Thứ sáu 03/07/2026 03:30
Hotline: 024.355.63.010
Pháp luật

Tăng cường thực hiện phòng, chống gian lận, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT

19/09/2023 12:55
BHXH Việt Nam vừa ban hành Công văn số 2853/BHXH-TTKT gửi Bộ LĐTB & XH, Bộ Y tế và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về tăng cường lãnh đạo thực hiện pháp luật và phòng, chống gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội.

Nội dung của công văn này nhằm tăng cường lãnh đạo thực hiện pháp luật và phòng, chống gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT).

Theo đó, thời gian qua, nhằm hạn chế các hành vi gian lận, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT, BHXH Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố chủ động, quyết liệt triển khai các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT. Nhiều hành vi vi phạm đã được phát hiện và xử lý kịp thời; nhiều nội dung vướng mắc đã được BHXH Việt Nam giải quyết hoặc tổng hợp, báo cáo, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Muôn ngàn phương thức gian lận, trục lợi từ quỹ BHXH

Gần đây, cơ quan BHXH và cơ quan chức năng có liên quan đã phát hiện, xử lý một số vụ việc vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT ở một số địa phương, cụ thể như người lao động (NLĐ) trục lợi quỹ BHXH thông qua việc sử dụng Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH giả hoặc được các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (KCB) cấp không đúng quy định để thanh toán chế độ BHXH. Qua đó, cơ sở KCB cũng trục lợi quỹ BHYT bằng việc quyết toán công khám, tiền thuốc, dịch vụ kỹ thuật... từ thẻ BHYT của người mua Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Điển hình như vụ việc tại các Phòng khám đa khoa tư nhân ở Đồng Nai (đã khởi tố); tại Trạm Y tế phường Đồng Văn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Công an tỉnh Hà Nam đang xác minh)… Ngoài ra, nhằm trục lợi quỹ BHXH, người sử dụng lao động đề nghị giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe đối với NLĐ đang trong thời gian đi làm hưởng lương, nghỉ phép, nghỉ không lương, nghỉ việc riêng, điều trị tai nạn lao động… Hoặc, người sử dụng lao động và NLĐ thỏa thuận với nhau chỉ đóng 06 tháng BHXH hoặc tăng mức đóng BHXH cao bất thường trong thời gian 06 tháng trước khi sinh con để hưởng trợ cấp thai sản…

Hưởng BHXH một lần là nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt
Hưởng BHXH một lần là nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt.

Trục lợi hưởng BHXH một lần dưới hình thức ủy quyền bằng cách lợi dụng nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt, mặt khác, quy định hiện hành về thủ tục hồ sơ hưởng BHXH một lần rất đơn giản nên một số đối tượng đã tổ chức thu gom sổ BHXH của NLĐ thông qua hình thức cầm cố, ủy quyền (NLĐ sở hữu sổ BHXH lập văn bản ủy quyền cho người khác làm thủ tục hưởng BHXH một lần). Đây là hành vi mua, bán sổ BHXH, không chỉ gây thiệt thòi lớn cho NLĐ khi chỉ nhận được 1/3 đến 1/2 giá trị thực của cuốn sổ BHXH mà về lâu dài còn tạo sức ép lên hệ thống an sinh xã hội.

Về lạm dụng, trục lợi quỹ BHTN, NLĐ trong thời gian đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, khi có việc làm (NLĐ đã ký Hợp đồng lao động chính thức với đơn vị sử dụng lao động) nhưng lại không khai báo với Trung tâm giới thiệu việc làm. Sau khi hết thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, NLĐ lập hồ sơ đề nghị cơ quan BHXH truy đóng BHXH bắt buộc cho khoảng thời gian này.

Trong một số trường hợp khác đối với việc lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT thì nhân viên cơ sở y tế sử dụng thẻ BHYT của người nhà hoặc lấy mã thẻ của người bệnh BHYT đã đến khám trước đó để lập hồ sơ chứng từ đề nghị thanh toán chi phí; móc nối với đối tượng “cò” lập hồ sơ bệnh án khống cho người tham gia bảo hiểm nhân thọ để vừa trục lợi bảo hiểm nhân thọ, vừa trục lợi BHYT (như vụ việc xảy ra tại Bệnh viện đa khoa Thái An, Bệnh viện Trường đại học y khoa Vinh, Nghệ An).

