Thứ hai 27/07/2026 22:53
Hotline: 024.355.63.010
Pháp luật

Tăng cường thực hiện phòng, chống gian lận, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT

19/09/2023 12:55
BHXH Việt Nam vừa ban hành Công văn số 2853/BHXH-TTKT gửi Bộ LĐTB & XH, Bộ Y tế và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về tăng cường lãnh đạo thực hiện pháp luật và phòng, chống gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội.

Nội dung của công văn này nhằm tăng cường lãnh đạo thực hiện pháp luật và phòng, chống gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT).

Theo đó, thời gian qua, nhằm hạn chế các hành vi gian lận, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT, BHXH Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố chủ động, quyết liệt triển khai các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT. Nhiều hành vi vi phạm đã được phát hiện và xử lý kịp thời; nhiều nội dung vướng mắc đã được BHXH Việt Nam giải quyết hoặc tổng hợp, báo cáo, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Muôn ngàn phương thức gian lận, trục lợi từ quỹ BHXH

Gần đây, cơ quan BHXH và cơ quan chức năng có liên quan đã phát hiện, xử lý một số vụ việc vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT ở một số địa phương, cụ thể như người lao động (NLĐ) trục lợi quỹ BHXH thông qua việc sử dụng Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH giả hoặc được các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (KCB) cấp không đúng quy định để thanh toán chế độ BHXH. Qua đó, cơ sở KCB cũng trục lợi quỹ BHYT bằng việc quyết toán công khám, tiền thuốc, dịch vụ kỹ thuật... từ thẻ BHYT của người mua Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Điển hình như vụ việc tại các Phòng khám đa khoa tư nhân ở Đồng Nai (đã khởi tố); tại Trạm Y tế phường Đồng Văn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Công an tỉnh Hà Nam đang xác minh)… Ngoài ra, nhằm trục lợi quỹ BHXH, người sử dụng lao động đề nghị giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe đối với NLĐ đang trong thời gian đi làm hưởng lương, nghỉ phép, nghỉ không lương, nghỉ việc riêng, điều trị tai nạn lao động… Hoặc, người sử dụng lao động và NLĐ thỏa thuận với nhau chỉ đóng 06 tháng BHXH hoặc tăng mức đóng BHXH cao bất thường trong thời gian 06 tháng trước khi sinh con để hưởng trợ cấp thai sản…

Hưởng BHXH một lần là nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt
Hưởng BHXH một lần là nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt.

Trục lợi hưởng BHXH một lần dưới hình thức ủy quyền bằng cách lợi dụng nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt, mặt khác, quy định hiện hành về thủ tục hồ sơ hưởng BHXH một lần rất đơn giản nên một số đối tượng đã tổ chức thu gom sổ BHXH của NLĐ thông qua hình thức cầm cố, ủy quyền (NLĐ sở hữu sổ BHXH lập văn bản ủy quyền cho người khác làm thủ tục hưởng BHXH một lần). Đây là hành vi mua, bán sổ BHXH, không chỉ gây thiệt thòi lớn cho NLĐ khi chỉ nhận được 1/3 đến 1/2 giá trị thực của cuốn sổ BHXH mà về lâu dài còn tạo sức ép lên hệ thống an sinh xã hội.

Về lạm dụng, trục lợi quỹ BHTN, NLĐ trong thời gian đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, khi có việc làm (NLĐ đã ký Hợp đồng lao động chính thức với đơn vị sử dụng lao động) nhưng lại không khai báo với Trung tâm giới thiệu việc làm. Sau khi hết thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, NLĐ lập hồ sơ đề nghị cơ quan BHXH truy đóng BHXH bắt buộc cho khoảng thời gian này.

