Thứ ba 17/11/2026 08:49
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Tại sao Blue Origin không thể thống trị cuộc đua không gian?

18/10/2021 09:43
Mặc dù sở hữu đội ngũ kỹ sư hàng đầu thế giới cùng nguồn vốn dồi dào nhưng các vấn đề về an toàn và văn hóa làm việc độc hại trở thành rào cản đối với vị trí dẫn đầu của Blue Origin. Cuộc đua không gian của các tỷ phú chỉ là một tên gọi, trên thực tế
Nếu có công ty tên lửa nào được kỳ vọng sẽ đạt được trình độ thành tựu công nghệ tương đương với SpaceX thì đó chính là Blue Origin
Nếu có công ty tên lửa nào được kỳ vọng sẽ đạt được trình độ thành tựu công nghệ tương đương với SpaceX thì đó chính là Blue Origin. (Ảnh: Blue Origin)

Ngày nay, lĩnh vực không gian thương mại chứng kiến nhiều đổi mới hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử lĩnh vực dịch vụ vũ trụ. Relativity Space đang chế tạo tên lửa 3D đầu tiên trên thế giới và có kế hoạch chế tạo tên lửa trên sao Hỏa bằng robot. Virgin Orbit đưa các vệ tinh vào quỹ đạo bằng cách phóng một tên lửa từ bên dưới cánh của một máy bay phản lực. Mặt khác, Virgin Galactic đưa con người lên rìa không gian. RocketLab đã phát triển động cơ tên lửa đầu tiên được trang bị một máy bơm điện và đang cố gắng đưa lên không trung bằng một mạng lưới kết nối với máy bay trực thăng.

Nói về Space X, đây là công ty vũ trụ duy nhất đã gửi một tên lửa lên quỹ đạo và hạ cánh an toàn trở lại. Chỉ có SpaceX đã hạ cánh một tên lửa có kích thước bằng tòa nhà 15 tầng trên một con tàu bay không người lái ở giữa đại dương. Chỉ có SpaceX đã đưa cả phi hành gia Nasa và công dân lên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Chỉ có SpaceX sản xuất hàng nghìn vệ tinh truyền thông mỗi năm. Chỉ SpaceX có tần suất phóng gần như hàng tuần nhằm tăng gấp đôi số lượng vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo trong vòng chưa đầy hai năm. Cũng chỉ có SpaceX đang phóng nguyên mẫu của tên lửa lớn nhất và mạnh nhất từng được chế tạo, một con tàu khổng lồ có tên Starship chở con người lên mặt trăng.

Và sau đó là Blue Origin. Nếu có công ty tên lửa nào được kỳ vọng sẽ đạt được trình độ thành tựu công nghệ tương đương với SpaceX thì đó chính là công ty của Jeff Bezos thành lập vào năm 2000. Vào năm 2015, Blue Origin trở thành công ty đầu tiên đưa tên lửa lên tuyến Kármán, ranh giới không gian được quốc tế công nhận và hạ cánh một lần nữa, đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử khám phá không gian tư nhân.

Bezos thành lập Blue Origin với những mục tiêu có tầm nhìn xa. Lấy cảm hứng từ nhà tương lai học quá cố của Princeton Gerard K O'Neill, Bezos mơ ước chuyển ngành công nghiệp nặng ra khỏi Trái đất, đưa vào không gian để giảm phát thải khí nhà kính. Vị tỷ phú muốn đặt nền móng cho một nền kinh tế ngoài Trái đất, nơi hàng nghìn người sống và làm việc trong vũ trụ. Công ty của ông đang chế tạo một tên lửa mạnh ngang với tên lửa từng đưa các phi hành gia Apollo lên mặt trăng và hợp tác với các nhà thầu quốc phòng hàng đầu bao gồm Lockheed Martin, Northrop Grumman và Draper để phát triển một tàu đổ bộ có thể đưa con người trở lại bề mặt mặt trăng.

Không nghi ngờ gì khi Bezos có vô số tham vọng. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao người giàu thứ hai thế giới không thể thực hiện mục tiêu đặt ra ? Đầu năm nay, Nasa đã trao hợp đồng tàu đổ bộ mặt trăng cho SpaceX, để lại Blue Origin trong tình trạng chao đảo. Hiện, Blue Origin đệ đơn kiện chính phủ Hoa Kỳ xem xét lại hợp đồng đồng thời chứng kiến sự ra đi hàng loạt của các tài năng kỹ thuật, điều này sẽ khiến chuyến bay đầu tiên chậm 5 năm so với kế hoạch. Bezos thậm chí còn không có được vinh quang khi trở thành tỷ phú đầu tiên lái tên lửa do chính công ty của mình sản xuất vào vũ trụ. Chỉ hai tuần trước khi nhà sáng lập Amazon bay lên rìa không gian vào mùa hè năm nay, Richard Branson đã hoàn thành chuyến bay dưới quỹ đạo trong phi cơ riêng với Virgin Galactic.