Bên cạnh đó, một số hình thức lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT khác như: Cơ sở KCB thống kê, thanh toán dịch vụ kỹ thuật không đúng quy định; thống kê đề nghị thanh toán nhiều hơn số lượng thuốc thực tế sử dụng; sử dụng thuốc không phù hợp với chẩn đoán bệnh; tổ chức thu gom người có thẻ BHYT để cung ứng dịch vụ y tế không cần thiết, gây lãng phí quỹ BHYT… Về phía người bệnh, người bệnh mượn thẻ BHYT của người khác để đi KCB hoặc sử dụng thẻ BHYT đi KCB nhiều lần để lấy thuốc sử dụng không vì mục đích điều trị cho bản thân…

Giải pháp và hướng xử lý?

Trước thực trạng trên, nhằm đẩy mạnh việc phòng, chống, ngăn chặn lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT, BHXH Việt Nam đã thường xuyên, chủ động nắm bắt tình hình và có các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BHXH địa phương tăng cường phối hợp với các Sở, ban, ngành, đặc biệt là cơ quan điều tra để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm. Tuy nhiên, khi phát hiện các hành vi nói trên, ngành BHXH Việt Nam mới chỉ dừng lại ở hướng xử lý là thu hồi hoặc kiến nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết. Các giải pháp ngành triển khai mới chỉ mang tính tình thế, chưa thực sự có công cụ đủ mạnh để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn và răn đe các tổ chức, cá nhân có hành vi lạm dụng, trục lợi.

Để góp phần giải quyết tình trạng này, bên cạnh sự nỗ lực của ngành BHXH Việt Nam, rất cần có sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc phòng, chống, ngăn chặn lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHTN, BHYT. Theo đó, BHXH Việt Nam đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tiếp tục quan tâm, tăng cường công tác thanh tra đối với các đơn vị chậm đóng BHXH, BHTN, BHYT…; phối hợp với cơ quan BHXH đẩy mạnh rà soát, chia sẻ dữ liệu nhằm ngăn chặn tình trạng NLĐ hưởng BHTN không đúng quy định và thu hồi số tiền hưởng về quỹ BHTN…

Với Bộ Y tế, tăng cường chỉ đạo trong công tác phối hợp thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện công tác KCB BHYT và thanh toán chi phí KCB BHYT; xử lý kịp thời các hành vi vi phạm do gian lận BHYT của cơ sở KCB và người bệnh…

Với UBND các tỉnh, thành phố, chỉ đạo các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn trong việc chấp hành pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; nắm bắt tình hình “sức khỏe” của doanh nghiệp để có cảnh báo kịp thời. Đồng thời, chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan tích cực vào cuộc, phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH tỉnh đẩy mạnh: tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; thanh tra, kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn, trong đó chú trọng thanh tra, kiểm tra những đơn vị có dấu hiệu vi phạm trong việc thu đóng, giải quyết hưởng các chế độ BHXH, BHTN; nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành; theo dõi, phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện BHXH, BHTN, BHYT để đảm bảo kịp thời quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Uyển Nhi

Bài liên quan
Tin bài khác
Hoãn phiên tòa xét xử vụ làm giả thực phẩm bảo vệ sức khỏe tại Công ty Herbitech

Hoãn phiên tòa xét xử vụ làm giả thực phẩm bảo vệ sức khỏe tại Công ty Herbitech

Sáng 2/7, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty Herbitech cùng vợ là Trần Thị Huệ và 17 bị cáo liên quan. Tuy nhiên, tại phần thủ tục, bị cáo Trần Thị Huệ có đơn xin hoãn vì lý do sức khỏe. Do đây là bị cáo đầu vụ và là lần đầu mở tòa, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã chấp nhận hoãn phiên tòa và ấn định ngày mở lại vào 10/7, đồng thời cử người xác minh tình trạng điều trị tại bệnh viện của bị cáo Huệ.
Một cá nhân bị phạt 1,5 tỷ đồng và cấm giao dịch 3 năm vì thao túng cổ phiếu DPG