Trong một số trường hợp khác đối với việc lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT thì nhân viên cơ sở y tế sử dụng thẻ BHYT của người nhà hoặc lấy mã thẻ của người bệnh BHYT đã đến khám trước đó để lập hồ sơ chứng từ đề nghị thanh toán chi phí; móc nối với đối tượng “cò” lập hồ sơ bệnh án khống cho người tham gia bảo hiểm nhân thọ để vừa trục lợi bảo hiểm nhân thọ, vừa trục lợi BHYT (như vụ việc xảy ra tại Bệnh viện đa khoa Thái An, Bệnh viện Trường đại học y khoa Vinh, Nghệ An).

Bên cạnh đó, một số hình thức lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT khác như: Cơ sở KCB thống kê, thanh toán dịch vụ kỹ thuật không đúng quy định; thống kê đề nghị thanh toán nhiều hơn số lượng thuốc thực tế sử dụng; sử dụng thuốc không phù hợp với chẩn đoán bệnh; tổ chức thu gom người có thẻ BHYT để cung ứng dịch vụ y tế không cần thiết, gây lãng phí quỹ BHYT… Về phía người bệnh, người bệnh mượn thẻ BHYT của người khác để đi KCB hoặc sử dụng thẻ BHYT đi KCB nhiều lần để lấy thuốc sử dụng không vì mục đích điều trị cho bản thân…

Giải pháp và hướng xử lý?

Trước thực trạng trên, nhằm đẩy mạnh việc phòng, chống, ngăn chặn lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT, BHXH Việt Nam đã thường xuyên, chủ động nắm bắt tình hình và có các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BHXH địa phương tăng cường phối hợp với các Sở, ban, ngành, đặc biệt là cơ quan điều tra để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm. Tuy nhiên, khi phát hiện các hành vi nói trên, ngành BHXH Việt Nam mới chỉ dừng lại ở hướng xử lý là thu hồi hoặc kiến nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết. Các giải pháp ngành triển khai mới chỉ mang tính tình thế, chưa thực sự có công cụ đủ mạnh để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn và răn đe các tổ chức, cá nhân có hành vi lạm dụng, trục lợi.

Để góp phần giải quyết tình trạng này, bên cạnh sự nỗ lực của ngành BHXH Việt Nam, rất cần có sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc phòng, chống, ngăn chặn lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT. Theo đó, BHXH Việt Nam đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tiếp tục quan tâm, tăng cường công tác thanh tra đối với các đơn vị chậm đóng BHXH, BHTN, BHYT…; phối hợp với cơ quan BHXH đẩy mạnh rà soát, chia sẻ dữ liệu nhằm ngăn chặn tình trạng NLĐ hưởng BHTN không đúng quy định và thu hồi số tiền hưởng về quỹ BHTN…

Với Bộ Y tế, tăng cường chỉ đạo trong công tác phối hợp thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện công tác KCB BHYT và thanh toán chi phí KCB BHYT; xử lý kịp thời các hành vi vi phạm do gian lận BHYT của cơ sở KCB và người bệnh…

Với UBND các tỉnh, thành phố, chỉ đạo các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn trong việc chấp hành pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; nắm bắt tình hình “sức khỏe” của doanh nghiệp để có cảnh báo kịp thời. Đồng thời, chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan tích cực vào cuộc, phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH tỉnh đẩy mạnh: tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; thanh tra, kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn, trong đó chú trọng thanh tra, kiểm tra những đơn vị có dấu hiệu vi phạm trong việc thu đóng, giải quyết hưởng các chế độ BHXH, BHTN; nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành; theo dõi, phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện BHXH, BHTN, BHYT để đảm bảo kịp thời quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Uyển Nhi

Bài liên quan
Tin bài khác
Đường dây thực phẩm chức năng giả 539 tỷ đồng và "mánh khóe" bóp méo chất lượng

Đường dây thực phẩm chức năng giả 539 tỷ đồng và "mánh khóe" bóp méo chất lượng

Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội chính thức mở phiên xét xử sơ thẩm 14 bị cáo trong đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả quy mô đặc biệt lớn xảy ra tại Công ty Cổ phần Dược phẩm liên doanh MediPhar, MediUSA và các đơn vị liên quan. Với doanh thu lên tới hàng nghìn tỷ đồng, vụ án phơi bày trọn vẹn những mánh khóe bóp méo chất lượng, lập hai hệ thống sổ sách trốn thuế và hành vi đưa nhận hối lộ để qua mặt cơ quan chức năng.
Doanh nghiệp liên quan Novaland xuất hiện trong danh sách nợ thuế tại Đồng Nai

