ nhu cầu thực sự của phát triển đô thị mà còn là sản phẩm của động lực thúc đẩy tăng trưởng GDP địa phương cũng như khả năng cạnh tranh kinh tế thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng. Nhiều thành phố bắt đầu xây dựng tàu điện ngầm trong những năm gần đây đang hy vọng sẽ tái tạo thành công của các dự án xây dựng đường cao tốc và xa lộ trước đó. Về lý thuyết, các dự án cơ sở hạ tầng tạo ra việc làm và làm cho các thành phố trở nên hấp dẫn hơn; đây cũng là "nam châm" cho các khoản thanh toán quan trọng từ chính phủ trung ương, một loại trợ cấp kinh tế cho các khu vực kém phát triển hơn được thanh toán từ kho bạc trung ương.

Nhưng tàu điện ngầm không phải là đường cao tốc. Việc xây dựng một km tàu ​​điện ngầm hiện tiêu tốn khoảng 1 tỷ nhân dân tệ (157 triệu đô la), đắt hơn từ 3 đến 10 lần so với đường cao tốc thông thường. Hơn nữa, giá vé tàu điện ngầm ở hầu hết các thành phố vẫn rất thấp và ngay cả những đợt tăng giá cũng thường vấp phải sự phản đối từ công chúng. Nguồn thu từ vé hạn chế gây khó khăn cho việc thu hồi chi phí xây dựng và vận hành tàu điện ngầm, khiến nhiều tuyến mới hoạt động trong tình trạng điêu đứng. Sự phụ thuộc vào trợ cấp của chính phủ càng làm trầm trọng thêm vấn đề nợ công của Trung Quốc.

Những vấn đề này trở nên nổi bật hơn khi các chính phủ hạn chế nguồn tài chính liên kết phát triển tàu điện ngầm với thị trường bất động sản đang đóng băng. Về bản chất, các tàu điện ngầm có thể không sinh lời, nhưng vì quyền sử dụng đất gần các ga tàu điện ngầm có thể được bán với giá cao, nên một làn sóng mới của cơn sốt tàu điện ngầm đã càn quét Trung Quốc từ năm 2012 đến năm 2013. Các thành phố đã bán bớt quyền sử dụng đất liền kề với tàu điện ngầm, sau đó dùng số tiền thu được để đầu tư thêm vào việc xây dựng khiến giá đất thậm chí còn cao hơn.

Để xây một tuyến tàu điện ngầm cần vay vốn gấp nhiều lần làm đường cao tốc, dẫn đến nợ công gia tăng
Để xây một tuyến tàu điện ngầm cần vay vốn gấp nhiều lần làm đường cao tốc, dẫn đến nợ công gia tăng. (Ảnh: internet)

Để xây tàu điện ngầm, vay nợ càng nhiều càng thúc đẩy bong bóng bất động sản và rủi ro rõ rệt hơn bao giờ hết. Vì lý do này, chính quyền trung ương đã vào cuộc, năm 2018, ban hành các quy định mới buộc nhiều thành phố nhỏ hơn hoặc những thành phố có tài chính không ổn định phải tạm hoãn kế hoạch tàu điện ngầm. Tới thời điểm hiện tại, tất cả công trình xây dựng mới "bị đóng băng". Theo giới chuyên gia, nếu Trung Quốc muốn đưa các tàu điện ngầm đi đúng hướng, trước tiên cần phải củng cố mối quan hệ giữa dịch vụ công và thị trường. Các đô thị châu Á khác có hệ thống giao thông công cộng hoàn thiện bao gồm Hồng Kông và Tokyo, thường tài trợ cho các dự án tàu điện ngầm thông qua sự kết hợp giữa đầu tư của chính phủ và tư nhân. Điều này cho phép cả hai bên chia sẻ cả rủi ro và lợi ích của sự phát triển đô thị. Tàu điện ngầm có khả năng và nên trở thành động cơ phát triển cho đất nước chứ không chỉ là những toa tàu trống, những nhà ga vắng khách, ảm đạm.

TL

Tin bài khác
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.
Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google bắt đầu triển khai Gemini 4 Hydrogen trên Google Search toàn cầu, giúp công cụ tìm kiếm hiểu câu hỏi phức tạp, xử lý lỗi chính tả và đưa ra câu trả lời trực quan hơn.
Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple thông báo đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn Cộng đồng Hỗ trợ từ ngày 20/11/2026, khiến nhiều người dùng tiếc nuối vì mất đi kênh trao đổi và khắc phục sự cố quen thuộc.
Microsoft gặp sự cố diện rộng, Outlook và Teams gián đoạn, OpenAI bị ảnh hưởng

Microsoft gặp sự cố diện rộng, Outlook và Teams gián đoạn, OpenAI bị ảnh hưởng

Sự cố kỹ thuật ngày 12/11 khiến Microsoft 365, Outlook và Teams gián đoạn hơn 5 giờ, ảnh hưởng đến hàng nghìn người dùng cùng các dịch vụ AI của OpenAI và Anthropic.
ASUS mang về Việt Nam dòng laptop AI, mỏng nhẹ cho doanh nhân, doanh nghiệp

ASUS mang về Việt Nam dòng laptop AI, mỏng nhẹ cho doanh nhân, doanh nghiệp

Sở hữu trọng lượng chỉ từ 1,1 kg, chất liệu nắp máy Ceraluminum chống trầy xước cùng thời lượng pin lên đến 30 giờ và sức mạnh AI từ Intel, AMD lẫn Snapdragon, ASUS Zenbook 14 (2026) định vị là người bạn đồng hành lý tưởng cho giới doanh nhân thường xuyên di chuyển.