Một cá nhân bị phạt 1,5 tỷ đồng và cấm giao dịch 3 năm vì thao túng cổ phiếu DPG

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa công bố loạt quyết định xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp phòng ngừa đối với các hành vi thao túng thị trường chứng khoán liên quan đến mã cổ phiếu DPG (Công ty Cổ phần Tập đoàn Đạt Phương). Trong đó, một cá nhân trực tiếp thực hiện hành vi thao túng bị phạt tiền 1,5 tỷ đồng, tước chứng chỉ hành nghề và cấm giao dịch trong 3 năm. Đồng thời, 6 cá nhân và tổ chức khác cũng bị xử lý nghiêm do tiếp tay cho mượn tài khoản chứng khoán.
Thuế tỉnh Lào Cai công khai 36 đơn vị nợ thuế hơn 95 tỷ đồng

Thuế tỉnh Lào Cai công khai 36 đơn vị nợ thuế hơn 95 tỷ đồng

Cơ quan Thuế tỉnh Lào Cai đã ban hành Thông báo số 1895/TB-LCA công khai danh sách người nộp thuế nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách Nhà nước. Tính đến ngày 31/5/2026, trên địa bàn có 36 doanh nghiệp và đơn vị còn nợ tổng số tiền lên tới hơn 95,3 tỷ đồng. Để xử lý tình trạng chây ỳ, Cơ quan Thuế đã đồng loạt áp dụng các biện pháp mạnh tay như cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn, phong tỏa tài khoản, thu hồi giấy phép kinh doanh, thậm chí tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật.
Cựu Chủ tịch Công ty Nam Triệu nhận án 29 năm tù

Cựu Chủ tịch Công ty Nam Triệu nhận án 29 năm tù

Chiều 1/7, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án phạt đối với 17 bị cáo trong đại án tham ô xảy ra tại Công ty Nam Triệu. Cựu Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Nguyễn Văn Hưng lĩnh hình phạt nghiêm khắc tổng cộng 29 năm tù, sau khi cơ quan tố tụng làm rõ hành vi chỉ đạo cấp dưới nâng khống chi phí sản xuất để rút ruột ngân sách.
Triệt phá đường dây nhập lậu gần 19 tấn việt quất biến hình thành đặc sản Mộc Châu

Triệt phá đường dây nhập lậu gần 19 tấn việt quất biến hình thành đặc sản Mộc Châu

Công an thành phố Hà Nội vừa triệt phá thành công một đường dây buôn lậu lớn, thu giữ gần 19 tấn việt quất tươi từ nước ngoài về Việt Nam chưa qua kiểm định an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, đây là vụ án đầu tiên ghi nhận thủ đoạn tinh vi khi các đối tượng tự thiết lập một vùng trồng có thật tại tỉnh Sơn La, sử dụng thương hiệu nông sản nội địa để hợp thức hóa nguồn gốc pháp lý, đánh lừa các chuỗi siêu thị lớn nhằm phân phối hàng lậu ra thị trường.
Công ty Phân phối Top One bị phạt tiền vì giấu hàng loạt báo cáo tài chính

Công ty Phân phối Top One bị phạt tiền vì giấu hàng loạt báo cáo tài chính

Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành Quyết định số 360/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Phân phối Top One (mã chứng khoán: TOP - sàn UPCoM). Doanh nghiệp này bị áp mức phạt 92,5 triệu đồng do vi phạm nghiêm trọng các quy định về thời hạn công bố thông tin, để tồn đọng hàng loạt báo cáo tài chính và tài liệu giải trình từ năm 2023 đến đầu năm 2026.
Chiêu lừa tráo răng sứ Trung Quốc giá rẻ tại Nha khoa Đại Nam bị lật tẩy

Chiêu lừa tráo răng sứ Trung Quốc giá rẻ tại Nha khoa Đại Nam bị lật tẩy

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án, bắt tạm giam lãnh đạo Công ty Nha khoa thẩm mỹ Đại Nam về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán. Thủ đoạn của nhóm này là thuê chứng chỉ hành nghề, quảng cáo gian dối răng sứ cao cấp từ Mỹ, Đức nhưng thực tế tráo bằng phôi Trung Quốc giá rẻ để móc túi khách hàng.
Sâm Ngọc Linh Kon Tum cùng hàng loạt doanh nghiệp lớn bị bêu tên nợ thuế