Doanh nghiệp liên quan Novaland xuất hiện trong danh sách nợ thuế tại Đồng Nai

Thuế TP. Đồng Nai vừa công khai danh sách 441 người nộp thuế còn nợ ngân sách nhà nước đến ngày 30/6/2026 với tổng số tiền hơn 326,6 tỷ đồng. Trong danh sách này có Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Long Hưng Phát - doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Novaland và là chủ đầu tư dự án Aqua Riverside City.
Siba phát sinh nghĩa vụ thuế hơn 16,8 tỷ đồng sau hai quyết định xử lý

Siba phát sinh nghĩa vụ thuế hơn 16,8 tỷ đồng sau hai quyết định xử lý

Hai quyết định xử lý của Cơ quan Thuế trong năm 2026 đã làm phát sinh nghĩa vụ tài chính hơn 16,8 tỷ đồng đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Cơ khí công nghệ cao Siba. Khoản tiền này bao gồm truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp theo quy định.
Hợp tác xã vận tải AHP đứng đầu danh sách nợ thuế tại Đà Nẵng

Hợp tác xã vận tải AHP đứng đầu danh sách nợ thuế tại Đà Nẵng

Danh sách nợ thuế mới công bố của Thuế Đà Nẵng cơ sở 3 cho thấy Hợp tác xã kinh doanh vận tải AHP - Chi nhánh Đà Nẵng tiếp tục là đơn vị có số nợ lớn nhất tại địa bàn Ngũ Hành Sơn.
Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An nhiều lần bị xử phạt trước khi bị khởi tố

Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An nhiều lần bị xử phạt trước khi bị khởi tố

Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An từng nhiều lần bị Sở Y tế Nghệ An phát hiện vi phạm, xử phạt hành chính, tước giấy phép hoạt động có thời hạn và chuyển hồ sơ phục vụ điều tra trước khi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An ra quyết định khởi tố vụ án.
Cảnh báo Liên danh Petrolimex chậm tiến độ 5 trạm dừng nghỉ cao tốc Bắc - Nam

Cảnh báo Liên danh Petrolimex chậm tiến độ 5 trạm dừng nghỉ cao tốc Bắc - Nam

Cục Đường bộ Việt Nam vừa yêu cầu Liên danh Petrolimex khẩn trương chấn chỉnh tổ chức thi công tại 5 dự án trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, sau khi nhiều hạng mục không đạt tiến độ cam kết, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng việc đưa công trình vào khai thác và triển khai thu phí theo kế hoạch.
UBCKNN đình chỉ nhiều kiểm toán viên của A&C, RSM và PwC do hồ sơ kiểm toán không đạt yêu cầu

UBCKNN đình chỉ nhiều kiểm toán viên của A&C, RSM và PwC do hồ sơ kiểm toán không đạt yêu cầu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tiếp tục đình chỉ tư cách kiểm toán viên được chấp thuận kiểm toán cho đơn vị có lợi ích công chúng thuộc lĩnh vực chứng khoán đối với nhiều kiểm toán viên của A&C, RSM Việt Nam và PwC Việt Nam. Nguyên nhân đều xuất phát từ việc ký báo cáo kiểm toán có hồ sơ kiểm toán bị đánh giá "không đạt yêu cầu" qua công tác kiểm tra chất lượng.
Thái Nguyên: Nhiều doanh nghiệp vi phạm đất đai quy mô lớn