Blue Origin sở hữu đội ngũ kỹ sư tên lửa hàng đầu thế giới cùng dòng vốn dồi dào. Jeff Bezos chi 1 tỷ đô la tiền túi mỗi năm để tài trợ cho công ty. Bằng mọi giá, Blue Origin đáng lẽ phải là công ty vũ trụ thành công nhất toàn cầu. "Blue Origin có tất cả các yếu tố để thành công và trở thành một thứ gì đó thực sự tuyệt vời", Ally Abrams, cựu giám đốc truyền thông của nhân viên Blue Origin, người gần đây đã viết một bài luận tố cáo nêu chi tiết về những lo ngại về an toàn và phân biệt giới tính tràn lan tại công ty. "Các kỹ sư thực sự tin vào điều đó và họ cố gắng từng ngày để biến điều đó thành hiện thực bất chấp sự can thiệp của lãnh đạo". Theo Abrams, những rắc rối của Blue Origin đến từ cả khía cạnh kỹ thuật và văn hóa.

Về mặt kỹ thuật, Abrams cho biết công ty đang phải đối mặt với vô số sai lầm. Những thách thức hình thành do kết quả của việc "đi tắt" và tập trung vào tốc độ làm suy yếu các yếu tố khác như động cơ khởi động. Abrams cho hay: "Kỹ thuật là vấn đề mà hầu hết các công ty đều gặp phải nhưng tại Blue Origin, quy mô vấn đề lớn hơn bất cứ công ty nào. Việc chuyển đổi từ một công ty R&D sang một công ty sản xuất đã thực sự thất bại". Abrams cho rằng thách thức ngày càng gia tăng là do Blue Origin ngày càng tập trung vào tốc độ trước áp lực bắt kịp đối thủ là SpaceX. Bà cho biết có thể thấy rõ sự thiếu kiên nhẫn của Bezos đối với tốc độ phát triển, cũng như "sự ghen tị" đối với những tỷ phú khác.

Tuy nhiên, có vẻ như Blue Origin bị ảnh hưởng nhiều hơn chỉ là vấn đề kỹ thuật. Abrams lập luận công ty là nơi các giám đốc điều hành thể hiện hành vi "không phù hợp" đối với phụ nữ và nơi "sự bất đồng chính kiến ​​luôn bị bóp nghẹt". Theo Abrams, văn hóa của Blue Origin bị "đục khoét" từ trên xuống dưới. Theo đó, giám đốc điều hành của Blue Origin, Bob Smith do Bezos dẫn dắt lên làm lãnh đạo vào năm 2017, đã nhiều lần ngó lơ những quan ngại của nhân viên về tính an toàn cũng như văn hóa làm việc tại công ty.

Bản tố cáo của Abrams được đồng ký bởi 20 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên Blue Origin ẩn danh. Nhiều cáo buộc đã bị công ty phủ nhận. Một tuyên bố từ Blue Origin cho biết công ty đã sa thải Abrams vì "cảnh báo nhiều lần về các vấn đề liên quan đến quy định kiểm soát xuất khẩu của liên bang", rằng công ty không khoan nhượng đối với hành vi quấy rối hoặc phân biệt đối xử và họ tin rằng tên lửa New Shepard là "phương tiện vũ trụ an toàn nhất từ ​​trước đến nay được thiết kế hoặc xây dựng". Dù vậy, các nhân viên của Blue Origin vẫn tiếp tục lên tiếng. Đầu tuần này, một cuộc điều tra của Washington Post đã lặp lại các vấn đề mà Abrams nêu ra, vẽ ra bức tranh về một tổ chức mất lòng tin vào sự lãnh đạo, phân biệt giới tính và không đủ quan tâm đến sự an toàn của các phương tiện phóng tên lửa.

Nhìn về tương lai, câu hỏi đặt ra cho Blue Origin là liệu công ty có thể đại tu văn hóa để thực hiện sứ mệnh hay không. Nhiều nhà quan sát, bao gồm cả Abrams tỏ ra nghi ngờ, nhưng có lẽ một sự thay đổi sắp xảy ra khi đầu năm nay, Bezos đã từ chức giám đốc điều hành của Amazon và cam kết dành nhiều thời gian hơn để tập trung vào Blue Origin. Liệu Bezos có thể phục hồi nền văn hóa của công ty với tầm nhìn khám phá không gian sẽ do thời gian trả lời.

TL (theo The Guardian)

Tin bài khác
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.
Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google Search nâng cấp AI Gemini 4 Hydrogen, tìm kiếm thông minh và nhanh hơn

Google bắt đầu triển khai Gemini 4 Hydrogen trên Google Search toàn cầu, giúp công cụ tìm kiếm hiểu câu hỏi phức tạp, xử lý lỗi chính tả và đưa ra câu trả lời trực quan hơn.
Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple bất ngờ đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn hỗ trợ sau gần 30 năm hoạt động

Apple thông báo đóng cửa vĩnh viễn diễn đàn Cộng đồng Hỗ trợ từ ngày 20/11/2026, khiến nhiều người dùng tiếc nuối vì mất đi kênh trao đổi và khắc phục sự cố quen thuộc.