Sâm Ngọc Linh Kon Tum cùng hàng loạt doanh nghiệp lớn bị bêu tên nợ thuế

Thông tin công bố từ Cơ quan Thuế tỉnh Quảng Ngãi ngày 29/6 cho thấy, tính đến ngày 31/5, trên địa bàn (tỉnh Kon Tum cũ) ghi nhận có 182 người nộp thuế còn nợ thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách Nhà nước với tổng số tiền hơn 51,4 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong danh sách này lật tẩy dòng tiền của hàng loạt tên tuổi quen thuộc từ doanh nghiệp kinh sâm quý - Sâm Ngọc Linh Kon Tum, đơn vị năng lượng cho đến siêu dự án chăn nuôi công nghệ cao vốn đầu tư hàng nghìn tỷ đồng.
Ngân hàng ép khách vay mua bảo hiểm đối mặt án phạt lên tới nửa tỷ đồng

Ngân hàng ép khách vay mua bảo hiểm đối mặt án phạt lên tới nửa tỷ đồng

Nhằm triệt tiêu tình trạng các tổ chức tín dụng dùng chiêu trò áp đặt khách hàng, cơ quan quản lý đã cụ thể hóa khung hình phạt tài chính lên tới 500 triệu đồng, đồng thời buộc đơn vị vi phạm phải đền bù toàn bộ chi phí nếu khách hàng yêu cầu hủy hợp đồng.
Hải quan Khu vực I xử lý 669 vụ vi phạm trong 6 tháng, kiến nghị khởi tố 18 vụ

Hải quan Khu vực I xử lý 669 vụ vi phạm trong 6 tháng, kiến nghị khởi tố 18 vụ

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực I đã phát hiện và xử lý 669 vụ vi phạm pháp luật hải quan, thu nộp ngân sách hơn 81,5 tỷ đồng, đồng thời kiến nghị khởi tố 18 vụ việc. Kết quả này cho thấy nỗ lực tăng cường kiểm soát buôn lậu, gian lận thương mại và tội phạm ma túy trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tiếp tục tăng trưởng.
Triệt phá đường dây sản xuất đặc sản giả mạo đổ buôn rầm rộ trên TikTok Shop và Shopee

Triệt phá đường dây sản xuất đặc sản giả mạo đổ buôn rầm rộ trên TikTok Shop và Shopee

Bằng thủ đoạn mua nguyên liệu không rõ nguồn gốc rồi tự pha chế thành các món sản xuất đặc sản giả mạo, "hot trend" như kẹo táo đỏ kẹp sữa lạc đà hay mật lê tuyết, nhóm đối tượng đã lập các tài khoản ảo để lừa dối người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử lớn.
Transimex bị phạt hơn nửa tỷ đồng vì loạt sai phạm từ quản trị đến thông tin

Transimex bị phạt hơn nửa tỷ đồng vì loạt sai phạm từ quản trị đến thông tin

Không chỉ che giấu tình trạng không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng và chậm công bố tài liệu cổ đông, Công ty Cổ phần Transimex (mã chứng khoán: TMS) còn bị cơ quan quản lý lật tẩy hành vi khai báo thông tin sai lệch cùng các giao dịch "chui" với người nội bộ.
Đầu tư Thành Thành Công bị phạt nặng, lộ diện rủi ro từ 4 lô trái phiếu

Đầu tư Thành Thành Công bị phạt nặng, lộ diện rủi ro từ 4 lô trái phiếu

Không chỉ bị cơ quan quản lý xử phạt hành chính do chậm đăng ký, lưu ký 4 mã trái phiếu, Công ty cổ phần Đầu tư Thành Thành Công còn bị tổ chức đại diện trái chủ chỉ rõ việc vi phạm cam kết tài chính khi để tỷ lệ nợ vượt ngưỡng an toàn.
Cơ quan Thuế tiếp tục thông báo cưỡng chế thuế đối với chủ đầu tư dự án Empire City

Cơ quan Thuế tiếp tục thông báo cưỡng chế thuế đối với chủ đầu tư dự án Empire City

Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật dự kiến sẽ được áp dụng nếu doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai, trong bối cảnh nội bộ liên doanh này đang phát sinh tranh chấp tại trọng tài quốc tế.
Hà Nội: Phát hiện 57.000 miếng mặt nạ dưỡng da giả nhãn hiệu BANOBAGI

Hà Nội: Phát hiện 57.000 miếng mặt nạ dưỡng da giả nhãn hiệu BANOBAGI

Toàn bộ lô mỹ phẩm giả xuất xứ Hàn Quốc thu giữ tại phường Hà Đông đã được lực lượng Quản lý thị trường và Công an chuyển hồ sơ sang Cơ quan Điều tra để xử lý hình sự theo quy định pháp luật.