Thái Nguyên: Nhiều doanh nghiệp vi phạm đất đai quy mô lớn

Hàng loạt dự án chiếm dụng hàng chục nghìn mét vuông đất lâm vào cảnh chậm tiến độ kéo dài, thậm chí tự ý san lấp đất lúa, đất rừng. Động thái công khai danh tính người sử dụng đất vi phạm của cơ quan chức năng Thái Nguyên được xem là bước đi cứng rắn nhằm siết chặt kỷ luật, minh bạch hóa quản lý tài nguyên trên địa bàn.
Bất động sản và Đầu tư VRC bị truy thu, xử phạt hơn 700 triệu đồng về thuế

Bất động sản và Đầu tư VRC bị truy thu, xử phạt hơn 700 triệu đồng về thuế

Thuế TP. Hồ Chí Minh vừa xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với Công ty CP Bất động sản và Đầu tư VRC sau khi xác định doanh nghiệp khai sai, làm thiếu số thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong nhiều kỳ.
Khởi tố Tổng giám đốc Tập đoàn Hóa chất Đức Giang

Khởi tố Tổng giám đốc Tập đoàn Hóa chất Đức Giang

Tập đoàn Hóa chất Đức Giang tiếp tục có thêm lãnh đạo bị khởi tố trong quá trình điều tra vụ án xảy ra tại doanh nghiệp này. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố ba bị can và áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với các cá nhân liên quan.
Chuyển hồ sơ sang công an vụ doanh nghiệp nợ hơn 11 tỷ đồng tiền mua lúa

Chuyển hồ sơ sang công an vụ doanh nghiệp nợ hơn 11 tỷ đồng tiền mua lúa

Sau khi xác minh bước đầu phát hiện dấu hiệu bất thường trong việc thu mua lúa nhưng không thực hiện đúng cam kết thanh toán, UBND tỉnh Cà Mau đã chuyển toàn bộ hồ sơ liên quan Công ty TNHH Tập đoàn nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu sang Cơ quan iều tra để xử lý theo quy định.
Giám đốc Công ty Đầu tư và Phát triển kho bãi Nhơn Tân bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Giám đốc Công ty Đầu tư và Phát triển kho bãi Nhơn Tân bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Thuế tỉnh Gia Lai đã ban hành thông báo áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Trần Viết Lắm - Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển kho bãi Nhơn Tân, do doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế với số tiền hơn 22,8 tỷ đồng.
Mở lại phiên tòa xét xử vụ lừa đảo góp vốn trồng sâm Ngọc Linh gần 1.290 tỷ đồng

Mở lại phiên tòa xét xử vụ lừa đảo góp vốn trồng sâm Ngọc Linh gần 1.290 tỷ đồng

Sau khi phải hoãn vì vắng nhiều người tham gia tố tụng, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội ấn định ngày 11/8 mở lại phiên tòa sơ thẩm xét xử Phạm Mỹ Hạnh - cựu Chủ tịch Công ty cổ phần Tập đoàn Mỹ Hạnh, về cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua dự án trồng sâm Ngọc Linh.
Khởi tố thêm 4 bị can trong vụ buôn lậu 3.400 viên kim cương vào hệ thống SJC

Khởi tố thêm 4 bị can trong vụ buôn lậu 3.400 viên kim cương vào hệ thống SJC

Mở rộng điều tra Chuyên án 268V, Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố thêm 4 bị can liên quan đường dây buôn lậu kim cương vào Công ty SJC. Kết quả điều tra bước đầu cho thấy từ năm 2022 đến 2024, khoảng 3.400 viên kim cương trị giá hơn 500 tỷ đồng đã được hợp thức hóa hồ sơ trước khi đưa ra thị trường.
Tập đoàn Hoa Sen bị phạt hơn 781 triệu đồng do khai sai mã HS hàng nhập khẩu

Tập đoàn Hoa Sen bị phạt hơn 781 triệu đồng do khai sai mã HS hàng nhập khẩu

Khai sai mã số hàng hóa đối với lô máy cán nhập khẩu khiến Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen bị xử phạt hơn 781 triệu đồng và phải nộp bổ sung gần 3,91 tỷ đồng tiền thuế vào ngân sách Nhà nước.